Кіріспе

Алжир ұлттық қозғалысы (АҰҚ; الحركة الوطنية الجزائرية) — 1954 жылы Мессали Хадж құрған саяси партия және қозғалыс. Ол Алжир соғысы кезінде Ұлттық азаттық фронтының (ҰАФ) әрекеттерін тойтару мақсатымен құрылды.

Тарих

1954 жылы 5 қарашада француз билігі Демократиялық бостандықтар үшін қозғалысты таратып жібергеннен кейін, тәжірибелі ұлтшыл Мессали Хадж Алжирдің Тәуелсіздік соғысы кезінде Ұлттық азаттық майданына (FLN) қарсылас ретінде Алжир ұлттық қозғалысын (MNA) құрды. Мессали Хадж 1926 жылдан бастап тәуелсіздік үшін күреске шыққан үш бұрынғы ұйымның негізін қалаушысы және президенті болды. MNA 1954 жылғы 1 қарашада FLN бастаған қарулы көтеріліске қарсы шықты. FLN-нің қарулы күші – Ұлттық азаттық армиясы (ALN) соғыстың басында Алжирдегі MNA-ның шағын қарулы топтарын талқандады. MNA мен FLN француз жерінде «Кафе соғыстары» деп аталатын қақтығыстарда жүздеген адамның қаза табуына себепкер болды, бірақ FLN біртіндеп басымдыққа ие болды. 1954 жылдан 1962 жылға дейінгі MNA мен FLN арасындағы қақтығыстарда тікелей немесе жанама түрде 4000 адам қаза тауып, 12000 адам жарақат алды. Ұлттық азаттық майданы (FLN) жер астындағы қарсылық күресін ұйымдастырған қозғалыс екенін дәлелдеді, ал Алжир ұлттық қозғалысы (MNA) Алжирдегі халықтың қолдауын толығымен жоғалтты, бірақ Франциядағы метрополияда белсенділігін сақтап қалды. Тәуелсіздік алғаннан кейін Алжирге бақылау FLN мен оның әскери күштерінің қолына өтті, ал MNA саяси ұйым ретінде құлдырады.