Mucuna pruriens – Африка мен тропикалық Азияда өсетін дәрілік өсімдік. Теріге қышық тудырады, бірақ ауыл шаруашылығында және дәстүрлі медицинада қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Mucuna pruriens – Африка мен тропикалық Азияға тән тропикалық бұршақ тұқымдас өсімдік, кеңінен табиғатта өсіп, егіледі. Өсімдік, әсіресе жас жапырақтары мен тұқымдық қабықтарына тигенде, қатты қышу тудыруымен белгілі. Қышумен қатар, көптеген орташа өлшемді қызыл ісіктер де пайда болады. Ол ауыл шаруашылығы және көгалдандыруда қолданылады, сондай-ақ дәстүрлі медицинада да пайдасы бар.
Mucuna pruriens is a tropical legume native to Africa and tropical Asia and widely naturalized and cultivated. The plant is notorious for the extreme itchiness it produces on contact, particularly with the young foliage and the seed pods. It also produces many medium sized red swollen bumps along with the itching. It has agricultural and horticultural value and is used in herbalism.
Сипаттама
Mucuna pruriens – бір жылдық, шапшаң өсетін бұта, сабақтары 3 метрден аса ұзын болуы мүмкін. Жасы кезінде өсімдіктің беті қалың түкпен жабылады, ал есейген кезде түктердің көбісі жоғалады. Жапырақтары үш қабатты, жұмыртқа пішіндес, кері жұмыртқа пішіндес, ромб пішіндес немесе кең жұмыртқа пішіндес болады. Жапырақтарының жиектері терең ойылып, ұштары сүйір болады. Жас өсімдіктерде жапырақтарының екі жағында да түктер кездеседі. Жапырақшалардың сабақтары ұзын. Қосымша жапырақтары да болады, олардың ұзындығы шамамен ... см. Гүлшоғырлары – қабықша тәрізді панцикулалар. Олардың ұзындығы ... см, және оларда екі-үш немесе көптеген гүлдер болады, гүлдері ақ, лаванды немесе күлгін түсті болуы мүмкін. Гүлдермен бірге келетін жапырақтарының ұзындығы ... см, ал гүл сабақтарының балталары ... см арасында болады. Гүлдің қоңырауы ... см ұзын және жібектей тегіс. Гүлдің жапырақшалары (сепальдері) гүлдің өзекшенің (шаттлдың) ұзындығымен бірдей немесе одан ұзын болады. Гүлдің тостағаншасы (коронасы) қызғылт немесе ақ түсті. Гүлдің туы ... см ұзын. Гүлдің қанаттары ... см ұзын. Жеміс пісетін кезде ... см ұзын, ... см енді, қанаттары жоқ, бұршақ пішіндес жеміс пайда болады. Жемістің бойында қырқасы бар, ал қабығы еріген, қызғылт сары түктермен жабылған, олар теріге тигенде қатты қышуды тудырады. Бүршікте жетіге дейін тұқым болады, олар жылтыр қара немесе қоңыр түсті. Тұқымдары жалпақ, біркелкі эллипсоид пішіндес, ұзындығы ... см, ені ... см және қалыңдығы ... см. Тұқымның негізіндегі гилум (плацента мен тұқымның арасындағы байланыс) үлкен ариллуспен (тұқымның қалың қабығымен) қоршалған. 100 тұқымның құрғақ салмағы ... грамм.
Mucuna pruriens is an annual climbing shrub with long vines that can reach over in length. When the plant is young, it is almost completely covered with fuzzy hairs, but when older, it is almost completely free of hairs. The leaves are tripinnate, ovate, reverse ovate, rhombus shaped or widely ovate. The sides of the leaves are often heavily grooved and the tips are pointy. In young specimens, both sides of the leaves have hairs. The stems of the leaflets are long. Additional adjacent leaves are present and are about long. The flower heads take the form of axially arrayed panicles. They are long and have two or three, or many flowers, which can be white, lavender, or purple. The accompanying leaves are about long; the flower stand axes are from The bell is long and silky. The sepals are longer or of the same length as the shuttles. The crown is purplish or white. The flag is long. The wings are long. In the fruit ripening stage, a long, wide, unwinged, leguminous fruit develops. There is a ridge along its length and the husk is covered in loose, orange hairs that cause a severe itch if they contact skin. The pods carry up to seven seeds, which are shiny black or brown drift seeds. They are flattened uniform ellipsoids, long, wide and thick. The hilum, the base of the funiculus (connection between placenta and plant seeds) is a surrounded by a significant arillus (fleshy seed shell). The dry weight of the seeds is /100 seeds.
Химия
Өсімдіктің тұқымдарында шамамен 3,1–6,1% L DOPA бар. M. pruriens var. pruriens L DOPA-ның ең жоғары мөлшерін қамтиды. M. pruriens сорттарының тұқымдарында L DOPA-ның зиянды кинондар мен реактивті оттегі түлеске дейін ыдырауының орташа көрсеткіші 52,11% құрады.
The seeds of the plant contain about 3.1–6.1% L DOPA. M. pruriens var. pruriens has the highest content of L DOPA. An average of 52.11% degradation of L DOPA into damaging quinones and reactive oxygen species was found in seeds of M. pruriens varieties.
Тұқымдық қаптардың ішіндегі түкшелерде серотонин және мукунаин ақуызы бар, олар қаптарға тигенде қатты қышынуға себеп болады. Гүлдердің төменгі жағындағы тостаған да қышықтыратын ұсақ тікенектердің көзі болып табылады, ал тұқымдық қаптардың сыртындағы қышықтыратын түкшелер кейбір қышықтыратын ұнтақтардың құрамында қолданылады. Зақымдалған жерді қысыру қышынуды басқа жерлерге таратуы мүмкін, егер ол көз аймағында болса, соқырлыққа алып келуі мүмкін. Мұндай жағдай туғанда, адам қатты және бақылаусыз қысып тастауға бейімделеді, сондықтан Солтүстік Мозамбиктегі жергілікті тұрғындар бұл бұршақты "есінен шыққан бұршақ" (feijões malucos) деп атайды. Нигерияда тұқымдық қаптар "шайтан бұршағы" деп белгілі.
The hairs lining the seed pods contain serotonin and the protein mucunain, which cause severe itching when the pods are touched. The calyx below the flowers is also a source of itchy spicules and the stinging hairs on the outside of the seed pods are used in some brands of itching powder. Scratching the exposed area can spread the itching to other areas touched, which can cause blindness if in the area of the eyes. Once this happens, the subject tends to scratch vigorously and uncontrollably and for this reason the local populace in northern Mozambique refer to the beans as "mad beans" (feijões malucos). The seed pods are known as "Devil Beans" in Nigeria.
Қолданылуы
Әлемнің көптеген аймақтарында M. pruriens маңызды жем, тыңайтқыш және жасыл тыңайтқыш егісі ретінде қолданылады. M. pruriens өсірілген жерлерден тыс жерлерде жауап беруге бейім емес деп есептеледі, бірақ кейбір адамдарға сезімталдық тудыруы мүмкін; ол жүрек айну, құсу, іш құрысу, аритмия және артериалдық қысымның төмендеуіне себеп болуы мүмкін. M. pruriens-тен L DOPA-ның 88%-ға дейін 48 сағатқа жуық қайнату және суға малту арқылы алуға болады. Процестің тиімділігін шамамен 0,25–0,50% натрий бикарбонатын қолдану арқылы сәл арттыруға болады.
In many parts of the world, M. pruriens is used as an important forage, fallow and green manure crop. M. pruriens is said to not be invasive outside its cultivated area. which some people are sensitive to; it can cause nausea, vomiting, cramping, arrhythmias, and hypotension. Up to 88% of the L DOPA can be extracted from M. pruriens by boiling and soaking for approximately 48 hours. The efficiency of the process can be slightly improved by using approximately 0.25–0.50% sodium bicarbonate.
Дәстүрлі медицина
Бұл өсімдік және оның сығындылары тайпалық қауымдарда жылан шаққанда уға қарсы дәрі ретінде ұзақ жылдар бойы қолданылып келген. Жақында ғана Наджа (кобра), Эхис (тісті жылан), Каллоселазма (малайялық қуыс жылан) және Бунгарус (крайт) түрлерінің шағуына қарсы әсері зерттелді. Оның жоғары L DOPA құрамына байланысты Паркинсон ауруын емдеу құралы ретінде де зерттелген.
The plant and its extracts have long been used in tribal communities as an antidote for snakebite. More recently, its effects against bites by Naja (cobra), Echis (saw scaled viper), Calloselasma (Malayan pit viper), and Bungarus (krait) species have been studied. It has been investigated as a treatment for Parkinson's disease due to its high L DOPA content,
Тұқымдары көңіл-күйдің бұзылуларын емдеу үшін, сондай-ақ Тибб-и Унани және Аюрведа медицинасында жыныстық дисфункцияны емдеу үшін де қолданылған. M. pruriens өсімдігінің кептірілген жапырақтары кейде түтінге салынып тамақталады.
The seeds have also been used for treating mood disorders, as well as for sexual dysfunction in Tibb e Unani and Ayurvedic medicine. The dried leaves of M. pruriens are sometimes smoked.