Кіріспе

De Havilland DH.91 Albatross – 1930 жылдарда De Havilland Aircraft Company Limited компаниясы жасаған төрт қозғалтқышты британдық көліктік ұшақ. 1938 және 1939 жылдар аралығында жеті ұшақ салынды.

Даму

DH.91 ұшағы 1936 жылы А.Э. Хагг Атлантика арқылы хат тасымалдауға арналған, авиация министрлігінің 36/35 талабына сәйкес жобаланды. Ұшақтың ерекшелігі – оның фюзеляжының балса ағашы мен фанерадан жасалған қабатты құрылымы, кейін де Хавилленд Москито бомбалаушы ұшағында қолданылды. Тағы бір ерекшелік – ауамен салқындатылатын қозғалтқыштарға арналған салқындату жүйесі, ол қозғалтқышты орналастыруды ең жақсы жағдайға келтіруге мүмкіндік берді. Алғашқы "Альбатрос" 1937 жылдың 20 мамырында ұшты. Екінші прототип жүктеме сынақтары кезінде екіге бөлінді, бірақ жеңіл күшейтумен жөнделді. Бірінші және екінші прототиптер Imperial Airways компаниясымен пайдаланылды. Пошта тасымалдауға арналған ұшақ ретінде жобаланғанымен, 22 жолаушыны тасымалдауға қабілетті нұсқасы да жасалды, басты айырмашылықтары – қосымша терезелер және бөлінетін жақтауларды ұялы жақтаулармен алмастыру болды. 1938-1939 жылдары бес данадан тұратын өндіріс тапсырысы орындалды. Соғыс жарияланғанда, барлық жеті ұшақ Бристоль/Уитчерджден Лиссабон және Шаннон қалаларына рейстер жасап жатқан еді.

Пайдалану тарихы

Imperial Airways флотының әдеттегідей, барлық ұшақтарға бір әріппен басталатын есімдер берілді, ал алғашқы ұшақтың аты осы типтің жалпы сипаттамасы ретінде, "Frobisher классы" деп қолданылды. Кемелер мен локомотивтер кластарының теңіз және теміржол тарихынан бастау алған бұл дәстүр, BOAC және BEA компанияларымен соғыстан кейінгі жылдарға дейін сақталды. Imperial Airways әуе компаниясына алғашқы жеткізілім 1938 жылғы қазан айында 22 орындық DH.91 Frobisher ұшағы болды. Бес жолаушы тасымалдайтын ұшақ Кройдоннан Парижге, Брюссельге және Цюрихке бағыттарында жұмыс істеді. Сынақ ұшуларын аяқтағаннан кейін екі прототип Imperial Airways компаниясына ұзақ қашықтыққа хат тасымалдаушы ретінде тапсырылды. Олардың жұмыс істеген маңызды кезеңі 1939 жылғы жаз болды, сол кезде олар Лондон-Кройдоннан Париж Ле Буржеге дейінгі екі сағаттық жолаушылар рейсіндегі негізгі ұшақ түрі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Корольдік әуе күштері олардың қашықтығы мен жылдамдығын Ұлыбритания мен Исландия арасындағы курьерлік рейстер үшін пайдалы деп тапты. Екі хат тасымалдаушы ұшақ 1940 жылғы қыркүйекте Прествик пен Рейкьявик арасындағы 271 эскадрилья құрамында қызметке кірісті, бірақ екеуі де 9 ай ішінде Рейкьявикке қонғанда апатқа ұшырап жойылды: 1941 жылы Faraday және 1942 жылы Franklin. Бес жолаушы тасымалдайтын ұшақтар Imperial Airways (1940 жылғы қыркүйектен бастап BOAC) компаниясымен Бристоль (Уитчерч) әуежайынан Бристоль-Лисбон және Бристоль-Шаннон бағыттарында пайдаланылды. Fingal 1940 жылы Pucklechurch қаласының жанында жанар май құбырының бұзылуынан кейін апатқа ұшырап құлады, ал Fortuna 1943 жылы Шаннон әуежайының жанында апатқа ұшырады. Соңғы апаттың себебі ұшақтың фанералық қанат конструкциясының нашарлауы болды. Қалған екі ұшақтың ұқсас проблемаларға ұшырауы мүмкін екенін және қосалқы бөлшектердің жетіспеуіне байланысты Falcon және Fiona 1943 жылғы қыркүйекте жарамсыз деп танылды.