Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Протеин гормоны, Майлз Дэвис альбомы
Protein hormone
the Miles Davis album
Релаксин – шамамен 6000 Да салмақты протеин гормоны, алғаш рет 1926 жылы Фредерик Хисав сипаттаған. Релаксин отбасының пептид гормондары инсулин суперавтобасына жатады және құрылымы жоғары бірақ аминқышқылдық тізбегі төмен ұқсастығы бар жеті пептидтен тұрады: релаксин 1 (RLN1), 2 (RLN2) және 3 (RLN3), сондай-ақ инсулинге ұқсас (INSL) пептидтері, INSL3, INSL4, INSL5 және INSL6. Релаксин 3, INSL4, INSL5 және INSL6 функциялары әлі толық анықталған жоқ.
Relaxin is a protein hormone of about 6000 Da, first described in 1926 by Frederick Hisaw. The relaxin family peptide hormones belong to the insulin superfamily and consists of seven peptides of high structural but low sequence similarity; relaxin 1 (RLN1), 2 (RLN2) and 3 (RLN3), and the insulin like (INSL) peptides, INSL3, INSL4, INSL5 and INSL6. The functions of relaxin 3, INSL4, INSL5, and INSL6 remain uncharacterised.
Синтез
Әйелдерде релаксин жұмыртқалықтың сары денесінде, сүт бездерінде және жүктілік кезінде плацента, хорион мен децидуада өндіріледі. Еркектерде ол простата безінде өндіріледі және адам спермасында кездеседі.
In the female, relaxin is produced by the corpus luteum of the ovary, the breast and, during pregnancy, also by the placenta, chorion, and decidua. In the male, it is produced in the prostate and is present in human semen.
Құрылымы
Релаксин құрылымдық тұрғыдан 24 және 29 аминқышқылынан тұратын екі пептидтік тізбектің гетеродимері болып табылады, олар үш дисульфидтік байланыс арқылы қосылған, және оның инсулинмен байланысы бар сияқты. Релаксин, оның прогормоны "прорелаксиннен" сигналдық пептиді мен С доменді пептидінің посттрансляциялық протеолитикалық кесілуі арқылы түзіледі.
Structurally, relaxin is a heterodimer of two peptide chains of 24 and 29 amino acids linked by three disulfide bridges, and it appears related to insulin. Relaxin is produced from its prohormone, "prorelaxin", by post translational proteolytic cleavage of its signal peptide and C domain peptide.
Көбею
Әйелдерде релаксин негізінен сары дене (corpus luteum) арқылы өндіріледі, жүкті және жүкті емес әйелдерде де. Релаксин эндометрийдің имплантацияға дайындығына көмектесетін стероид гормондарымен бірге децидуализацияның маңызды процесіне қатысуы мүмкін. Жүктіліктің бірінші триместрінде оның деңгейі көтеріліп, децидуа қосымша релаксин өндіреді. Релаксиннің қан плазмасындағы деңгейі бірінші триместрде (8-12 апта) 1,2 нг/мл-ге жетеді, содан кейін сары дене жойылғаннан кейін төмендейді. Жүктілік кезінде релаксин жүрек соғу жиілігінің және бүйрек қан ағынының артуы сияқты гемодинамикалық өзгерістерді қамтамасыз етеді. Релаксин жатыр бұлшық еттерін босаңсытып, кіші кезең сүйектерін байланыстыратын байламдарды кеңейтеді, осылайша босану жолын дайындайды. Бұл әйелге иық, тізе, жамбас және тобық сияқты басқа буындардың да босаңсығандай сезінуіне себеп болуы мүмкін. Ер адамдарда релаксин сперматозоидтардың қозғалғыштығын жақсартады. Сондай-ақ, релаксин семіздік жолдары мен үрімдік қуықтары жоқ ерлердің спермасында қалыпты деңгейден жоғары концентрацияда табылады.
In females, relaxin is produced mainly by the corpus luteum, in both pregnant and nonpregnant females. Relaxin may be involved in the vital process of decidualisation, working alongside steroid hormones to allow the endometrium to prepare for implantation. During the first trimester of pregnancy, levels rise and additional relaxin is produced by the decidua. Blood plasma levels of relaxin peak during the first trimester (8 12 weeks) at 1.2 ng/mL and subsequently drop following demise of the corpus luteum. In pregnancy, relaxin mediates the hemodynamic changes that occur such as increased cardiac output and increased renal blood flow. Relaxin is believed to relax the uterine muscle and to loosen the ligaments holding the pelvic bones together, in order to prepare the birth canal for the birth. It may cause a woman to feel that other ligaments are looser, such as in the shoulders, knees, hips, and ankles. In males, relaxin enhances motility of sperm in semen. Also, relaxin is found in higher than normal concentrations in the ejaculate of men who were born without their vas deferens and seminal vesicles.
Жүрек- қан тамырлары қызметі
Жүрек-қан тамырлар жүйесінде релаксин жүрекпен бөлінеді және негізінен азот оксиді арқылы тамыр кеңейткіш ретінде әрекет етеді. Басқа механизмдерге NFκB-нің белсендірілуі, осы арқылы қан тамырлары эндотелийлік өсу факторының (VEGF) өндірілуі, PI3K/Akt байланысты сигналдық жолдардың белсендірілуі және матрицалық металлопротеиназалардың транскрипциясы кіреді. Тері астындағы қарсылық артерияларын пайдаланатын *ex vivo* тәжірибелерде релаксин эндотелийге тәуелді, қуатты тамыр кеңейткіш екені көрсетілді.
In the cardiovascular system, relaxin is secreted by the heart and functions as a vasodilator mainly through the nitric oxide pathway. Other mechanisms include activation of NFκB leading to vascular endothelial growth factor (VEGF), activation of PI3K/Akt associated signaling pathways, and matrix metalloproteinases transcription. In ex vivo experiments using subcutaneous resistance arteries, relaxin has shown to be a powerful endothelium dependent vasodilator.
Көбею
Жануарларда релаксин жамбас сүйегін кеңейтіп, босануды жеңілдетеді; сонымен қатар жатыр мойнын жұмсартады (жатыр мойнының пісіп жетілуі) және егеуқұйрық және қаскыр үлгілерінде жамбас симфизін жұмсартады. Сондай-ақ, ол ангиогенезді күшейтеді және күшті бүйрек тамырларын кеңейтеді. Жылқыларда (Equus caballus) релаксин жүктілікке қатысатын маңызды гормон болып табылады; алайда жүктілікке дейін релаксин эстральдық цикл кезінде жұмыртқалық құрылымдар арқылы өрнектеледі. Овуляцияға дейін релаксин жұмыртқалық строма жасушаларымен өндіріледі, бұл желатиназалар мен тіндік металлопротеиназалар тежегіштерінің секрециясына ықпал етеді. Бұл ферменттер овуляция процесіне көмектеседі, нәтижесінде дамыған фолликул фаллопий түтігіне шығарылады. Бұл эндометрийдің имплантацияға дайындалуына мүмкіндік береді. Тек жылқыда ғана жатырдағы эмбрион овуляциядан кемінде 8 күн өткен соң релаксин мРНК-ны өрнектеуі мүмкін. Содан кейін, ұрық дами бастағанда, экспрессия артады, бұл эмбрионның дамуын ықпалдастырады. Жүктіліктің 80-ші күнінен бастап, биенің сарысуындағы релаксин деңгейі артады, ең жоғары деңгейі жүктіліктің соңғы кезеңінде байқалады. Сонымен қатар, релаксин экспрессиясының үлгісі эстроген экспрессиясына сәйкес келеді, бірақ бұл екі гормон арасындағы байланыс әлі белгісіз.
In animals, relaxin widens the pubic bone and facilitates labor; it also softens the cervix (cervical ripening), and softens the pubic symphysis in rat and guinea pig models. It also enhances angiogenesis and is a potent renal vasodilator. In horses (Equus caballus), relaxin is also an important hormone involved in pregnancy; however, before pregnancy occurs, relaxin is expressed by ovarian structures during the oestrous cycle. Prior to ovulation, relaxin will be produced by ovarian stromal cells, which will promote secretion of gelatinases and tissue inhibitors of metalloproteinases. These enzymes will then aid the process of ovulation, which will lead to the release of a developed follicle into the fallopian tube. This will allow the endometrium to prepare for implantation. In horses alone, the embryo in the uterus will express relaxin mRNA at least 8 days after ovulation. Then as the conceptus develops expression will increase, which is likely to promote embryo development. From 80 day of gestation onwards, relaxin levels will increase in the mare's serum with levels peaking in late gestation. Moreover, the pattern of relaxin expression will follow the expression of oestrogen, however, there is not yet a known link between these two hormones.
Қабылдағыштар
Релаксин LGR7 (RXFP1) және LGR8 (RXFP2) релаксин рецепторларымен өзара әрекеттеседі, олар G белоктарымен байланысқан рецепторлар суперотбасына жатады. Олардың құрамында гептаспиральді трансмембраналық домен және үлкен гликозильденген эктодомен бар, бұл рецепторлар гликопротеин гормондарының, мысалы, ЛГ рецепторы немесе ФСГ рецепторы сияқты рецепторларымен алыс туыс. Релаксин рецепторлары жүрек, тегіс бұлшық еттері, байланыстырғыш тіндер және орталық және автономды нерв жүйесінде табылған.
Relaxin interacts with the relaxin receptor LGR7 (RXFP1) and LGR8 (RXFP2), which belong to the G protein coupled receptor superfamily. They contain a heptahelical transmembrane domain and a large glycosylated ectodomain, distantly related to the receptors for the glycoproteohormones, such as the LH receptor or FSH receptor. Relaxin receptors have been found in the heart, smooth muscle, the connective tissue, and central and autonomous nervous system.
Аурулар
Релаксинмен емделген әйелдерде менструальді цикл кезінде қан кетудің күшеюі байқалды, бұл релаксин деңгейінің қалыптан тыс жатыр қан кетуіне қатысы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен, релаксинді тікелей себеп деп нақтылау үшін тағы зерттеулер қажет. Эндометриозбен ауыратын әйелдерде релаксиннің төмен деңгейде өршуі анықталды. Осы мәселе бойынша зерттеулер жеткіліксіз, ал релаксиннің ролін одан әрі зерттеу эндометриозды түсінуге маңызды үлес қосуы мүмкін.
Women who have been on relaxin treatment during unrelated clinical trials have experienced heavier bleeding during their menstrual cycle, suggesting that relaxin levels could play a role in abnormal uterine bleeding. However, more research is needed to confirm relaxin as a direct cause. A lower expression of relaxin has been found amongst women who have endometriosis. The research in this area is limited and more studying of relaxin's contribution could contribute greatly to the understanding of endometriosis.
Жүктілік
Плацентадағы релаксин адамдарда босануды тудыруға себеп болатын факторлардың бірі болуы мүмкін, сондықтан жүктілік кезіндегі релаксиннің қан сарысуындағы деңгейі ерте босанумен байланысты. RLN1 және RLN2 гендерінің пайда болуына әкелген дупликация, Жаңа әлем маймылдарындағы релаксин гені мен ескі әлем маймылдарындағы RLN1 гені арасындағы нуклеотидтік деңгейдегі оң таңдау мен конвергентті эволюцияның нәтижесі деп саналады. Осының салдарынан, колобин және церкопитектер кіші тұқымдастарын қамтитын Ескі әлем маймылдары RLN1 паралогын жоғалтты, ал ескі әлем маймылдары RLN1 және RLN2 гендерін сақтап қалды.
It is possible that relaxin in the placenta could be a contributing factor to inducing labour in humans and therefore serum relaxin levels during pregnancy have been linked to premature birth. The duplication that led to RLN1 and RLN2 is thought to have been a result of positive selection and convergent evolution at the nucleotide level between the relaxin gene in New World monkeys and the RLN1 gene in apes. As a result, Old World monkeys, a group that includes the subfamilies colobines and cercopithecines, have lost the RLN1 paralog, but apes have retained both the RLN1 and the RLN2 genes.