Кіріспе

Матай 6:22 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының алтыншы тарауындағы жиырма екінші аят. Ол Тау үстіндегі уағыздан алынған.

Аударма

«Лихнос» әдетте «шам» деп аударылады, бірақ «Жеймс патшаның нұсқасы», «Женева Библиясы» және «Кальвиннің түсіндірмесінде» ол «жарық» деп аударылған.

Интерпретация

Бұл тармақтағы "шамырақ" деген сөз көзді бейнелі түрде денеге жарық түсіретін терезе деп түсіндіруге болады. Мүмкін, шам жарық көзі ретінде емес, қараңғылықта жол көрсетуші ретінде, көз өмірде жол көрсетуші сияқты қолданылған. Осы жағдайда, тармақ әлдеқашан рухани көз туралы, нақты мүше емес, туралы айтады. Харольд Фаулер бұл тармақтағы көздің адамның ар-ұжданы мен рухани көрігін бейнелейтінін айтады, екеуі де жол сілтеуші рөл атқарады. "ἁπλοῡς" (haplous) сөзінің қандай мағынада қолданылғаны белгісіз. Бұл сөз жомарттықты білдіреді, ал келесі тармақтағы қарама-қарсы сөз қысымшылдықты білдіреді. Осыған орай, бұл тармақ адамның көзі, яғни ар-ұжданы жомарт болса, оның "жарықпен" толы екенін көрсетеді. Бұл түсінік осы тармақты "жаман көз" идеясымен байланыстырады, ол көбінесе "жомарт емес көз" деп аталады. Осы түсінікте, жақсы рухани көз – жомарт, Құдайды көре алатын және осылайша бүкіл денеге нұр сыйлайтын көз. Алайда, Септуагинтада "haplous" сөзі жүректің тазалығын немесе "бір мақсаттылықты" білдіретін еврей сөзін аудару үшін қолданылған. Егер Матай авторы осы аударманы пайдаланған болса, онда бұл тармақ тек бір нәрсеге, яғни Құдайға ғана назар аударатын көзді мадақтаған болар еді. Бұл екінші түсіндірме, яғни жүректің тазалығы, Исаның шәкірттеріне дүниелік нәрселерге бой алдырмай, Құдайға деген назарларын сақтау керектігін ескерткен жақын мағынадағы бөлімдермен байланысты. Фаулер де, Р.Т. Франс та бұл екіұштылықтың қасақана жасалғанын болжайды, және бұл тармақ жомарттық пен бір мақсаттылық туралы айтады, өйткені екеуі де Исаның уағызының осы бөлігінде талқыланады. Дэвид Хиллдің айтуынша, кейбір ғалымдар жарыққа толу метафорасы жанға қатысты деп санайды, бірақ ол бұл тұстағы еврей әдебиетінде жанға қатысты стандартты метафора болмағанын атап өтеді.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Хризостом: Көптеген адамдар үшін түсіну қиын болғандықтан, ақыл-оқты тұтқындау туралы айтқаннан кейін, Ол оны түсінікті мысалға көшіреді: "Денеңнің жарығы – көзің". Ол былай деді: "Егер ақыл-оқтың жоғалуы нені білдіретінін білмесеңдер, дене мүшелерінің мысалынан үйреніңдер; өйткені, көз дене үшін не болса, ақыл-оқ жан үшін сондай. Көз жоғалғанда дене мүшелерінің пайдасы қысқарғандай, ақыл-оқ бұзылғанда өмірің көптеген жамандыққа толады."