Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гордон Алан Марлат (26 қараша 1941 – 14 наурыз 2011) – 1980-ші жылдардан 2000-шы жылдарға дейін тәуелділік мінез-құлқы саласындағы көрнекті американдық-канадтық клиникалық психолог. Ол зиянды азайту, жедел араласулар және рецидивтің алдын алу саласындағы жаңалықтар ашқан зерттеулер жүргізді.
Gordon Alan Marlatt (November 26, 1941 – March 14, 2011) was a leading American Canadian clinical psychologist in the field of addictive behaviors from the 1980s through the 2000s. He conducted pioneering research in harm reduction, brief interventions, and relapse prevention.
Өмірбаян
Марлат 1941 жылы Канаданың Ванкувер қаласында Вера Уайтхед пен Шолто Марлаттың отбасында дүниеге келген (Шолто Марлат – Каралдық Канада Әуе күштерінің ұшқыш офицері, ол 1942 жылы қайтыс болған). Марлат 1964 жылы Британдық Колумбия университетін психология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді, ал 1968 жылы Индиана университетінде клиникалық психологиядан докторлық диссертациясын қорғады.
Marlatt was born in 1941 in Vancouver, Canada, to Vera Whitehead and Sholto Marlatt (a Royal Canadian Air Force flight officer who died in 1942). Marlatt received his bachelor's degree in psychology from the University of British Columbia in 1964, and his Ph. D. in clinical psychology from Indiana University in 1968.
Мансап
Британ Колумбия университетінің (1968–1969) және Висконсин университетінің (Мэдисон) (1969–1972) факультеттерінде қызмет еткеннен кейін, ол 1972 жылдың күзінде Вашингтон университетінің факультетіне қосылды. Кейіннен ол сол мекемеде психология профессоры және тәуелділік мінез-құлықтарын зерттеу орталығының директоры болды. Ол үш сала бойынша маңызды зерттеулер жүргізді: зиянды азайту, қысқа мерзімді араласу және рецидивтің (қайталаудың) алдын алу. 1996 жылы Марлат Ұлттық Есірткіге Тәуелділікті Зерттеу институтының (NIDA) Есірткіге Тәуелділік жөніндегі Ұлттық Кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Ол 1983 жылдан 1984 жылға дейін Тәуелділік Мінез-құлықтары Психологтарының Қоғамының президенті, 1985–1986 жылдары Америкалық Психологиялық Ассоциацияның (АПА) Клиникалық Психология бөлімінің (12-бөлім) Клиникалық Психологияны Эксперименттік Мінез-құлық ғылымы ретінде дамыту секциясының президенті, ал 1991–1992 жылдары Мінез-құлықтық Терапияны Дамыту Ассоциациясының президенті болды. Марлаттың кітаптары: «Алкоголизм: Мінез-құлықты Зерттеулер мен Емдеудің Жаңа Бағыттары» (1978), «Рецидивтің Алдын Алу: Тәуелділік Мінез-құлықтарын Емдеудегі Ұстанымдық Стратегиялар» (1985, 2005), «Тәуелділік Мінез-құлықтарын Бағалау» (1985; 2005), «Өмір Барысындағы Тәуелділік Мінез-құлықтары» (1993), «Зиянды Азайту: Жоғары Тәуекелді Мінез-құлықтарды Басқарудың Прагматикалық Стратегиялары» (1998), «Тәуелділік Мінез-құлықтарын Өзгерту» (Деннис М. Донован және Джали Тьюкермен бірлесіп) (1999), «Колледж Студенттері үшін Қысқаша Алкогольді Скрининг және Араласу (BASICS) Нұсқаулығы» (1999), «Тәуекелділіктің Таосы: Алкоголь және Есірткіге Тәуелділіктен Қалпына Келуге Көмектесу» (2002, алғы сөз авторы), және «Терапевттің Дәлелге Негізделген Рецидивтің Алдын Алу Жөніндегі Нұсқаулығы» (2007). Одан басқа, ол 200-ден астам кітап тарауларын және ғылыми мақалаларын жариялады, сондай-ақ көптеген кәсіби журналдардың редакциялық кеңесіне мүше болып кірді, оның ішінде «Консультациялық және Клиникалық Психология Журналы», «Аб нормальды Психология Журналы», «Тәуелділік Мінез-құлықтары» және «Алкогольді Зерттеулер Журналы». Марлат өзінің зерттеулері үшін Ұлттық Алкогольді Зерттеу және Алкоголизм Институты, Ұлттық Есірткіге Тәуелділікті Зерттеу Институты, ABMRF/Алкогольді Зерттеулер Қоры және Роберт Вуд Джонсон Қоры сияқты түрлі агенттіктерден тұрақты қаржыландыру алды. 1990 жылы Марлат алкоголизмді зерттеу саласындағы білімге қосқан еңбегі үшін Халықаралық Алкоголизмді Биомедициналық Зерттеу Қоғамынан Желлинек Еске алу Сыйлығымен марапатталды. 2001 жылы Роберт Вуд Джонсон Қорынан «Заттарды Пайдаланумен Күрестегі Инноваторлар» сыйлығын, ал 2004 жылы Алкоголизмді Зерттеу Қоғамынан «Ерекше Зерттеуші» сыйлығын алды. 1990 жылы Вашингтон штатының Психологиялық Ассоциациясынан «Білімге Кәсіби Ұлысқан Үлесі үшін Ерекше Психолог» сыйлығын, ал 2000 жылы Клиникалық Психология Ғылымы Қоғамынан «Ерекше Ғалым» сыйлығын алды.
After serving on the faculties of the University of British Columbia (1968–1969) and the University of Wisconsin–Madison (1969–1972), he joined the University of Washington faculty in the fall of 1972. He eventually became a professor of psychology and director of the Addictive Behaviors Research Center at that institution. He conducted pioneering research in three areas: harm reduction, brief interventions, and relapse prevention. In 1996, Marlatt was appointed as a member of the National Advisory Council on Drug Abuse of the National Institute on Drug Abuse (NIDA). He served as the president of the Society of Psychologists in Addictive Behaviors from 1983 to 1984; president of the Section for the Development of Clinical Psychology as an Experimental Behavioral Science of the Society of Clinical Psychology (Division 12 of the American Psychological Association), 1985–1986; and president of the Association for the Advancement of Behavior Therapy, 1991–1992. Marlatt's books include Alcoholism: New Directions in Behavioral Research and Treatment (1978), Relapse Prevention: Maintenance strategies in the treatment of addictive behaviors (1985, 2005), Assessment of Addictive Behaviors (1985; 2005), Addictive Behaviors Across the Lifespan (1993), Harm Reduction: Pragmatic Strategies for Managing High Risk Behaviors (1998), Changing Addictive Behavior (co authored with Dennis M. Donovan and Jalie Tucker) (1999), and Brief Alcohol Screening and Intervention for College Students (BASICS) Manual (1999), The Tao of Sobriety: Helping You to Recover from Alcohol and Drug Addiction (Forward) (2002), and Therapist's Guide to Evidence Based Relapse Prevention (2007). In addition, he published over 200 book chapters and journal articles and served on the editorial boards of numerous professional journals, including the Journal of Consulting and Clinical Psychology, Journal of Abnormal Psychology, Addictive Behaviors, and Journal of Studies on Alcohol. Marlatt received continuous funding for his research from a variety of agencies including the National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, the National Institute on Drug Abuse, the ABMRF/The Foundation for Alcohol Research, and the Robert Wood Johnson Foundation. In 1990, Marlatt was awarded The Jellinek Memorial Award for outstanding contributions to knowledge in the field of alcohol studies from the International Society for Biomedical Research on Alcoholism. In 2001, he was given the Innovators in Combating Substance Abuse Award by the Robert Wood Johnson Foundation, and in 2004 he received the Distinguished Researcher Award from the Research Society on Alcoholism. He received the Distinguished Psychologist award for Professional Contribution to Knowledge from the Washington State Psychological Association in 1990 and the Distinguished Scientist Award from the Society for a Science of Clinical Psychology in 2000.
Үдемелі серфинг
Марлат тәуелділікті басып оздыру тәсілі ретінде "құштарлық толқынына серфинг жасау" деген ұғымды танымал етті. Бұл стратегияда құштарлықты физикалық толқын ретінде көзге елестету қажет, ол күшейе түсіп, ең жоғары нүктесіне жетіп, содан кейін әлсірейді және басылады.
Marlatt popularized the concept of "urge surfing" as a coping mechanism for addiction. The strategy involves picturing addictive urges as physical waves that rise in intensity, peak, and eventually crash and subside.
Жеке өмір
Марлат төрт рет үйленген. Ол 2010 жылдың 18 шілдесінде Сиэтлде төртінші әйелі Китти Мурға үйленді. Оның бір ұлы және үш өгей баласы болған. Марлат 2011 жылдың 11 наурызында Вашингтон штатының Уорм-Бич қаласында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.
Marlatt was married four times. He married his fourth wife, Kitty Moore, in Seattle on July 18, 2010. He had one son and three stepchildren. Marlatt died on March 11, 2011, of kidney failure in Warm Beach, Washington.