Кіріспе

Халықаралық қатердегі халықтар қоғамы (STPI) (Gesellschaft für bedrohte Völker International, GfbV International) – халықаралық үкіметтік емес ұйым және адам құқықтарын қорғайтын ұйым. Штаб-квартирасы Германияның Геттинген қаласында орналасқан. Оның мақсаты – әлемдегі қысым көрсетіп, құқықтарын бұзу қаупі бар азшылық халықтар туралы хабардар ету және оларды қорғау. Қоғам "геноцид пен этноцидтің барлық түрлеріне қарсы күреседі" деп мәлімдейді. Бұл ұйым Біріккен Ұлттар Ұйымында кеңес беруші мәртебеге, Еуропа Кеңесінде қатысушы мәртебеге ие және Германияда, Австрияда, Швейцарияда, Италияда, Босния және Герцеговинада, Ирак Курдистанында бөлімшелері бар. Халықаралық қатердегі халықтар қоғамының (STPI) және Германиядағы қатердегі халықтар қоғамының (STP) бас хатшысы – Тильман Цюльх. Қоғам Виктор Голланц сыйлығын тағайындайды. Қатердегі халықтар қоғамы Шығыс Еуропа және Еуразияның басқа да аймақтарына, соның ішінде Ресей мен Балқанға ерекше назар аударады, сонымен қатар Африка және Таяу Шығыс елдерімен де жұмыс істейді.

Тарих

Германиядағы Қауіпке ұшыраған халықтар қоғамы 1970 жылы Гамбургтегі "Aktion Biafra Hilfe" ұйымынан туындады. "Aktion Biafra Hilfe" 1968 жылдың маусым айында Тильман Цюльх және Клаус Герке тарапынан Биафра соғысы кезінде қазіргі Нигериядағы Биафрадағы оқиғаларға әлемнің назарын аудару және ондағы аштық пен геноцидті тоқтату мақсатымен құрылған. Цюльх аймаққа барып, осы қатыгездіктерге куә болды және ақырында Клаус Геркемен бірге кітап жазды. Жәбірленушілер мен босқындарды қорғау жөніндегі науқандардың тәжірибесі басқа азшылықтар үшін де науқандар жүргізуге ықпал етті, нәтижесінде "Aktion Biafra Hilfe" Германиядағы Қауіпке ұшыраған халықтар қоғамына айналды. 1978 жылы Германиядағы Қауіпке ұшыраған халықтар қоғамының бас кеңсесі Гамбургтен Геттингенге көшірілді. 1993 жылдан бері STP БҰҰ Экономикалық және әлеуметтік кеңесінде кеңесу мәртебесіне ие. STPI сондай-ақ Демократиялық БҰҰ комитетінің мүше ұйымы болып табылады. 2005 жылдың қаңтар айынан бастап STPI Еуропа Кеңесінде қатысушы мәртебесіне ие болды.

Ұйымдастыру және жұмыс салалары

STPI – Еуропадағы азшылықтар құқығын қорғайтын бірнеше ұйымның бірі. 2011 жылдың желтоқсанында ұйымда 5774 мүше және 675 демеуші болды, олардың көпшілігі Германияда орналасқан. Ұйымның қызметі Геттинген қаласында үйлестіріледі. Берлин, Гамбург, Мюнхен, Мюнстер және Нюрнберг сияқты Германияның бірнеше қалаларындағы өңірлік топтар Германияның STPI жұмысын қолдайды. STPI баспасөз хабарламаларын жариялайды, қоғамдық демонстрациялар ұйымдастырады, пошта карточкалары арқылы қайырымдылық науқандарын өткізеді, сот отырыстары үшін есептер дайындайды, мұғалімдерге арналған оқу материалдарын жасайды және этникалық және діни азшылықтардың жағдайы туралы ақпарат көзі болып табылатын «Погром» журналын шығарады. Құрылғаннан бері STPI-дің адам құқығы жөніндегі жұмысының басты назарында Африка құрлығы тұр; бірақ STPI бөлімшесі арқылы өкілдік етілмесе де. Югославия соғыстарынан бері STPI Босния мен Герцеговинада, сондай-ақ Косовода ерекше белсенділік танытты. Косовода Германияның STPI-і адам құқығы жөніндегі қызметкер Пол Поланский басшылығымен рома халқының мүддесі үшін жұмыс істеген топқа төлем жасады. Босния мен Герцеговинада Сребреницадағы қырғыннан аман қалғандарға қолдау көрсету STPI-дің Германиялық бөлімшесі үшін аса маңызды. STPI-дің тағы бір бағыты – халықтың түпкілікті өкілдері. Германиядағы STPI ерікті қызметкері Ренате Домник Американың 16 елінен келген үнді делегациясының алғашқы еуропалық сапарын ұйымдастырды. Таяу Шығыста күрдтер STPI үшін маңызды рөл атқарады: бұл Германияның STPI-ін Солтүстік Ирактың күрд аймағында STPI кеңсесін ашуға итермеледі. Германияның STPI-інің көрнекті қолдаушылары: жазушы және болашақтанушы Роберт Юнгк, автор Гюнтер Грасс, бұрынғы неміс канцлері Вилли Брандт, Шығыс Тимордың қазіргі президенті Хосе Рамос Хорта және Варшава геттосының көтерілісінің жетекшісі Марек Эдельман.

Саяси мақсаттар мен стратегиялар

Қауіп төнген халықтар қоғамы геноцидке, мәжбүрлі көші-қонға, расизмге, азшылықтарды қысымға салудың барлық түрлеріне және босқындарды өз елдеріне қайтаруға қарсы күресті өз жұмысының басты бағыты деп санайды. Олардың назарында Қытайдағы Фалуньгун, Ирандағы христиан азшылықтары, сондай-ақ рома және чечендер сияқты этникалық топтар секілді мәдени және діни топтардың мәселелері тұр. Қауіп төнген халықтар қоғамы өз мақсаттарына қол жеткізу үшін саясаткерлермен жұмыс істейді және хат жазу кампанияларын ұйымдастырып, оларға қысым көрсетеді. Қауіп төнген халықтар қоғамы мәжбүрлі көші-қонның, қазіргі кезде көбінесе этникалық тазалау деп аталатынының, дұрыс емес екенін және қылмыс екенін әрқашан айтып келген. Қауіп төнген халықтар қоғамы жер аударуға қарсы орталық құруды жақтады. Көрсетілген жағдайларда Қауіп төнген халықтар қоғамы әскери араласуды қолдаған. Мысалы, 1999 жылы Косово соғысына НАТО-ның араласуын қолдады. 2006 жылы Конгодағы сайлауды Германия әскерінің күзетуіне қолдау көрсетті.