Кіріспе

Энтезис (көпше түрі – энтезистер) – бұл шеміршек немесе байланыс тіні мен сүйек арасындағы жалғаушы тіндік. Энтезистердің екі түрі бар: талшықты энтезистер және фиброкартилягиноздық энтезистер. Талшықты энтезисте коллагенді шеміршек немесе байланыс тіні тікелей сүйекке бекітіледі. Фиброкартилягиноздық энтезисте интерфейс төрт өту аймағы арқылы өтетін градиентпен сипатталады:

Ұзын бойына бағытталған фибробластар мен коллаген талшықтарының параллель орналасуын көрсететін шеміршек аймағы.
Жасуша құрылымы хондроциттерге өтетін, өзгермелі қалыңдықтағы фиброкартилягиноздық аймақ.
Картилягиноздық фиброкартиляждан кальцийленген фиброкартиляжға күрт өту – көбінесе «тақтай» немесе «көк сызық» деп аталады.
Сүйек.

Клиникалық маңызы

Энтездердің ауруы энтезопатия немесе энтезит деп аталады. Энтетикалық дегенерация спондилоартропатия және басқа патологиялардың ерекшелігі болып табылады. Энтез – анкилоздаушы спондилитте аурудың бастапқы орны.

Биоархеология

Энтездер биоархеология саласында кеңінен тіркеледі, онда осы жерлерде энтезельді өзгерістер деп аталатын аномалиялардың болуы, өткен қауымдардағы еңбек бөлінісін зерттеу үшін қайталама жүктемелерді болжауға пайдаланылады. Осы жерлерде байқалатын әртүрлі өзгерістерді тіркеу үшін бірнеше әдіс ұсынылған. Дегенмен, зерттеулер көрсеткендей, қандай әдіс қолданылса да, энтезельді өзгерістер егде жастағы адамдарда жиірек кездеседі. Зерттеулер сондай-ақ, анкилоздық спондилит және кальцификалық тендинит сияқты ауруларды да ескеру қажет екенін көрсетеді. Эксперименттік зерттеулер жүктеме тарихының (физикалық белсенділік) бұлшық еттің бекітілу орындарының салыстырмалы мөлшерін қалай арттыратынын көрсетті.

Тарих

"Энтезис" сөзінің түбі көне грек сөзі "ἔνθεσις" немесе "énthesis" болып табылады, ол "ішке салу" немесе "бекіту" дегенді білдіреді. Бұл энтезистің сүйектерді көкірекшелермен немесе байланыстырғыш тіндермен жалғау орны ретіндегі қызметін көрсетеді. Соған байланысты, бұлшықеттер терминологиясында бекіту – басым қозғалыс немесе әрекет болатын ұшындағы бекітілу орны (бастапқы нүктесіне қарама-қарсы). Осылайша, сөздер (энтезис және бұлшықет бекітуі) семантикалық жағынан жақын, бірақ бұлшықетке қатысты бекіту орынның кез келген маңызды аспектісін (яғни, өзінің бекітілуін, сүйекті, көкірекшені немесе бүкіл аймақты) білдіре алады, ал энтезис өзінің бекітілуін және көкірекшелік, сондай-ақ көкірекшелік емес байланыстырғыш тіндерге бекітілуін білдіреді.