Кіріспе

Catnic Components Ltd. v. Hill & Smith Ltd. [1982] R. P. C. 183 – патенттің мәні және оның ішінде талаптарды түсіндіру әдістері жөнінде Лордтар Палатасының маңызды шешімі.

Өмірбаян

Catnic Components компаниясы кірпіш қабырғадағы есік немесе терезе ашылған жерге конструкциялық қолдау беруге арналған болаттық пердеге патент алған. Перде ішкі қуысқа ие, болат жамылғыны тіктөртбұрышты немесе трапеция пішінде сығып жасалған, ал жел элементі құрылғыны айналағы кірпіш қабырғаға бекітуге мүмкіндік береді. Техникалық сипаттаманың бір бөлігі "тік боймен созылатын" табанды талап еткен. Hill & Smith компаниясы дерлік бірдей өнертабыс жасады, онда табан толығымен тік емес, жоғары қарай 6 немесе 8 градусқа қарай еңкейген. Осы айырмашылыққа қарамастан, құрылғы Catnic-тің өнертабысымен толықтай бірдей жұмыс істеді. Catnic патентті бұзды деген шағыммен сотқа жүгінді. Сотта судья "көктерек пен ми" қағидасы бойынша құқық бұзушылық болды деген шешім шығарды. Англия және Уэльстің апелляциялық соты бұл шешімді күштен шығарды, себебі "тік" талабы патенттің нақты және маңызды бөлігі екенін мәлімдеді. Лордтар алқасы апелляциялық соттың шешімін жойды, құқық бұзушылық бар деп тапты және патенттерді түсіндіруде мақсатты тәсілді қолдануды бекітті.

Соттың пікірі

Лорд Диплок патентті патенттің маңызды ерекшеліктеріне баса назар аудара отырып, "мақсатты" тұрғыдан қарастыру керек деп мәлімдеді. Ол былай деді: "Милордар, патенттік сипаттама – бұл патент иесінің өзі таңдаған сөздермен, өнертабысының мәніне қызығушылық танытатын адамдарға (яғни, "саладағы білгіштерге") жолданған бір жақты мәлімдеме. Ол оларға патент хаты арқылы оған монополия беретін жаңа өнімнің немесе процестің маңызды ерекшеліктері туралы хабарлайды. Бұл талаптың "шыны мен сүйегі" деп аталады. Патенттік сипаттамаға таза сөздік емес, сонымен қатар заңгерлер өз білімімен жиі ұмтылатын егжей-тегжейлі тілдік талдау арқылы алынған мақсатты түсіндіру берілуі керек. Әрбір жағдайдағы сұрақ: өнертабыс қолданылатын жұмыстың түрінде тәжірибесі мен білімі бар адамдар патент иесінің талаптағы нақты сипаттамалық сөз немесе тіркесті қатаң сақтауды өнертабыстың маңызды шарты ретінде қарастыратынын түсінетін бе, сондықтан кез келген өзгеріс, тіпті ол өнертабыстың жұмыс істеуіне ешқандай әсер етпесе де, талап етілген монополиядан тыс қалатын болады."