Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1974 жылы Францияда президент Жорж Помпидудың қайтысынан кейін президенттік сайлау өтті. Сайлау екінші турға түсті, және Валери Жискар д’Эстен 1,6 пайыздық аз үлмен жеңіске жетті. Бұл Франция тарихындағы ең тартысты президенттік сайлау болып табылады.
none
Presidential elections were held in France in 1974, following the death of President Georges Pompidou. They went to a second round, and were won by Valéry Giscard d'Estaing by a margin of 1.6%. It is to date the closest presidential election in French history.
Науқан
1969 жылы Шарль де Гольдің тұсында бұрынғы премьер-министр болған Жорж Помпиду жеті жылға Франция президенті болып сайланды. Алайда, ол 1974 жылдың 2 сәуірінде қайтыс болды, соның салдарынан француз сайлаушылары оның орнын басу үшін сайлауға шақырылды. Помпидудың өлімі саяси топтарды дайынсыз басты. Сол жақта Социалистік партия (PS), Француз Коммунистік партиясы (PCF) және Сол жақтағы Радикалдар қозғалысы (MRG) 1972 жылы келісілген Ортақ бағдарламаны жақтады. ПКФ бұл коалицияның басты күші болғанымен (кем дегенде халық қолдауы тұрғысынан), олар ПС жетекшісі Франсуа Миттеранның кандидатурасын қолдады. Олар «Солшылдар одағы» президент сайлауында коммунист жетекшілік етсе жеңіске жете алмайды деп ойлады. Коммунизмге деген қорқыныш француз оңшылдарының сайлауда жеңіске жету үшін жиі пайдаланған аргументі болды. Сонымен қатар, Миттеран 1965 жылы генерал де Гольге қарсы кандидат болған кезде күтпеген екінші турға жол ашты. Тек екі кішкентай троцкистік партия Миттеранды және Ортақ бағдарламаны қолдаудан бас тартты, сондай-ақ ПКФ-пен одақ құруға қарсы болған социалистік сайлаушылардың бөлінісінен құрылған Социал-демократиялық партия да қолдау көрсетпеді. «Жұмысшылар күресі» партиясынан Арлетт Лагуйлер Франция президенттік сайлауында дауыс парағындағы алғашқы әйел кандидат атанды. 1958 жылы Бесінші Республика құрылғалы бері, солшылдардың жеңіске жету мүмкіндігі алғаш рет пайда болды. «Президенттік көпшіліктегі» жағдай өте шатас болды: «табиғи кандидат» жоқ еді. Премьер-министр Пьер Месмер көпшіліктің жалғыз кандидаты болса ғана қатысатынын мәлімдеді. Бұл шарт орындалмағандықтан, ол бас тартты. Төрт адам өздерінің қатысуға ниеттерін білдірді: бұрынғы галлистік премьер-министр Жак Шабан Дельмас, Ұлттық Ассамблея төрағасы Эдгар Форе, галлистік партияның ультра-консервативті қанатын ұсынып тұрған бұрынғы қолөнершілер мен дүкен иелері министрі Жан Ройер және, соңында, Экономика министрі және Тәуелсіз Республикашылар партиясының жетекшісі Валери Жискар д’Эстен. Біраз уақыттан кейін Форе бас тартты, ал оң жақтағы нақты бәсекелестік Шабан Дельмас пен Жискар д’Эстен арасында болды. Шабан Дельмас реформашыл галлист ретінде танылып, ол 1969 жылдан 1972 жылға дейін үкімет басқарған кезде жүзеге асыруға тырысқан «Жаңа қоғам» ұсыныстарын жариялады, бірақ оны 16 жыл бойы министрлік қызметтердің көп бөлігін иеленген «Голлизм барондары» қолдады. Оның қарсыластары УДР мемлекетінің жалғасуын, яғни галлистік партияның мемлекетті иеленуін сынады. Жискар д’Эстен өзін «үзіліссіз өзгеріс», француз саясатының «жаңа бетбұрысы» ретінде көрсетті, бұл қазіргі көпшілік үшін және Ортақ бағдарламаға қарағанда орташа сайлаушылар үшін сенімдірек болды, ол коллективистік жоба ретінде сипатталды. Ол УДР-дегі дағдарыстан пайда тапты. Шындығында, Помпидуға жақын 43 галлист тұлға, жас ішкі істер министрі Жак Ширак басшылығымен, Жискар д’Эстеннің Миттеранды жеңуге Шабан Дельмасқа қарағанда ықтимал екенін айтқан үндеу жариялады. Нәтижесінде солшыл кандидат Тәуелсіз Республикашылар партиясының жетекшісімен өте қызықты бәсекеге түсті. Франция президенттік сайлауының тарихында алғаш рет екі финалист арасында радио және теледидарлық пікірталас ұйымдастырылды. Миттеран өзінің бәсекелесін әділетсіз саясат жүргізген элитаның өкілі ретінде көрсетті, ал Жискар д’Эстен өзінің қарсыласын «өткеннің адамы» деп сынады. Сайлауға қатысу 87%-дан асып, Жискар 424 599 дауыспен жеңіске жетті. Ол Ширакты премьер-министр қызметіне тағайындады.
In 1969, Georges Pompidou, formerly Prime Minister under the presidency of Charles de Gaulle, was elected President of France for a seven year term. However, he died in office on 2 April 1974, and the French voters were called to elect his successor. The political classes were caught unawares by Pompidou's death. On the Left, the Socialist Party (PS), the French Communist Party (PCF), and the Movement of Left Radicals (MRG) campaigned for the Programme commun that they agreed in 1972. Whilst the PCF was the main force of this coalition (at least in terms of popular support), they united behind the candidacy of the PS leader François Mitterrand. Indeed, they thought the "Union of Left" could not win if it was led by a Communist in the presidential race. The fear of communism was often an argument used by the French Right to win elections. Furthermore, Mitterrand had succeeded in forcing an unexpected second ballot when he was candidate in 1965 against General De Gaulle. Only two smaller Trotskyist parties refused to support Mitterrand and the Common Program, as well as the Social Democratic Party founded by a split of Socialist elects who disapproved the alliance with the PCF. Arlette Laguiller from Workers' Struggle became the first female candidate on the ballot paper for a French presidential election. For the first time since the beginning of the Fifth Republic in 1958, the Left had a serious chance of victory. The situation in the "Presidential Majority" was very confused: no "natural candidate" had appeared. Prime Minister Pierre Messmer had announced he would run if he was the only candidate of the majority. This condition being not satisfied, he withdrew. Four men declared their will to run: former Gaullist Prime Minister Jacques Chaban Delmas, the Chairman of the National Assembly Edgar Faure, the former Craftsmen and Shopkeepers Minister representing the ultra conservative wing of the Gaullist Party Jean Royer, and finally the Economy Minister and leader of the Independent Republicans Valéry Giscard d'Estaing. Quickly, Faure withdrew and the real competition on the Right was between Chaban Delmas and Giscard d'Estaing. Chaban Delmas conveyed an image of being a reformist Gaullist and invoked his proposals for a "New Society", which he had tried to apply when he led the cabinet (from 1969 to 1972), but he was supported by the "Barons of Gaullism" who held the bulk of ministerial offices for 16 years. His challengers denounced the continuation of the UDR state, that is to say the appropriation of the state by the Gaullist Party. Giscard d'Estaing portrayed himself as "the change in the continuity", a "modern turn" for the French politics, in the incumbent majority and more reassuring for moderate voters than the Common Program which was characterised as a collectivist project. He benefited from the divisions in the UDR. Indeed, 43 Gaullist personalities close to Pompidou and led by the young Interior Minister Jacques Chirac published an appeal insinuating that Giscard d'Estaing was more likely than Chaban Delmas to defeat Mitterrand. As a result, the left wing candidate faced the leader of the Independent Republicans in a very competitive run off. For the first time in the history of the French presidential elections, a Radio TV debate between the two finalists was organized. Mitterrand presented his competitor as the representing of the elites who pursued unfair policies, while Giscard d'Estaing criticized his opponent to be "a man of the past". The turnout reached a record of over 87% and Giscard was elected with a margin of only 424,599 votes. He nominated Chirac as Prime Minister.