Кіріспе

1980-1985 жылдар аралығындағы Израильдің валютасы – Ескі Израиль шекелі, сол кезде шекел ( , ресми түрде шекел, көпше түрі – шекелим; שקלים, Sheqalim; شيكل, šēkal, 2014 жылға дейін شيقل, šēqal деп аталған; коды) – Израиль мемлекетінің 1980 жылдың 24 ақпаны мен 1985 жылдың 31 желтоқсаны аралығында қолданылған валютасы. 1986 жылдың 1 қаңтарында ол 1000:1 қатынасымен Израильдің жаңа шекелімен алмастырылды. Ескі шекелдің қысқа ғұмыр сүруіне себебі – жоғары инфляция. Ескі шекел 100 жаңа агоротқа (אגורות חדשות) бөлінді. Шекел таңбасы болғанымен, көбінесе S немесе IS деп белгіленді. Израильдің ескі шекелі 1980 жылдың 24 ақпанына дейін қолданылған Израиль фунтын (IL) алмастырды, ол 1 шекелге 10 IL есебімен бағаланды.

Тарих

Шекель (дұрысы – шекель) деп аталатын жаңа валютаның әзірленуіне Израиль Кнессеті 1969 жылдың 4 маусымында келісім берді. Израиль банкінің басшылары оны жүзеге асыру жөніндегі зерттеулер басталған 1977 жылдың қарашасына дейін тиісті уақыт келгеніне сенбеді. Премьер-министр Менахем Бегин және Қаржы министрі Симха Эрлих 1978 жылдың мамырында Израиль фунтын қайта атау туралы ұсынысты мақұлдады; бұл ұсыныс валютаның инфляциялық фунт пен агорот номиналдарынан бір нөлді алып тастаудан басқа, толықтай осылай болуын көздеді. Шекель мен жаңа агора 1980 жылдың 22 ақпанында заңды төлем құралы деп жарияланды және екі күннен кейін айналымға шықты. Әзірлеу кезіндегі ресми айырбас бағамы 1 АҚШ доллары = 3,89 IS = 38,88 IL құрады. Бастапқы номиналдары IS 1, IS 5, IS 10 және IS 50 болды, бірақ келесі бес жылдағы инфляция салдарынан тағы беске дейін өсті: IS 100, IS 500, IS 1,000, IS 5,000 және IS 10,000. IS 500 номиналынан бастап банкноттардың мөлшері біркелкілендірілді және номиналдары түстері мен дизайны арқылы ерекшеленді. Жалған ақша жасауды болдырмау үшін мөлдір бөлік қосылды, сондай-ақ, көзі нашар көретіндерге арналған элементтер де енгізілді. Ескі шекель қазір айналымда жоқ, қолданыстан шығарылды және Израиль банкі оны қазіргі заңды төлем құралына айырбастамайды.

Монеталар

1980 жылы монеталардың алғашқы сериясы 1, 5 және 10 жаңа агорот номиналында шығарылды. Олар фунттан бұрынғы ұқсас монеталардың сыртқы түрін сақтады, бірақ құны 10 есе жоғары болды. Бастапқы дайындалған монеталар валюта реформасының құпиялылығын сақтау үшін шетелдік монета соғу орындарында жасалды. 1 IS монеталары 1981 жылы, 5 және 10 IS монеталары 1982 жылы, ал 100 IS монеталары 1984 жылы енгізілді. 1 және 5 жаңа агорот монеталары алюминийден жасалған; 10 жаңа агорот, IS 1 және IS 100 монеталары мыс-никель қоспасынан; IS 5 және IS 50 монеталары мыс, алюминий және никель қорытпасынан; ал IS 10 монеталары мыс-алюминийден жасалды. +Ескі шекел монеталары Сурет Құны Техникалық сипаттамалары Диаметрі (мм) Массасы (г) Құрамы Алдыңғы жағы Артқы жағы Шығарылған жылы 1 жаңа агора 15 0.6 алюминий 97%, магний 3% Пальма ағашы, "Израиль" еврей және араб тілдерінде Құны, 1980 жыл 1986 5 жаңа агорот 18.5 0.9 Мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде 10 жаңа агорот 20 2.1 мыс 92%, никель 8% Үш анар, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде 20 3 мыс 75%, никель 25% Арыстан, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде Құны, күні, екі жұлдыз IS 1 23 5 Кесе, "Шекел" еврей тілінде Құны, күні, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде 1981 IS 5 24 6 мыс 92%, алюминий 6%, никель 2% Екі мүйіз, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде Құны, күні, екі жұлдыз 1981 IS 10 26 8 мыс 75%, алюминий 25% Ежелгі галера, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде 1982 IS 50 28 9 мыс 92%, алюминий 6%, никель 2% Монетаның көшірмесі, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде 1984 IS 100 29 10.8 мыс 75%, никель 25% Антигон II Маттафия шығарған монетаның көшірмесі, жеті шамды шырақ, мемлекеттік елтаңба, "Израиль" еврей, араб және ағылшын тілдерінде Құны, күні 1984
Ескерту: Израиль монеталарындағы барлық күндер еврей календары бойынша көрсетілген және еврей нөмірімен жазылған.