Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Massa Marittima (латын тілінде: Massa Veternensis) – Италияның Тоскана аймағының оңтүстігіндегі Гросето провинциясының қаласы және коммунасы, Гросетодан 49 км солтүстік-батысқа қарай орналасқан. Мұнда минералды бұлақтар, темір, сынап, лигнит және мыс кендері, сондай-ақ құю фабрикалары, темір өңдеу заводтары және зәйтүн майы айналымын жүзеге асыратын мекемелер бар. Жағалаудағы Фоллоника қаласында Эльба аралынан алынған темір кенін балқытатын пештер орналасқан.
Massa Marittima (Latin: Massa Veternensis) is a town and comune of the province of Grosseto, southern Tuscany, Italy, 49 km NNW of Grosseto. There are mineral springs, mines of iron, mercury, lignite and copper, with foundries, ironworks and olive oil mills. In Follonica, on the coast, there are furnaces where the iron ore of Elba is smelted.
Тарих
Масса Маритима төңірегіндегі аумақта тарихқа дейінгі және прототарихи дәуірлерден бері адамдар қоныстанған, мұны палеолиттен қола дәуіріне дейінгі көптеген табылған заттар куәландырады. Аццеза көлі және басқа да аймақтарда этрус қоныстары табылды, олар б.з.д. 9-5 ғасырларға жатады. Масса Маритима орналасқан жерде қоныс болғанына қосымша дәлел – Аммиан Марцеллиннің "Res Gestae" еңбегінде келтірілген, онда Константиннің немере інісі Константий Галлдың туған жері ретінде Massa Veternensis қаласы айтылады; бұл қала Massa Vecchia ауылымен сәйкес келуі мүмкін. "Massa" атауы алғаш рет 10 ғасырға жататын құжатта кездеседі. 973 жылдың 18 сәуірінде Тоскана маркграфы Ламберт дін қызметкері Роппрандоға қалалар мен соттардың тізімін сатқан. 11 ғасырда Каспий мұхиты Масса Маритимаға біртіндеп көшіріле бастады, себебі епископтық орынды қарақшылар тонап, Константинополь префекті Никетастың флоты жойды: 1062 жылы Папа Александр II-нің епископ Тегринге жазған хатында епископтық орынның Массаға ауыстырылғаны айтылған. Қала 1255-1337 жылдары еркін коммуна болған кезінде өркендеп, қазірге дейін сақталған ғимараттармен қалалық кеңеюге ұшырады. 1317 жылдың 1 мамырынан бастап, кем дегенде бір жыл бойы қалада өз валютасы болды. Масса 1260 жылы Монтаперти шайқасында Сиенамен бірге, ал 1276, 1307 және 1319 жылдары үш лигада соғысып, 1335 жылы оның ықпалына бағынды. Сиеналықтар қаланың экономикалық әлеуетін пайдаланып, оны әлсіретті. 1348 және 1400 жылдары болған оба және демографиялық төмендеу қаланы құлдырауға ұшыратты, себебі Сиена Маремманың барлық аймағында қалпына келтіру жұмыстарын жүргізбеді. 1554 жылы Сиена Республикасы мен герцог Козимо де Медичи арасындағы соғыс кезінде Масса бекінісі Карло Гонзага бастаған испандықтардың қоршауында капитуляциялады. 1555 жылдың 3 ақпанында қала Тоскана Ұлы Герцогтығының құрамына кірді. Медичи билігі кезінде Ұлы герцог Фердинанд I қаланы қалпына келтіруге тырысты, бірақ оның ешбір мұрагері Масса мен Маремманың тағдырына қызығушылық танытпады: араласулар тек Вальпианадағы темір зауыттарына қатысты болды. 1737 жылы Медичи әулетінің жоғалуымен Массада 527 адам қалды. 18 ғасырда Лотарингия әулетінің тұсында қала жаңадан гүлденді. 1766 жылдың 18 наурызында Ұлы герцог Петр Леопольд Сиена мемлекетін екі провинцияға бөлді: Жоғарғы және Төменгі провинциялар. Төменгі провинция төрт капитандыққа бөлінді: Гроссето, Аркидоссо, Сована және Масса. 1770-1790 жылдар аралығында қала төңірегіндегі бірнеше аймақтар қалпына келтірілді. 19 ғасырда Леопольд II экологиялық және экономикалық жақсарту жұмыстарын жалғастырды: Монтебамболи лигниті және Монтионидегі алюминий кені қайта ашылды, соның нәтижесінде Масса қайтадан кеншілер қаласына айналды. Масса Италияның бірігуіне әкелген Ризорижменто қозғалысына белсенді қатысты. Джузеппе Гарибальди өзі Масса Маритимаға барып, кейін құрметті азамат атанды; жас масеталықтардың бірі 1849 жылдың қыркүйегінде оған Порто-Венереге қарай Кала-Мартинаға жетуге көмектесті. 1923 жылы Масса Маритиманың ауылы болған Фоллоника автономды муниципалитетке айналды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Масса партизандық қозғалыстың орталығы болды, ал неміс және итальян әскерлері жауап ретінде оның бірнеше азаматтарын өлтірді. Соғыстан кейінгі кезеңде Масса Маритима 1994 жылы соңғы шахта жабылғанға дейін тау-кен орталығы ретінде нығайды. Бүгінде қала өнер туындыларының көптігі және оның кеншілер тарихымен байланысты ежелгі қолөнерді дамыту арқасында туризмге тікелей байланысты.
The territory around Massa Marittima was inhabited since prehistoric and proto historical times, as evidenced by numerous finds dating from the Paleolithic to the Bronze Age. Etruscan settlements have been found in the area of Lake of Accesa and others dating from the 9th to the 5th century BC. Further proof of the existence of a settlement in the place where Massa Marittima is now comes from the Res Gestae by Ammianus Marcellinus, where a Massa Veternensis is cited as the birthplace of Constantius Gallus, nephew of Constantine; this town can be identified with the village of Massa Vecchia. The name Massa appears for the first time in a document of the 10th century AD on a list of castles and courts sold to the cleric Ropprando by Lambert, Margrave of Tuscany, on April 18, 973 and subsequently repaired by Ermengarda, widow of Lambert, on February 15, 986. In the 11th century began the gradual transfer to Massa Marittima of the episcopal seat of Populonia, which had been looted by pirates and destroyed by the fleet of Nicetas, Prefect of Constantinople: a letter from Pope Alexander II to Bishop Tegrin of 1062 testifies the transfer of the bishopric to Massa. The city reached the peak of its splendor in the years when it became free commune (1255 1337), with a great urban expansion including buildings still visible today. From May 1, 1317, for a period of at least a year, the city also had its own currency. Massa fought alongside Siena in the battle of Montaperti (1260), and in three leagues (1276, 1307, 1319), subsequently being subjugated by it in 1335. The Sienese exploited the economic potential of the city, weakening it substantially. Plagues (the most severe in 1348 and 1400) and demographic downturn brought the city into a steep decline, as Siena did not perform any reclamation works in the whole Maremma. In 1554, during the war between the Republic of Siena and Duke Cosimo de' Medici, the Massa fortress capitulated, besieged by the Spaniards led by Carlo Gonzaga. On February 3, 1555 the city was incorporated into the Grand Duchy of Tuscany. During the Medici rule, the city experienced an initial attempt of recovery by Grand Duke Ferdinando I, but none of its successors showed interest in the fate of Massa and Maremma: the only interventions were related to Valpiana's ironworks. Malaria hit the city and in 1737, when the Medici family disappeared, Massa counted only 527 inhabitants. In the 18th century, under the Lorraine dynasty, the city recovered. On March 18, 1766 Grand Duke Peter Leopold divided the Sienese state into two provinces: the upper province and the lower province. The lower province was divided into four captaincies: Grosseto, Arcidosso, Sovana and Massa. In the years between 1770 and 1790, several areas around the city were reclaimed. Leopold II, in the 19th century, continued the works of environmental and economic improvement: the Montebamboli lignite mine and that of alum in Montioni, were reopened and Massa returned to be a mining town. Massa actively participated in the Risorgimento movements that led to the unification of Italy. Giuseppe Garibaldi himself went to Massa Marittima, and later became an honorary citizen; some young Massetans helped him to reach Cala Martina to embark at Porto Venere in September 1849. In 1923 Follonica, which had always been a hamlet of Massa Marittima, became an autonomous municipality. During World War II, Massa was a centre of partisan activities, and several of its citizens were killed by German and Italian troops in retaliation. In the post war period, Massa Marittima consolidated as a mining center until the last mine closed in 1994. Today, the city mainly lives in tourism, thanks to the presence of numerous works of art and the valorization of ancient crafts, mainly linked to its minerary past.
Фрациониялар
Massa Marittima муниципалитеті муниципалдық орталығы және Ghirlanda, Niccioleta, Prata, Tatti және Valpiana елді мекендерінен (frazioni) құралған. Сондай-ақ, Монтебамболи кішкентай ауылы да осы муниципалитет құрамына кіреді.
The municipality is formed by the municipal seat of Massa Marittima and the villages (frazioni) of: Ghirlanda, Niccioleta, Prata, Tatti and Valpiana. Tha small hamlet of Montebamboli is also included in the municipality.
Негізгі көрікті жерлер
13 ғасырдағы Сент-Кербон соборы (13 ғасыр). Шіркеу романдық пизан стилінде салынған, латын кресті пішіндес жоспармен, крест тәрізді тіреулермен және цилиндрлі бағаналармен бөлінген бір негізгі және екі қанатты бөліктері бар. Орталық есіктерде арыстан мүсіндері және соборға арналған Киелі Кербонның өмір тарихы бейнеленген бес панно орналасқан. Роза тәрізді терезеде 14 ғасырға тән сирек кездесетін әйнек орнатылған, онда Құтқарушының даңқы мен Киелі Кербонның тарихы суреттелген. Ішкі кеңістікте 1267 жылғы романдық қазаншұқыры (1447 жылғы қақпағымен), 1324 жылғы готикалық қасиетті заттар сақталатын қоймасы, Дуччо ди Буонинсеняға жатқызылатын 1316 жылғы «Маэста» және 4-ші ғасырға жататын римдік саркофаг астындағы 14 ғасырлық фреска бар. Қақпалы Преторио сарайында археологиялық музей орналасқан, онда Амброджио Лоренцеттидің туындысы қойылған. 13-14 ғасырларда салынған Кассеро-Сенезе (Сиена бекінісі). Монтереджо қамалы 9 ғасырда Альдобрандескилер салған, кейіннен епископтардың резиденциясы ретінде пайдаланылған. Дәстүрге сәйкес, киелі адамның өзі құрған Қасиетті Франциск шіркеуі готика стилінде салынған. Ішінде Рафаэлло Ваннидің «Успеніе» суреті ілулі тұр. 13 ғасырға жататын Fonti dell'Abbondanza сумен жабдықтау жобасының соңғы нүктесі болып табылады. Бұл сарайда 2000 жылы табылған және «Тұқым қуалау ағашы» деп аталған фаллос пішіндес ағашты бейнелейтін бірегей фреска бар. 14 ғасырға жататын Сент-Августин шіркеуі Ренессанс стиліндегі монастырьмен бірге орналасқан. Палаццо дель Подеста. Ренессанс стилінде салынған Палаццо делле Арми. Сан-Роко шіркеуі (15 ғасыр). Сан-Бернардино да Сиенаның туған үйі. Прата ауданында екі мұнарасы бар ортағасырлық қамал және Санта-Мария-Ассунта шіркеуі (Pieve) орналасқан. Татти қалашығында Сан-Себастьяноның ортағасырлық шіркеуі және тағы бір Кассеро бар.
The 13th century Saint Cerbonius Cathedral (13th century). The church is in Romanesque Pisane style, and is on the Latin cross plan, with a nave and two aisles divided by cruciform pilasters and cylindrical columns. The central portal has lion sculptures and five panels with stories of Saint Cerbonius, to whom the cathedral is dedicated. The rose window has a rare 14th century glass with the Redeemer in Glory and Histories of St. Cerbonius. The interior is home to a Romanesque font (1267 with a cover of 1447), a Gothic reliquary (1324) of Saint Cerbonius, a Maestà attributed to Duccio di Buoninsegna (1316) and 14th century fresco under which is a Roman sarcophagus from the 4th century AD. The battlemented Palazzo Pretorio. It houses the Archaeological Museum, containing a work by Ambrogio Lorenzetti. The Cassero Senese (Sienese Fortress), built in the 13th–14th centuries. Monteregio Castle, built by the Aldobrandeschi in the 9th century, later used as the bishops' residence. Church of St. Francis, founded, according to the tradition, by the saint himself in Gothic style. It houses an Assumption by Raffaello Vanni. Fonti dell'Abbondanza, of the 13th century, the end point of a water supply project. This palazzo features a unique fresco of a phallus tree, dubbed The Fertility Tree after its discovery in 2000. Church of St. Augustine (14th century), with a Renaissance cloister. Palazzo del Podestà. Palazzo delle Armi, in Renaissance style. Church of San Rocco (15th century). Native house of San Bernardino da Siena. In the frazione of Prata are a medieval castle with two towers and the Pieve of Santa Maria Assunta. The walled borough of Tatti includes the medieval church of San Sebastiano and another Cassero.