Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чорао, сондай-ақ Чодднам (айтылуы – чоднэ, м әрпі ұнсыз) немесе Чодан деп те аталады, бұл Үндістанның Гоа штатындағы Тисвади маңындағы Мандови өзеніндегі арал. Гоадағы 17 аралдың ішіндегі ең ірісі. Штаттың астанасы Панаджи қаласынан және Мапуса қаласынан қашықтықта орналасқан. Чораоға Рибандардан пароммен жетуге болады. Чорао ауылы лузо-гоандық шіркеулерімен және үйлерімен әйгілі. Бұл арал сонымен қатар құстар қорығымен де танымал. Мандови мен Зуари өзендері арасындағы алты ірі аралдың бірі, қалғандары: Илья де Гоа, Дивар, Камбаржуа, Сент-Эстевам, Ванксим және көптеген кішкентай мангр аралдары мен құмды жағалаулар.
Chorão, also known as Choddnnem (pronounced choddne the letter m is silent) or Chodan, is an island along the Mandovi River near Tiswadi, Goa, India. It is the largest among other 17 islands of Goa. It is located away from the state capital, the city of Panaji and away from the city of Mapusa. Chorão is accessible by the ferry from Ribandar. Chorão village is known for its Luso Goan churches and houses. It is also known for its bird sanctuary. It is one of six major islands between the Mandovi and Zuari, the others being:
Ilha de Goa
Divar,
Cumbarjua,
St Estevam,
Vanxim and
Several other small mangrove islands and sand banks.
Этимология
Этимологиялық тұрғыдан алғанда, аралдың "Чодненм" атауы санскрит сөзі chuddamonnim-нен туындаған. "Чудда" сөзі бас киімді білдіреді, ал "Монним" (Мани) – мойынға тағылатын немесе цилиндр пішіндес әшекейді көрсетеді. Португалиялық ақсүйектер бұл аралды тұруға ыңғайлы деп тапқандықтан, оны Ilha dos Fidalgos (Ақсүйектер аралы) деп атаған.
Etymologically, the island's name "Choddnnem" is derived from the Sanskrit word chuddamonnim. Chudda means headwear and Monnim (Mani) signifies some thing worn in the shape of a necklace or a jewel of cylindrical shape. The Portuguese noblemen found the island a pleasurable place to live and hence the name Ilha dos Fidalgos (Island of Noblemen).
Хоруаның португалдар алдындағы тарихы
Гоаға индо-арийлердің көшіп келуінің бірінші толқыны христиан дәуірінде б.з.б. 4-3 ғасырлар мен б.з. 3-4 ғасырлары аралығында болды. Осы қоныс аударушылардың ұрпақтары 96 брахман руын құрды. Конкани тілінде 96 саны – Шеннай, содан Шеной немесе Шенви тегі шыққан (португал тілінде Синай деп жазылады). Синай руларының тоқсан алтысының он отбасы Чорауда қоныстанды. Шенви брахмандары Гоаның әлеуметтік-экономикалық және діни өмірінде үстемдік құрды. Гоа тарихшысы Хосе Герсон да Куньяның сөзіне сәйкес, Чораода ежелгі Тиртха (қасиетті су қоймасы) болған және ол Махакшетра (Ұлы ел немесе орын) деп белгілі болған. Шенви брахмандарына үлкен құрмет көрсетілген, олар әдемі, әдепті және шебер болған. (Португалдықтар кейін Сати салты сияқты жесірлердің шашын қырқуды да тоқтатты.) Чораоның брахмандарына Калаванттар деп аталатын храм қызметкерлері қызмет көрсеткен (қазіргі қоғам Гоада Гомантак Маратха Самадж деп танылады). П.Д. Ксавьердің пікірінше, "Калавант жүйесі күйеуі қайтыс болғанда өртеу салтынан қашу үшін ауылдық храмдарға паналаған жесірлерден бастау алған болуы мүмкін".
'The First Wave' of Indo Aryan migration to Goa happened between the Christian era 4th–3rd century BC to 3rd–4th century AD. Descendants of these settlers eventually formed 96 Brahmin clans. Ninety six in Konkani is Shennai, from which comes the surname Shenoy or Shenvi (spelled Sinai in Portuguese). Of the ninety six Sinai clans, ten families settled in Chorão. The Shenvi Brahmins would henceforth go on to dominate the socio economic and religious sphere of Goan life. According to Goan historian José Gerson da Cunha, Chorão was a site of an ancient Tirtha (sacred pool) and was known as Mahakshetra (Great country or place). The Shenvi Brahmins were much respected, handsome, well behaved and skillful. (The tonsuring of widows was also later abolished by the Portuguese like Sati system.) Chorão's Brahmins were served by temple attendants called Kalavants (the community is now known as Gomantak Maratha Samaj in Goa). According to P. D. Xavier, "the Kalavant system might have originated from the widows who ran away and took shelter in the village temples to escape sati, the inhuman practice of burning the widow on her husband"s pyre."
Хоранды христиандыққа айналдыру
Арал Дивар мен Сальцеттегі көршілес аралдармен бірге иезуиттер христиандыққа өткізді. 1510 жылы бұл аймақ португалдықтар басып алған алғашқы жерлердің бірі болды. 1552 жылы Чорао аралында 3000-нан астам адам тұрды, олардың 300-і христиан болды және осы кезде кішкентай шіркеу салынды. 1559 жылдың соңына қарай барлығы 1200-ге жуық адам шомылдырылды. Келесі жылы, 1560 жылы, иезуит орденінен шыққан бірінші епископ Дом Жоао Нунес де Баррето Чораода орналасты, ол кейіннен жаңа місіонерлер дайындалатын орынға айналды. Иезуит миссионері және жазушы Луис Фроис 10 желтоқсан 1560 жылғы хатында: «Осы брахмандардың көпшілігі португал тілінде сөйлей алады және Иман мен Ахилаққа қатысты ілімді үйренуге құштар» деп жазды. 1560 жылдың 8 тамызында белгіленген жалпы шомылдыру рәсіміне дайындалу үшін бүкіл Чорао аралы өте жылдам дайындық жасады. Архиепископ және бірнеше дін қызметкерлері бірінші болып Чорао аралына келді, содан кейін әке Мелхиор Карнейро және провинциал келді. Тамыз айы болғандықтан, жаңбыр көп жауатын кезде, шіркеуді жөндеу жұмыстары асығыс аяқталды. Брагансаның вице-королі Дом Константино өзімен музыканттарды алып келді, олар керней, барабан және шарамела сияқты түрлі аспаптарда орындады. Вице-король Дом Константино Браганса сондай-ақ жергілікті маңызды адамдардың спонсоры (қамқоршысы) болды, оларды махаббат пен құрметпен қабылдады. Бұл жаңа мүмінге қуаныш сыйлады. Сол түні мүмкіндігінше көп адам шомылдырылды. Әке Жозеф Рибейро қалғандарды шомылдыру рәсімінен өткізді. Барлығы 1207 адам дінге өтті, олардың көп бөлігі бұрыннан шомылдырылған болатын. Фроис айтуынша, Чораода христианды қабылдағандардың көп бөлігі шаудариндер (құрма жеушілер) болған. Олар жақсы христиандар болды және қарапайым өмір салтымен, оларды дінге өткізу оңай болды. Олар ораза айында күнәларын мойындады, кейбіреулері екі аптада бір рет, ал басқалары ай сайын мойындады, ал алтауы немесе жетісі әр жексенбіде мойындап, біздің Грейс Анамыз шіркеуінде (Чорао аралы) қасиреттілікке қатысты. Кейбір хораолық әйелдер шомылдырылған кезде миссионерлерді таң қалдыратын көп алтын зергерлік бұйымдар киді. Олар Шардо кастасына жатады. 1566 жылы Чораода 2470 адам дінге кірді, ал кейбір брахмандар кейінірек римдік католиктер болуға уәде берді. 1582 жылы Чораода үш мыңнан астам адам дінге кірді, оның барлық тұрғындары римдік католиктер болды және көптеген адамдар шомылдырылу үшін сырттан келді.
The island was Christianised by the Jesuits as they did the adjoining islands of Divar and Salcete. In 1510, this area was one of the first to be conquered by the Portuguese and by 1552, the island of Chorão had a population of just above 3,000, 300 of whom were Christian and by this time, a small church was built. By the end of 1559, over 1,200 had accepted baptism in total. The following year, in 1560, the first bishop from the Jesuit order, Dom João Nunes de Barreto set up residence in Chorão, which eventually became a Noviciate. Jesuit missionary and writer Luís Fróis in his letter dated 10 December 1560 says "Most of these Brahmins can speak Portuguese and are happy to learn the doctrine pertaining to Faith and Morals". With incredible brevity the whole of the Island of Chorão prepared itself for the general baptism which was fixed for 8 August 1560. The archbishop along with some priests visited Chorão Island first, followed by Father Melchior Carneiro and the provincial. It being the month of August, a time when it rains heavily, the repairs of the church were hurriedly completed. The Viceroy Dom Constantino of Braganza came with retinue and brought his musicians who played on a variety of instruments like trumpets, drums and charamelas. Viceroy Dom Constantino of Braganza also stood as god father (sponsor) to the important men of the place treating them with love and affection. This alone was more than sufficient to keep the neophytes happy. As many as possible were baptised that evening. Father Joseph Ribeiro stayed behind and baptized the remaining. In all, therefore the number of the converts reached 1207, the greater part of the people of the Island having already been baptized before. Fróis says that a greater number of those who embraced Christianity in Chorão were Chaudarins (Toddy Tappers). They also made better Christians and being more homely, were easy to be converted. They made their confession during Lent, some confessed their sins fortnightly, others monthly and six or seven of them every Sunday and they received Communion in the Church of Our Lady of Grace Church (Chorão Island). Some Chorão women, on the occasion of their baptism, wore some much gold to the extent of astonishing the missionaries. They belong to the caste of Chardo. In 1566 Chorão had 2470 converts and few Brahmins had promised to become Roman Catholics later. In 1582 there were three thousand converts in Chorão and all its inhabitants were Roman Catholics and many came from outside to receive baptism.
Фидальгос аралы
Көптеген қабаттары әдемі ғимараттар гүлдік бақтармен қоршалған, ал кейде кеңістік жетіспеуінен бір-біріне бітісіп тұрды. Осы жерде көптеген ақсүйектер мен байлар жайлы да қызықты өмір сүрді. Сондықтан Чорао аралы "Ильха дос Фидальгос" (Ақсүйектер аралы) деп аталып кетті. Әдетке сәйкес, Фидалголар шіркеуге барғанда, олардың әдемі, көбінесе қызыл дамасктан жасалған қолшатырларын сақтау үшін арнайы орын бөлінетін еді. Фидалголар аралдың оңтүстік-шығысындағы паром аялдамасының жанында жиі демалып, Патмарио (жаelкенді қайықтар) Ескі Гоаға немесе Рибандарға қарай келе жатса, күтіп отыратын. Фидалголар да, қара халық та сол кездегі дәмді тағамдарды жеп, шатырларда ыстық шай ішуді ұнататын. Олар жаңа піскен мерем (шағын дәмдік) жеп, ыстық шай ішетін.
A large number of magnificent buildings with storeys rose up surrounded by lovely flower garden and sometimes due to want of space attached to one another. It was here that most of the nobility and rich resided, spending a life of comfort and luxury. This was the reason why Chorão Island became known as "Ilha dos Fidalgos" (Island of Noblemen). Tradition has it that when these Fidalgos went for Mass, a special place was set apart to protect their superfine umbrellas, chiefly made of red damask. The fidalgos would be found often lounging near the ferry point on the south eastern side of the island, waiting for patmarios (sail boats) to cross over to Old Goa or Ribandar. The Fidalgos as well as the common folk took great delight in chewing on snacks available then and gulped down hot tea in the shacks. They enjoyed the freshly steamed merem (snack) and sipped the hot cha (tea) at that spot.
Chorão ірімшігі
Чорао бір кезде 16-шы ғасырдан бері сүт малдарынан өндірілген, еуропалық стильде пісірілген ірімшігімен әйгілі болды және "Queijo da Ilha de Chorão" (Чорао аралының ірімшігі) деп аталды. Чорао ірімшігі Гоаның жергілікті халқының да, Гоадағы португал ақсүйектерінің де арасында танымал болды. Чорао ірімшігі тіпті Макаоға дейін экспортталатын. Аралдан ірімшік жасаушылардың эмиграциялануы салдарынан, 19-шы ғасырда ірімшік өнеркәсібі тоқтатылды.
Chorão was once famous for its European style ripened cheese, produced from dairy cattle since the 16th century, and known as Queijo da Ilha de Chorão (Cheese from the island of Chorão). Chorão Cheese was popular with both the Goan natives and the Portuguese gentry in Goa. Chorão Cheese also used to be exported even as far as Macau. Due to the emigration of cheesemakers from the island, the cheese industry became extinct in the 19th century.
Хорао бекіністері
Мараттардың шабуылынан екі жақсы жабдықталған бекініс Қорао аралын қорғады. Фортелеза де Сан-Бартоломеу-де-Чорао (Форт Сан-Бартоломеу) 1720 жылы Қорао аралының солтүстік-шығыс бөлігінде салынған. Оның ішінде қамал болған. Басқа да ерекшеліктерінің қатарында, он бір зеңбірек және Қорао аралын және Кальвимді қоршап тұрған бекіністерді қорғау үшін пайдаланылған. Жозе Николау да Фонсеканың сөзіне сәйкес, ол Нароа бекінісімен бір уақытта салынған болуы мүмкін. 1811 жылы бекініс тасталып, қазір толық қираған күйде жатыр.
Two well equipped fortresses guarded Chorão Island from the incursion of Marathas. The Fortaleza de São Bartolomeu de Chorão (Fort São Bartolomeu) was built in 1720 in the north eastern part of Chorão Island. It had a castle within its enclosures. Among other features, it had eleven cannons and was used for the defense of the fort that surrounded Chorão island and those of Calvim. According to José Nicolau da Fonseca, it was probably erected at the same time as the Fort of Naroa. The fort was abandoned in 1811 and now lies in total ruins.
Білім беру мекемелері
1559 жылы иезуиттер Хораода ауыл балалары үшін мектеп ашты. Бір кезде олардың саны 400-ге дейін жеткені жазылған. Бұл мектепте оқу, жазу және христиан дінінің негіздері оқытылды. Халық сенуінше, мектеп Ә. Дом Жоао Нунес Бареттоның, Эфиопия патриархының иезуиттер үшін салған резиденциясында орналасқан. Бұл мектепте, әлдебір уақытта, дін аудару жұмысына көмектесетін Конкани тілі де оқытылған болуы мүмкін. Мектеп иезуиттердің қажеттілігі үшін ашылды.
In 1559, the Jesuits founded a school in Chorão for the children of the village. It is recorded that the number of them at one time reached 400. Reading, writing and Christian doctrine were taught in this school. According to the belief of the people the school was functioning in a building situated at the western part of the hill built as a residence of the Jesuits by Fr. Dom João Nunes Baretto S. J. Patriarch of Ethiopia. The Konkani language which was a great help for the conversion work was probably taught in this school. It was meant for the Jesuits.
Латын мектебі
1870 жылғы 6 ақпанда Chorão Communidade қабылдаған қаулыдан кейін, 1871 жылғы 19 сәуірде шығарылған жарлыққа сәйкес, Chorão Communidade есебінен Chorão аралында Латын мектебі құру туралы шешім қабылданды, оның профессорының жалақысын штат үкіметі тағайындайтын болды.
According to a decree issued on 19 April 1871 after a resolution had been passed by the Communidade of Chorão on 6 February 1870, it was decided to establish on the Island of Chorão at the expense of the Communidade of Chorão a School of Latin, the payment of the Professor who was to be appointed by the Government of the State.
Ағылшын тілі мектебі
1944 жылы Фр. Элиас Гама Хорао аралында жаңа ағылшын мектебін салуды жоспарлаған, бірақ Боктавадолық Януарио Перейра құрған, бірақ іс жүзінде жұмыс істемейтін Санкт-Бартомеус орта мектебі болғандықтан, ол мұны істей алмады. Сол мектепті қайта іске қосу Фр. Элиас Гаманың еңбегі болды. 1952 жылдың 6 қарашасында Дом Хосе да Коста Нунес жаңа мектеп ғимаратын салтанатты түрде ашты. Оқу ағылшын тілінде жүргізіледі және мектеп оқушыларын С.С.С. емтиханына дайындайды.
In 1944 Fr. Elias Gama wanted to build a new English school on Chorão Island, he could not do it as there was one founded by Mr. Januario Pereira of Boctavaddo, St Barthomews High School, though it was not actually running. It was the merit of Fr. Elias Gama to restart it. On 6 November 1952 a new building of a school was inaugurated by Dom José da Costa Nunes. The medium is English and the school prepares for the S. S. C examination.
Шорға
Бұл ауыл аралдың оңтүстігінде орналасқан.
This village is located on the south of the island.
Амбелим
Бұл ауыл аралдың солтүстік-батысында орналасқан.
This village is located on the north west of the island.
Қарайим (Карой)
Бұл ауыл аралдың солтүстік-шығысында орналасқан.
This village is located on the north east of the island.
Құстар қорығы
Чорао аралы ең алдымен өзінің таңғажайып флорасы мен фаунасымен тартымды. Суда өсетін керемет әрі әдемі мангр ормандары көптеп кездеседі. Чорао аралының батыс бөлігінде, 178 гектар жерде Салим Али құс қапталы орналасқан. Бұл Гоаның ең ірі құс қапталы. Қаптал атақты үнді құс зерттеушісі доктор Салим Алидің есімімен аталған және қазір "Салим Али құс қапталы" деп мақтан тұтады. Осы ұлттық парктің аумағында 400-ден астам түрге жататын көшпенді және жергілікті құстар қоныстанады. Салим Али құс қапталының су тұрғындарының арасында крокодилдерді де кездестіруге болады.
The Chorão Island is attractive primarily because of its amazing flora and fauna. There are many mangroves – the amazing and beautiful forests growing in the water. Chorão is also home to the Salim Ali Bird Sanctuary, in the western part of the island, on an area of 178 hectares. It is the largest bird sanctuary of Goa is located. The reserve has got its name from the famous Indian ornithologist Dr. Salim Ali and now it proudly bears the name of "Salim Ali Bird Sanctuary". The territory of this National Park is inhabited by migratory and local birds of over 400 species. The crocodiles can also be seen among the aquatic inhabitants of Salim Ali Bird Sanctuary.
Чорао аралының тұрғындары
Аты Лауазымы Локу Синай Найк (Лукас де Са) Рендеиро Мор (бас салық жинаушы) & Ауылдық сот органы, 1548 жыл, "Гоа брахмандарының ең ұлы адамы" және Хораода христиандыққа есік ашты. Крисна Танадор Мор (Ауылдық сот органы), Гоаның бас брахмандарының бірі. Португалияның Бардес пен Салсетті жаулауына көмектесті. Рауль Чатим (Ravala Śeṭī немесе Roulu Shet) Караим Гаункары, 16 ғасыр саудагері, гильдия басшысы және Афонсу де Альбукеркимен серіктес, Гоада жоғары лауазымда болды. Португалияға сапар шеккен алғашқы гоалық саудагер, Португалия королі оған құрметті атпен бірге жылқы сыйлады. Винсент Альварес Португалияның Жоан V патшасының дәрігері және химигі. Мануэль Каэтано Альварес Португалиядағы Медицина факультетінің бірінші гоалық түлегі. Браз Фернандес Португалияның Бомбейдегі тұңғыш вице-консулы. Рожерио де Фария (Роже Фария) Бразилия консулы және Лузо-Гоан бизнесмені. Бомбей айналымдарында "Кеңес саудагері" деп аталды. Лукас де Лима Теолог, заңгер және канонист. Браз Энтони Фернандес 1925 жылы Бомбей тарихи қоғамын құрған жазушы, тарихшы. Жозе Мария Тито Фернандес (Кете) Capela de Nossa Senhora da Saúde (Chorão аралы) сәулетшісі. Доктор Чикот Ваз Нейрофизиолог. Әулие Анастасио Гомес Теолог. Ренато да Пенха Гонсавлес Ғалым. Луис Ксавье Коррейя да Грака Ғалым және заңгер. Аугусто да Пенха Гонсалвес Анголадағы Жоғарғы сот судьясы. Нэнси Родригес 1990-91 жылдардағы Нью-Йорктегі үндістер арасындағы халықаралық сайыста "Әлем сулуы". Энтони Колако 1991 жылғы Мүгедектер Олимпиадасында АҚШ-тың Миннесота штатында алтын медальді жеңіп алған алғашқы гоалық. Франсис Фернандес Саусақ іздері сарапшысы және Солтүстік Америкадағы бұрынғы полиция инспекторы. Әулие Себастьяо Ксавье Де Норонха Милапур епархиясында 47 жыл миссионер болып, 32 жыл Ваилангани приход пасторы болды, ол онда талмай еңбек етіп, "Анамыздың" ескі кішкентай шіркеуін керемет ғибадатханаға айналдырды, 1865 жылдың 16 шілдесінде Хорао, Гоада дүниеге келді.
Name OccupationLocu Sinai Naique(Lucas de Sa) Rendeiro Mor(Chief tax collector) & Village Judicial Authority 1548,"The Greatest Giant of Goan Brahmin community" and opened the floodgates to Christianity in Chorão. Crisna Tanador Mor (Village Judicial Authority), One of the Chief Brahmins of Goa. Helped the Portuguese in Conquest of Bardez and Salcette. Raul Chatim (Ravala Śeṭī or Roulu Shet) Gaunkar of Caraim, 16th century merchant and a guild head and collaborator with Afonso de Albuquerque and retained a high office in Goa. The first Goan merchant to visit Portugal whom the King of Portugal gifted honorific mount of a horse. Vincent Alvares Medical practitioner and chemist of his Majesty John V of Portugal. Manuel Caetano Alvares First Goan graduate of the Faculty of Medicine in Portugal. Braz Fernandes First ever Vice Consul for Portugal in Bombay. Rogério de Faria (Roger Faria) Consul of Brazil and Luso Goan businessman. referred to in Bombay Circles as "Prince Merchant". Lucas de Lima Theologian, jurist and canonist. Braz Anthony Fernandes Author, historian and co founded the Bombay Historical Society in 1925. Jose Maria Tito Fernandes (Xete) architect of Capela de Nossa Senhora da Saúde (Chorão Island)Dr Chicot Vaz Neurophysician. Fr Anastasio Gomes Theologian. Renato da Penha Gonsavles Scientist. Luis Xavier Correia da Graca scholar and jurist. Augusto da Penha Gonsalves High Court Judge in Angola. Nancy Rodrigues Miss Universe (1990–91) at the International Contest among the Indians of New York. Anthony Colaco First Goan to participate and win gold medal at the Special Olympics 1991 for the Handicapped Minnesota, USA. Francis Fernandes Fingerprint expert and a former police inspector in North America. Rev Fr. Sebastiao Xavier De NoronhaMissionary in the diocese of Mylapore for 47 years and parish priest of Vailanganni for 32 years where he worked with unabated zeal completely renovated the old small church of Our Lady of Good Health into a magnificent shrine was born in Chorão Goa on 16 July 1865