Кіріспе

Американдық психолог, астрофизик Стэнтон Пил (8 қаңтар 1946 жылы туған) – психолог, заңгер, психотерапевт және алкоголизм, тәуелділік және тәуелділікті емдеу тақырыбындағы кітаптар мен мақалалардың авторы.

Мансап

Филадельфияда өскен Пил 1967 жылы Пенсильвания университетінде муниципалдық және мемлекеттік стипендиялар бойынша саяси ғылым мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін үздік дипломмен аяқтады. Бірқатар стипендиялардың (оның ішінде Вудро Вильсон стипендиясы) көмегімен ол 1975 жылы Мичиган университетінде әлеуметтік психологиядан докторлық диссертациясын қорғады. 1976 жылдан 2012 жылға дейін ол Нью-Джерси штатының Мористоун қаласында жеке практика және консультациялық қызметтерін жүргізді. 1997 жылы Ньюарктағы Ратгерс заң мектебін бітіргеннен кейін Пил Нью-Йорк және Нью-Джерси штаттарының адвокатурасына қабылданды. Ол 2012 жылға дейін заң практикасын параллель түрде жүргізді (Морис округінің мемлекеттік қорғаушы кеңсесінде екі рет пул-адвокат ретінде жұмыс істеді, бұл американдық қылмыстық әділет жүйесінің жұмысын түсінуге маңызды көмектесті). Психолог және тәуелділік маманы ретінде ол Нью-Йорк университетінде (клиникалық профессордың орынбасары; 2003–2007), Борнмут университетінде (қонақ профессор; 2003–2010) және Нью-Скулда (қонақ профессор; 2004–2010) қонақ және қосымша академиялық қызметтер атқарды. Пил 2008–2011 жылдары Айова штатында Өмір процесі бағдарламасын (ӨПБ) тұрғын үй емдеу бағдарламасы ретінде іске қосты; одан кейін ӨПБ онлайн форматқа көшті және қазірге дейін халықаралық коучингтік қызмет көрсетуде (қараңыз «Тәуелділіктің өмір процесі моделі»). Пил он төрт кітаптың авторы, оның ішінде «Махаббат және тәуелділік» (1975), «Тәуелділіктің мәні» (1985/1998), «Американың ауруы» (1989), «Тәуелділік және қалпына келтіру туралы шындық» (Арчи Бродский және Мэри Арнольдпен бірлесіп, 1991), «12 қадамдық мәжбүрлеуге қарсы тұру» (Чарльз Буфе және Арчи Бродскийпен бірлесіп, 2001), «Тәуелділікті жеңудің 7 құралы» (2004), «Балаңызды тәуелділіктен сақтаңыз» (2007), «Қалпына келтіру! Наркоман сияқты ойлауды тоқтатыңыз» (Ильза Томпсонмен бірлесіп, 2014), «Тәуелділіктен өсу: «Ауру» терапиясының орнына салауаттылықпен» (Зак Роудспен бірлесіп, 2019) және оның өмірбаяндық кітабы «Шеттегі ғылыми өмір: Тәуелділікке деген көзқарасымызды өзгертуге жасаған жалғыздық саяхатым» (2021), сондай-ақ 250-ден астам кәсіби жарияланымдар.

Есірткі

Ол стандарттық тәуелділік туралы ұғымдарды сынауды «Махаббат және тәуелділік» (Арчи Бродскиймен бірлесіп жазған) кітабын жариялағанда бастады. Пилдің тәжірибелік/орталық көзқарасына сәйкес, тәуелділік – адамдардың әртүрлі салалардағы қатысуларынан туындаған жағдайларға тым терең байланысуынан туындайтын жағымсыз мінез-құлық үлгілері. Оның сөзіне қарағанда, көптеген адамдар өмірінің белгілі бір кезеңінде қандай да бір дәрежеде тәуелділікке ұшырайды. Ол тәуелділікті медициналық проблема ретінде емес, көпшілік жеңіп шығатын «өмірлік проблема» ретінде қарастырады. Оның пікірінше, осы жағдайлардың болмауы – ереже емес, көшпелі жағдай. Бұл көзқарас тәуелділікті мидың ауруы ретінде қарастыруға қарсы келеді. Балаларды тәуелділікке қарсы тәрбиелеу туралы кітаптарында, «Балаңызды тәуелділіктен қорғау» (2007) және «Тәуелділіктен өсу» (балалар дамуы жөніндегі маман Зак Роудспен бірлесіп, 2019) Пил тәуелділікке қарсы ең тиімді шара – тәуелсіз, қабілетті және қоғамдыққа пайдалы, денсаулыққа бағытталған құндылықтарды қалыптастыру арқылы бала тәрбиелеу екенін айтады. Осы профильдер, сондай-ақ әлеуметтік жағдайы жақсы орта, жастардың тәуелділік эпизодтарынан арылуына көмектеседі. Ол бірнеше мақаласында, сондай-ақ 1989 жылғы «Американың ауруы: тәуелділікті емдеу бақылаудан шығып кетті» кітабында емдеудің – тіпті MATCH жобасындағыдай идеалды түрде жүргізілгенінің өзінде де – тәуелділікке қатысты тиімсіз, тіпті зиянды мәдени жауап екенін айтты. Оның пікірінше, бұл ауруды емдеу жағдайында ерекше орынды, себебі ол адамның өзіне деген сенімін және өзгеріске қабілетін төмендетеді. «Махаббат және тәуелділік» 1975 жылы жарық көрген кезде, Патрик Карнс сияқты авторлар секс-құмарлық және бірге тәуелділік туралы түсінікті кеңінен таратқанға дейін, 1983 жылы жарық көрген «Көлеңкеден шығу» (секс-құмарлықты сипаттаған алғашқы танымал кітаптардың бірі) және Мелоди Битидің 1986 жылы жарық көрген «Енді бірге тәуелділік жоқ» кітабынан бұрын жазылған. «Махаббат және тәуелділік» сүйіспеншілікке байланысты бұзылыстарды сипаттау үшін қазіргі кезде қолданылатын «секс-құмарлық» және «бірге тәуелділік» терминдерін пайдаланудан бұрын жазылған, өйткені бұл терминдер Пил мен Бродскийдің терминологиясына кірмеген. Алайда, «Махаббат және тәуелділік» адамның тәуелділікке ұшырауының бірдей жағдайын зерттегендіктен, бұл өзара тәуелділік қарым-қатынастары тақырыбында жазылған алғашқы кітап деп есептеледі. «Махаббат және тәуелділіктің» мұрасын қарастырып, психолог доктор Алекс Кви былай деп жазды: «Тәжірибелердің тәуелді болуы мүмкін деген ой 1975 жылы психология патологиялық құмар ойындар, мәжбүрлі тамақтану және секс-құмарлық сияқты мінез-құлық тәуелділіктерін қабылдағандықтан көрешіл болды. Бірақ психология есірткіге тәуелділікті медициналық ауру ретінде қайта қарастырмай, мінез-құлықтарды медициналық мағынада тәуелділік ретінде жіктегені және шешімді 12 қадамға тапсырғаны Пилді ренжітетіні сөзсіз».

Алкоголизмге қатысты көзқарастар

Пильдің пікірінше, адамға қарай, ішімдіктен толығымен бас тарту немесе оны шектеу шамадан тыс ішімдікке қарсы күресте тиімді әдіс болуы мүмкін. "Psychology Today" журналында жарияланған мақаласында, ол "Өмір процесі" бағдарламасын ауру моделімен салыстырып, сондай-ақ, ондаған жылдар бұрын қазіргі дәрігерлер, психикалық денсаулық мамандары, ғылыми зерттеушілер сияқты мамандар ұсынған тәуелділік – бұл ауру деген теорияға қарсылық білдірді. "Американың ауруы" (1989) еңбегінде Пиль доктор Джордж Вайлланттың "Алкоголизмнің табиғи тарихы" атты ауруды қолдайтын тұжырымына қарсы шықты. Пиль алкогольге қатысты жағымды тәжірибелерді, сондай-ақ, оңды ішу салдарынан туындайтын медициналық және психологиялық пайдаларды қолдау үшін мәдени факторларды (сабырлылық және сабырсыздық арасындағы айырмашылықты анықтайтын факторларды) анықтаумен шұғылданады. Оның зерттеулеріне сәйкес, мұндай ішу көбінесе жастардың отбасы мен қоғамда алкогольді пайдалануға үйренуімен байланысты. Ол осы үлгіні есірткіге қатысты қолдануға да тырысты.

12 қадамдық/ауруды емдеуге қатысты пікірлер

Бірлесіп жазылған кітабында, "12 қадамдық мәжбүрлеуге қарсы тұру" (2001), Пил он екі қадамдық есірткі және алкогольге тәуелділікті емдеу бағдарламаларына сот арқылы міндетті түрде қатысуға қарсылық білдірді. Ол бұл емдеу бағдарламаларының нәтижесіз және кейде зиянды екенін айтты, баламалы емдеу әдістері туралы зерттеулер ұсынды және кейбір тәуелділікке қарсы қызмет көрсететін ұйымдарды медициналық этиканы жүйелі түрде бұзуда айыптады. Бұл айыпты ауру моделін қолдайтындар да Пилге жиі тағады. "Есірткіге тәуелділік және қалпына келтіру туралы шындық" (1991) және "Есірткіге тәуелділікті жеңудің 7 құралы" (2004) кітаптарында Пил баламалы емдеудің негізгі элементтері деп санайтындарын баяндады. Ол бұл идеяларды "Өмір процесі" бағдарламасы ретінде дамытты, ол 12 қадамдық емес стационарлық емдеу бағдарламасының негізі болды және қазір доктор Пил мен оның әріптестері оны онлайн емдеу ресурсы ретінде ұсынады. Пил АҚШ-тағы есірткі дағдарысының күшеюін 12 қадамдық және ми ауруы ретіндегі нашақорлық ауруының моделін қабылдау мен таратуға байланысты деп есептейді, себебі оның пікірінше, ауру моделі позитивті және бақыланатын есірткі пайдалануға тән өзіне сенімділік сезімін әлсіретеді.

Тану

Стэнтон Пил ешкімнен кем емес, тәуелділіктің ауру екендігі, әсіресе, мидың ауруы екендігі туралы идеяның кемшіліктерін, абсурдтылығын және әділетсіздігін ашып көрсету үшін көп еңбек етті. Қырық жылдан астам уақыт бойы жарияланған ықпалды кітаптар, мақалалар мен блогтар арқылы ол тәуелділіктің ауру теориясын сынауды ғылыми қауымдастықтан тыс, жалпы халыққа жеткізді. Егер ауру теориясы тәуелділікті түсінудегі одан да рационалды және гуманистік көзқараспен ауыстырылса, Стэнтон Пил алғысқа ие болу үшін бірінші болады, ал оның пікірін бөлісетіндер оған терең ризашылық білдіреді. |Ник Хизер, доктор, алкоголь және басқа да есірткілерді зерттеудің құрметті профессоры, Нортумбрия университеті, Ұлыбритания; «Тәуелділіктің ми ауруы моделін бағалау» кітабының тең редакторы. 1989: Ратгерс алкогольді зерттеулер орталығының Марк Келлер алкогольді зерттеулер жөніндегі сыйлығы, «Алкоголизм мен есірткіге тәуелділікті түсіндіру және алдын алу үшін жабдықтау модельдерін бақылаудың шектеулері» мақаласы үшін, JSA, 48:61-77, 1987. 1994: Вашингтон, округ, Баңгизат саясаты қорының стипендиясы үшін Альфред Р. Линдесмит өмір бойына жеткен жетістіктері үшін сыйлығы. 1998: 1998 жылы тәуелділік зерттеулер бағдарламасы, Дикин университеті, Мельбурн, Австралия тарапынан жыл сайынғы Стэнтон Пил лекциясын құру. 2006: Өмір бойына жеткен жетістіктері үшін сыйлық, 2006, International Network on Personal Meaning, Ванкувер.