Кіріспе

Түстіктегі тамадуа (Tamandua tetradactyla) – Оңтүстік Америка және Кариб теңізіндегі Тринидад аралында кездесетін, мойынды немесе кіші тамадуа деп те аталатын, тамадуаның бір түрі. Бұл жалғыз өмір сүретін жануар, ол көптеген орталарда таралған, пісіп жетілгенден бастап, күрт бұзылған екінші деңгейдегі орманға дейін және құрғақ саванналарда да кездеседі. Ол құмырсқалармен, термиттермен және аралармен қоректенеді. Оның өте күшті алдыңғы тырнақтары жәндіктердің ұяларын бұзуға немесе өзін қорғауға пайдаланылады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Оңтүстік тамадуа Тринидадта және Оңтүстік Американың Венесуэладан солтүстік Аргентина, оңтүстік Бразилия және Уругвайға дейінгі аймақтарында таралған. Ол ылғалды және құрғақ орманды жерлерде, соның ішінде тропикалық жаңбыр ормандары, саванна және тікенді бұталы жерлерде мекендейді.

Физикалық сипаттама

Оңтүстік тамадуа – орташа өлшемді қарақұмық жегіш, бірақ қоршаған орта жағдайларына байланысты оның мөлшері айтарлықтай өзгеріп, алуан түрлі болуы мүмкін. Басы мен денесінің ұзындығы 0,7 метрге дейін, ал тұтқырылған құйрығы 2 метрге жетеді. Ересектердің салмағы 0,6 килограмнан басталады, бірақ еркектер мен әйелдер арасында едәуір айырмашылық жоқ. Олардың жақын туысы – солтүстік тамадуа сияқты, алдыңғы аяқтарында төрт тырнақты, артқы аяқтарында бес тырнақты саусақтары болады және өткір тырнақтарымен алақандарын жараламау үшін алдыңғы аяқтарының сыртқы беттерімен қадам басады. Құйрықтың астыңғы жағы мен ұшы түксіз. Мұрыны ұзын және иіліңкі, ал аузының ені тек таяқшаның диаметріне тең, содан тілі созылады. Бас сүйегінің пішінде кейбір айырмашылықтар байқалатын болса да, оларды солтүстік тамадуадан ең оңайынан сәл ұзын құлақтары арқылы ажыратуға болады, олардың орташа ұзындығы шамамен 0,7 сантиметр, ал солтүстік түрінде 0,7 сантиметрден аспайды. Туған кезде жас қарақұмық жегіш ата-анасына ұқсамайды, оның түсі ақтан қараға дейін өзгереді. Ол бірнеше айға, тіпті бір жылға дейін анасының арқасында мінеді және кейде анасы азық іздеп жүргенде қауіпсіз бұтаққа қалдырылады.

Мінез-құлық

Тамандуа негізінен түнгі уақытта белсенді, бірақ кейде күндіз де көрінеді. Олар қуыс ағаштардың ішінде немесе басқа жануарлардың, мысалы, армадилолардың қазған қуыстарында ұялайды. Олар жалғыз өмір сүреді, және олардың қоныс аумағы жергілікті жағдайға байланысты шамамен 1-2 мың гектарды құрайды.

Диета

Оңтүстік тамадуалар құмырсқалар мен термиттерді шамамен бірдей пропорцияда жейді, бірақ олар сонымен қатар аздаған жеміс жеуі мүмкін. Олар тағамын иіс сезу арқылы табады және әртүрлі түрлерге шабуыл жасайды, оның ішінде әскерлік құмырсқалар, ағаш құмырсқалары және Nasutitermes. Бірақ, құмырсқалар сияқты, химиялық қорғанысы бар қоңыздардан әдетте қашып жүреді. Тамадуалар өте күшті алдыңғы аяқтарымен ұяларды жарып, сосын ұзын мұрындары мен домалақ тілдерімен (шамамен ... см ұзындығында) жәндіктерді тілге алып, жейді. Бұл тілдер кішкентай шағылыстарын ұстап алуға мүмкіндік беретін арнайы папиллалардың арқасында мирмекофагияға арнайы бейімделген. Оның рационы қарақұмықтан ұқсас болғанымен, екі жануар да бірімен-бірі қатар өмір сүре алады, мүмкін, оңтүстік тамадуа ағаштардағы ұяларға жете алады, ал оның ірі туысы бұған қабілетсіз болғандықтан.

Қорғау

Олар кеңінен таралғанмен, сирек кездеседі. Оларды аңшылар өлтіреді, себебі тамадуалар үй жануарларын, мысықтар мен иттерді өлтіреді дейді. Сондай-ақ, оларды құйрықтарындағы қалың сіңірлер үшін де өлтіреді, олардан арқан жасалады. Тамадуаларды кейде Амазония индейлері үйлерінен құмырсқа мен термиттерді қуып шығару үшін пайдаланады.

Жалпы көздер

А. Горог. 1999 жыл. «Tamandua tetradactyla» – Жануарлар әртүрлілігі веб-сайтынан.