Кіріспе

Караваджоның картинасы

«Куртизанканың портреті» (сонымен қатар «Филлиданың портреті» деп белгілі) – барокко шебері Микеланджело Меризи да Караваджоның картинасы. 1597-1599 жылдар аралығында салынған бұл картина 1945 жылы Берлинде жойылды және қазірде тек фотосуреттер арқылы ғана белгілі. Бұл портрет Флора қасиеттің бейнесі болуы мүмкін деген болжам бар.

Интерпретация

Бұрынғы ғалымдар оның көкірекке қысқан гүлін қызыл гүл немесе бергамот деп атаған, ол неке мен адалдықтың символы, және бұл суретті Караваджоның досы Онорио Лонгидің әйелі Катерина Кампи деп мәлімдеген. Алайда, Караваджоны зерттеуші Джон Гэш гүлдерді «әлбетте, жасмин» деп анықтайды, ол эротикалық махаббаттың символы, сондықтан ол құрметті үйленген әйелге қарағанда куртизанға көбірек сай келеді. Портрет Караваджоның меценаты, маркиз Винченцо Джустинианиге тиесілі болған, ал Джустиниани жинағының 1638 жылғы тізімінде «Филиде есімді куртизанның портреті» деп көрсетілген, қазіргі ғалымдар оны Филиде Меландрони деп санайды. Бірақ тапсырыс беруші Филиденің тұтынушысы, дворян Джулио Строцци болды, ол 1614 жылғы 8 қазандағы өсиетімен оған суретті қалдырды. 2017 жылы Тасманиялық суретші Йоханнес Верхоффке «Кортизанның портреті» картинасының екі нұсқасын жасау міндеті тапсырылды. Бұл Флоренциядан келген Караваджо сарабы, доктор Роберта Лупуччи ұсынған теорияның дұрыс па екенін анықтауға бағытталған тәжірибе болды. Лупуччи түпнұсқа картина бірнеше оптикалық құралдардың көмегімен жасалғанын, бұл портретте байқалатын бет пішінінің бұрмалануына әкелгенін болжады. Верхоффке бастапқы бұрмалаумен бірдей көріністі жасау міндеті алды, ал екінші картина Филидені оптикалық бұрмалаусыз қалай көрінетінін көрсету үшін жасалды. Екі картинаның да қазіргі уақытта MONA-ға (Тасмания, Хобарт, Ескі және Жаңа Мұражай) тиесілі екені мәлім. Филиде 1590 жылдардың соңында Караваджоның туындыларында маңызды рөл атқарды, ол Әйіз Катерина, Марта мен Мария Магдалинадағы Мария және Холоферннің басын кескен Джудит рөлінде бейнеленді. Ол тіпті жиірек пайда болуы мүмкін, бірақ көптеген Караваджоның туындылары қазір жоғалып кеткен, алайда ол 1599 жылдан кейін оның суреттерінен жоғалып кеткендей көрінеді. Егер Джустиниани сияқты жоғары мәртебелі меценаттар Караваджоның өмірінің бір полюсін білдірсе, Филидтің әлемі екінші полюс болды. Ол Римнің ең табысты жыныс жұмыскерлерінің бірі болды, Рим элитасы оны іздеді, бірақ оның нағыз өмірі көшеде өтті. 1599 жылдың ақпан айында ол Рануччо Томассони есімді жас жігітпен бірге тұтқындалды, ол оның макулшысы болған сияқты (ол жақсы отбасынан шыққан, бірақ полиция тізімдерінде клиент ретінде емес, жыныс жұмыскерлерімен бірге жиі кездесетін) және үйінде шулы Марди Гра мерекесіне байланысты тәртіпсіздік туғызды деп айыпталды. Филидтің достарының арасында тағы бір жыныс жұмыскері Анна Бианчини болды, ол Караваджо үшін «Тәубеші Мария Магдалина» картинасында Мария Магдалина, Марта мен Мария Магдалинада Марта (Филидке қарама-қарсы) және Мысырға қашу кезінде Мәсіхтің анасы ретінде үлгі болды. Томассони де қайтадан пайда болады, бірақ суреттерде емес: 1606 жылы Караваджо Томассониді кастрациялауға тырысып өлтірді.