Габондағы президент сайлауы: Бонгоның қайта сайлануы және оппозицияның наразылығы
2005 Gabonese presidential election
Габондағы президент сайлауы 2005: Омар Бонго тағы жеңіске жетті! Африкадағы ең ұзақ билік еткен президент сайлау қорытындысы, нәтижелер мен жаңа мерзімі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2005 жылы 27 қарашада Габонда президенттік сайлау өтті. 1967 жылдан бері билікте болған (сол арқылы Африкадағы ең ұзақ билік еткен басшы) президент Омар Бонго төрт үміткерге қарсы тағы жеті жылдық мерзімге қайта сайлануға түсті. Елдің ішкі істер министрі жариялаған нәтижелерге сәйкес, Бонго 79,2% дауыс алып жеңіске жетті. Бонго 2006 жылдың 19 қаңтарында тағы жеті жылдық мерзімге қызметке кірісті.
Presidential elections were held in Gabon on 27 November 2005. Incumbent President Omar Bongo, in power since 1967 (making him Africa's longest serving ruler), sought another seven year term against four other candidates. According to an announcement of results by the country's interior minister, the result was a victory for Bongo, who received 79.2% of the vote. Bongo was sworn in for another seven year term on 19 January 2006.
Өмірбаян
2005 жылдың 6 қазанында Ұлттық сайлау комиссиясының төрағасы Гилберт Нгулакия сайлаудың 27 қарашада өтетінін, ал қауіпсіздік күштерінің 25 қарашада, екі күн бұрын дауыс беретінін хабарлады. Оппозиция жетекшісі Захари Мибото бұл шешімді "биліктегі үкіметті сақтап қалу үшін заңдарды манипуляциялаудың тағы бір дәлелі" деп сынап, әскерилердің бөлек күні дауыс беруі дауыс беру процесінде бұрмашылық жасауға мүмкіндік береді және олардың 27 қарашада қайтадан дауыс беруі мүмкін екенін айтты. Әскерилердің бөлек күні дауыс беруіне ресми түсіндірме, олардың халық дауыс берген кезде тәртіп сақтау үшін қолжетімді болу қажеттігі болды.
On 6 October 2005, Gilbert Ngoulakia, the President of the National Electoral Commission, announced that the elections would be held on 27 November, with security forces voting two days earlier on 25 November. Opposition leader Zacharie Myboto denounced this as "additional proof of laws being fiddled to keep the ruling regime in power", arguing that having the soldiers vote on a different day would facilitate vote rigging and that it might be possible for them to vote a second time on 27 November. The decision to have soldiers vote on a different day was officially attributed to the need to have them available to keep the peace when the general population voted.
Сайлау жүйесі
Сайлаулар алдында Парламент Президенттік лауазымның мерзіміне шектеулерді жоюға дауыс берді, бұл Бонгоның қайтадан сайлауға түсуіне кедерес келтіретін еді; сондай-ақ, егер бірінші орын алған кандидат көпшілік дауысқа жетпесе, екінші тур өткізбейтін, бірінші келгенге жеңіс берілетін президент сайлауын өткізу туралы дауыс берді. Парламент 2005 жылдың маусым айының соңында сайлау кодексіне өзгерістер енгізді.
Well in advance of the elections, Parliament voted to remove term limits on the Presidency, which would have prohibited Bongo from running again; it also voted to hold presidential elections on a first past the post basis, with no second round in the event that the leading candidate fell short of a majority. The electoral code was changed by Parliament in late June 2005.
Науқан
6 қазанда Нгулакия сайлау науқаны 13 қазан күні түнгі сағаттарда басталатынын, кандидаттарды тіркеу мерзімі аяқталғаннан кейін 30 сағат өткен соң мәлімдеді. Габон прогресс партиясының (PGP) төрағасы Пьер Луи Агонджо Окаве 2005 жылдың 4 наурызында сайлауға қатыспайтынын хабарлады. Бұл шешімге оның жасы мен денсаулығының нашарлауы себеп болды. Агонджо Окаве 2005 жылдың тамызында қайтыс болды, ал PGP президенттікке кандидатты таңдау мәселесінде ішкі дауға түсті. Мёбото, бірнеше жыл бойы ПДГ үкіметінде жетекші тұлға болған, 2005 жылдың сәуір айында партиядан кетіп қалды. 2005 жылдың 9 қазанында ол 5000-нан астам жақтастарының алдында өзінің кандидатурасын ресми түрде жариялады. Ол жыл басында Габон демократия және даму одағын құрғанмен, билік тарапынан мойындалмағандықтан, тәуелсіз кандидат ретінде қатысты. Бонго мен үкіметті қатысты сынға алған Мёбото, Бонгоның 1998 жылғы сайлауда алаяқтық жолмен жеңіске жеткенін айтты. Ол үкімет оппозицияны "жауапсыз" деп көрсетуге тырысатынын, бірақ шындығында "олар осы елді өртеп жібергісі келеді және олардың дайындап жатқан істеріне бізді кінәлі деп тануды қалайды" деді.
On 6 October, Ngoulakia said that campaigning would begin at midnight on 13 October, 30 hours after the deadline for candidacies. Gabonese Progress Party (PGP) leader Pierre Louis Agondjo Okawé announced on 4 March 2005 that he would not be a candidate. This decision was attributed to old age and declining health. Agondjo Okawé died in August 2005, and the PGP experienced internal disagreement regarding its choice of a presidential candidate. Myboto, who was for years a leading figure in the PDG regime, resigned from the party in April 2005. On 9 October 2005, he officially announced his candidacy before a crowd of over 5,000 supporters. Although he had founded the Gabonese Union for Democracy and Development earlier in the year, it had not been recognised by the authorities, resulting in him running as an independent. Fiercely critical of Bongo and the government, Myboto alleged that Bongo had won the 1998 elections through fraud. He said that the government was seeking to depict the opposition as "irresponsible", but that in fact "they are the ones who want to set this country ablaze and they want us to be held responsible for what they are preparing."
Нәтижелер
Ішкі істер министрі Клотер Кристиан Ивала 29 қараша күні кешке теледидардан сайлау қорытындыларын жариялады. Осы қорытындыларға сәйкес, Бонго 79%-дан астам дауыспен үлкен артықшылықпен қайта сайланды, ал Мамбунду мен Мибото екінші және үшінші орындарда шалқап қалды. Мамбунду мен Мибото нәтижелерді дереу жалған деп айыптады. Халықаралық байқаушылар сайлауды көбінесе қанағаттанарлық деп мойындады. Ұлттық сайлау комиссиясы сайлауға қатысу деңгейін 63,29% деп көрсетті, бірақ Габондағы батыс елшісінің пікірінше, ол шамамен 30-35% болған. Байқаушылар Бонго сайлауда сөзсіз жеңіске жетеді деген кең таралған сезімге байланысты сайлауға қатысудың төмен болуын күтіп отырды.
Interior Minister Clotaire Christian Ivala announced results on television on the evening of 29 November. According to these results, Bongo was overwhelmingly re elected with over 79% of the vote, while Mamboundou and Myboto trailed distantly in second and third place respectively. Mamboundou and Myboto immediately denounced the results as fraudulent. International observers generally endorsed the elections as acceptable. The National Electoral Commission placed turnout at 63.29%, although a western diplomat in Gabon said that it was probably about 30–35%. Low turnout had been widely anticipated by observers due to the popular feeling that Bongo would inevitably win the elections.
Салдары
Мамбунду мен Мибото 1 желтоқсанда баспасөз конференциясын өткізіп, сайлаудың түрлі бұзушылықтармен мазаланғанын айтты: "Дауыс қораптарын толтыру, бірнеше рет дауыс беру, тіпті қайтыс болған адамдардың атынан дауыс беру, жемқорлық, дауыс сатып алу және Габондықтар болып көрініп дауыс беру үшін келген сыртқы адамдар". Олар "Габон халқын көтеріліп, бейбіт шерулерге шығуға шақырды, дереу көшеге шығудың орнына, нақты және жауапты әрекеттер жасауға" үндіді. Осыдан кейін жүздеген оппозиция жақтастары Либревиль көшелерімен шеру тастады; полиция демонстрацияшыларға қарсы таяқтар қолданып, 23 адамды қамауға алды. 2 желтоқсанда үкімет оппозицияны сайлау қорытындыларын қабылдауға, "қоғамдық тәртіпті бұзуға қауқып келтіретін нәрседен бас тартуға және болашаққа үміт артуға" шақырды. Ай соңында олар сайлау қорытындыларына қарсы заңды шағымдануға кірісті. Конституциялық сот 2006 жылдың 5 қаңтарында шағымдарды қабылдамады, бірақ Куламутудағы бір сайлау учаскесінің нәтижелерін "ауыр оқиға" болғандықтан жойды; сол учаскеде Бонго 150 дауыс, Мибото 100 дауыс алса, қалған кандидаттардың ешқайсысы дауыс алмады. Ол сайлау учаскесінің дауыстарын жою нәтижеге әсер ету үшін жеткіліксіз болды және Бонгоның жеңісі 79,18% ресми көрсеткішпен расталды.
Mamboundou and Myboto held a press conference on 1 December and said that the elections were marred by a variety of irregularities: "Ballot stuffing, multiple votes including in the name of deceased people, influence peddling, vote buying, and outsiders posing as Gabonese to cast a ballot." They urged "the Gabonese people to rise up and march peacefully not to take to the streets immediately but rather to take concrete and responsible action." Hundreds of opposition supporters then began to march through the streets of Libreville; the police used batons against the demonstrators and arrested 23 of them. On 2 December, the government urged the opposition to accept the results, "renounce anything that might upset public order and instead turn their eyes to future." Later in the month, they legally appealed against the results. The Constitutional Court rejected the appeals on 5 January 2006, although it did annul the results from a single polling station in Koulamoutou due to a "serious incident"; at that polling station, results showed Bongo receiving 150 votes, Myboto receiving 100 votes, and none of the other candidates receiving any votes. The elimination of that polling station's votes was insufficient to affect the outcome, and Bongo's victory was confirmed with an official score of 79.18%.