Кіріспе

Діни мереке күні – Қасиетті Екатерина күні, сондай-ақ Қасиетті Екатерина мейрамы немесе Каттернтайд деп аталады, 25 қарашада тойланады. Ол ғасырлар бойы халық арасында кең танымал болып келеді. Бұл күн Александриялық Қасиетті Екатеринаның шейіт болғандығын еске түсіреді, ол Он Төрт Қасиетті Көмекшінің бірі саналады.

Тарихи мәні

Дәстүрлі айтуларға сүйенсек, Әулие Екатерина император Максимин II-нің бұйрығымен шамамен 305 жылы Александрияда басы кесілген. 25 қараша 10 ғасырда оны еске алу күні ретінде белгіленді, және көптеген шіркеулер, әсіресе Еуропадағы әйелдер монастырлары Әулие Екатеринаға арналды. Лютеран елдерінде бұл күн Генрих VIII-нің бірінші әйелі, Арагондық Екатеринамен де байланыстырылады. 11 қарашадағы Мартин күні сияқты, Әулие Екатерина күні де қыстың басталуын білдіреді. Мартин күні сияқты, Әулие Екатерина күні де көбінесе діннен бөлек тойланады. Екі мерекенің арасындағы айырмашылық – Мартин күні көбінесе ерлермен байланысты, ал Әулие Екатерина күні әйелдермен байланысты.

Ұлыбритания

Орта ғасырларда Англияда Киелі Екатерина күні Адвенттің басталуын білдірді. Кэттернтайд мерекесі тоқымашылармен тойланды. Қасиетті Екатерина күніне арналған дәстүрлі той, қазіргі заманда қайта жандануда, қасиетті Екатеринаның құрметіне "Cattern Cake" деп аталатын символдық торттар пісірумен аталады. Интернеттің дамуы осы процеске көмектесті, себебі рецепттер оңай қолжетімді болды. Негізгі ингредиенттер – нан қамыры, жұмыртқа, қант, май немесе сары май, және қарақұмық тұқымы. Әдетте, қасиеттінің мерекесін тойлау үшін айналмалы пиротехникалық қойылым ("Кэтрин дөңгелек отшашуы") жағылады, қараша айында мұндай отшашулардың қолжетімді болуы, айдың басында тойланатын Гай Фокс күніне байланысты.

Канада

Квебекте және француз Канадасының басқа жерлерінде Әзіз Екатерина күні «бойжеткендер» мерекесі ретінде аталады. Француз дәстүрі бойынша, бұл мереке 25 жастан асқан, әлі күйеуге шықпаған әйелдер үшін өздерін жігіттерге таныстырудың соңғы мүмкіндігі саналды. Әйелдер ерекше бас киім киеді. Ғасырлар бойы Квебек жаңаруымен бірге, жас шегі 30-ға дейін көтерілді. Қазіргі дәстүр мен әдеп ережелеріне сәйкес, 30 жастан асқан француз-канад әйелдері көптеген жас квебек қыздары армандаған әсем той жасаудан бас тартқандықтан, қол мен жағалайларын жабатын қарапайым киім киюі керек. Жасты 35-ке дейін көтеруге бейімділік болғанымен, 30-дан асқан әйелдер үшін, әсіресе жақсы отбасылардан шыққандар үшін, үлкен тойлар мен мерекелер өткізуге қатысты тыйым салынған. Сондықтан бүгінде көптеген квебек әйелдері әсем той жасау дәстүрінен бас тартып, оның орнына үй сатып алып, серіктесіне адалдығын білдіре отырып, отбасын құруға бел буады. Әзіз Екатеринаның таффисі – француз-канад қыздары Әзіз Екатеринаның құрметіне, оның мерекесінде жасаған тәтті тағам, ол үйленбеген әйелдердің қасиетті қамқоршысы саналады. Әзіз Екатерина күні француз канадалықтары арасында кейде «таффи күні» деп те аталады, бұл күні некеге жарамды қыздар жігіттерге таффи дайындап беретін. Монреальдегі Нотр-Дам шіркеуінің негізін қалаушы және кейін Монреальге айналған Виль-Мари колониялық елді мекеніндегі алғашқы мұғалім болған Әзіз Маргарита Буржуа, оқушыларының назарын аудару үшін мектеп алдындағы жолға таффи қойып, осы дәстүрді бастаған деп есептеледі.

Эстония

Эстонияда бес шіркеу және кем дегенде сол сияқты көптеген шағын шіркеулер Әйя Екатеринаға арналған. Әйя Екатерина күні қазіргі Эстонияда әлі де кеңінен тойланады. Бұл қысқы мерекелердің басталуын білдіреді және эстондық халық күнтізбесіндегі маңызды және танымал күздік күндердің бірі. Бұл мәдениеттегі әйелдердің мерекесі. Эстониядағы Әйя Екатерина күніне байланысты дәстүрлер әдетте кадризанттар (кадри тілеушілер) немесе кадристермен байланысты, олар бүкіл күнге ерекше мән береді, бірақ бұл Сент-Мартин күніндегі дәстүрлерге ұқсас. Екеуі де мереке қарсаңында киім киіп, үйден-үйге барып, әндер мен тілектер артыққандары үшін тамақ, мата және жүн сияқты сыйлықтар жинайды. Марди кешінде (Сент-Мартин күніне дейінгі кеш) ауыл жастары мардисаны (әке) таңдайтын болса, кадри кешіндегі басты тұлға – кадриема (ана). Әйя Екатерина күні қойларды қорғау үшін оларды қырқуға және тоқуға тыйым салынды, сондай-ақ кейде тігуге және тоқуға да шектеу қойылды. Әйя Екатерина күні ғасырлар бойы танымалдылығын сақтап келді, тіпті жарты ғасырлық кеңестік оккупация кезінде де, мерекеге тікелей ресми кедергілер келтірмеді, бұл мерекенің саяси емес сипатына байланысты болды. Сондықтан Әйя Екатерина күні қазіргі Эстонияда әлі де кеңінен тойланады. Бұл, әсіресе студенттер мен ауыл тұрғындары арасында танымал.

Медиа

"Жаңа махаббат" (1963) Париждегі шерулер мен шляпалар көрсетілімін бейнелейтін, Қасиетті Екатерина күніне сілтеме жасайды. Джин Вольфтың "Жаңа Күн Кітабы" Киелі Катарина мерекесіне сілтеме жасайды, ол азаптаушылар гильдиясы жыл сайын тойлайтын банкет, және нақты әлемдегі мерекеге сілтемелерді қамтиды, соның ішінде "үлкен тік дөңгелек" та бар. The Blue Nile тобының "St. Catherine's Day" әні олардың дебюттік альбомының коллекциялық нұсқасы "A Walk Across the Rooftops" ішінде жарық көрді.