Кіріспе

Брахманың тайландтық бейнесі – Пхра Пхром (พระพรหม; санскрит тілінен: Брахма, ब्रह्मा) инду құдайы Брахманың тайландтық бейнесі болып табылады. Қазіргі Таиландта Пхра Пхром индуистерден бөлек, көптеген буддалар да оған табынады. Көбінесе ол буддалық дәстүрлермен қатар өмір сүретін тайлық анимистік сенімдердегі қорғаушы рухтарды бейнелейді. Ол бақыт пен қорғаныш әкелетін құдай деп есептеледі. Брахма тұжырымы буддалық космологияда Брахма немесе Махабрахма ретінде, Брахмалоканың (ең жоғары көктемі әлемі) иесі ретінде бейнеленеді, оны Пхра Пхром деп те атауға болады. Пхра Пхром Тайландтан тыс жерлерде, әсіресе қытайлық халықтық дін өкілдері арасында «Төрт Жүзді Будда» (四面佛, Sìmiànfó) немесе «Төрт Жүзді Құдай» (四面神 Simianshen) деп белгілі. Осы құдайға сену соңғы онжылдықтарда кеңінен тарады.

Дін

Құдайына табынушылар әдетте хош иісті заттар, шамдар, жасмин гүлдері немесе жасмин гүл шоқтары және жас кокос сүтін (ішінде суымен) құрбан етеді, оларды әдетте Фра Фромның төрт басының алдына қояды, әр басы құдайдың бір қырын көрсетеді; Фра Фромның әр жағы әртүрлі нығметтер сыйлайды деп сендіреді. Сонымен қатар, құрбандық тақтасына ағаштан жасалған піл мүсіндерін қою да жиі кездеседі. Фра Пхром тай классикалық музыкасын ұнатады, ол үлкен аудандағы құрбандық тақталарының жанында бишілермен бірге орындалады. Ақы төлеу арқылы бишілер билегенде әндеріне табынушының есімін қосады. Фра Фромға табынушыларға ет жеуден аулақ болу кеңес беріледі. Сондай-ақ, құдайға берген уәделерін орындамаса, сұраған нығметінен гөрі бақытсыздыққа ұшырайды деп есептеледі. Дұғаларға қажетті заттар ғибадатхана аумағында қолжетімді. Брахманың осы бейнесінің ең танымал мысалы – Бангкоктегі Эраван ғибадатханасындағы мүсін, осы заманда құдайға сенімнің бастауы осы жерде пайда болды. Таиланд Үкімет үйінің алтын күмбезінде де Фра Пхромның мүсіні орнатылған.

Қытайлықтардың арасында таралған

1980 жылдары Тайландта пайда болған Phra Phrom-ға табынушылардың танымалдылығы, Тайланд стиліндегі ғибадатхананың құрылымын және бейнесін дәл көшірумен бірге, Оңтүстік-Шығыс Азияның басқа елдеріндегі (Сингапур, Индонезия және Малайзия), Тайваньда және Қытайдағы қытайлар арасында тарады, Гонконг, Шанхай және Гуанчжоуда ғибадатханалар құрылды.