Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Нишава немесе Нишава (болгар және серб тілдерінде) – Болгария мен Сербиядағы өзен, оң саласы, ұзындығы – .
the district in Serbia
The Nišava or Nishava (Bulgarian and , ) is a river in Bulgaria and Serbia, a right tributary, and with a length of
Сичево ойысы
Шекара Бела-Палаңка мен Нишка-Баня арасында орналасқан. Құлаң ұзақ және терең. Бұл құлаң композиттік, яғни бірнеше құлаңдар мен кеңейтімдерден тұрады, мысалы Просечка құлаңы, Островичка алабы немесе Градиштанский каньоны. Кейбір бөліктерінде өзен арқылы каньон тәрізді құрылымдар (Градиштанский каньонындағы кері беткейлер сияқты) қалыптасқан. Құлаңның өзі Сврлиг тауларының оңтүстік беткейлері мен Сува Планина тауының арасында Куновица платосы арқылы ойылып жасалған, ал айналасындағы аймақтар жоғары сапалы жүзімдіктерімен танымал. Өзеннің оңтүстік жағында, Сува Планинада, "Серб Атапуеркасы" деп аталған Пештурина үңгірі орналасқан. Археологиялық қазба жұмыстары 2006 жылы басталғаннан бері Орта және Жоғарғы палеолитке жататын артефакттар табылды. Мұстериан мәдениетіне жатқызылған қалдықтар 102,000 BP + 5,000-нан 39,000 BP + 3,000-ға дейін дауланған, бұл Пештуринаны неандертальдықтардың ең соңғы тірі қалған мекендерінің біріне айналдырады. 2019 жылдың сәуірінде неандерталь адамының қалдықтары табылғаны хабарланды. Бұл Сербияда неандерталь қалдықтарының алғашқы табылуы. Орталық Балқандағы барлық палеолиттік орындарда, соның ішінде Нишава аңғарындағы жағдайларда, ауриньяк қабаттарының болмауы байқалады. Бұл теорияға сәйкес, ертедегі заманауи адамдардың Еуропаға Дунай дәлізі арқылы таралуы, шағын неандертальдық қауымдардың 40,000 жылдан кейін кейбір оқшауланған жерлерде тірі қалуына мүмкіндік берген. Келттер оны "Фейри өзені" деп атаған. Өзен аңғары Византия артефакттарына және көптеген монастырларға бай, олардың кейбіреуі әлі де жұмыс істеп тұрса, ал кейбіреулері қираған. Нишава шығанағы Антарктиданың Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Қалың аралда орналасқан. 2008 жылы Нишава суайдынының серб бөлігінде және оның салаларының аңғарларында әртүрлі хош иісті және дәрілік шөптерді өсіру басталды. Уақыт өте келе лаванда көптеген төбелер мен тау беткейлерінде өсірілетін басты дақылға айналды. Басқа шөптерге римдік ромашка, жәндік, лимон бальзамы, исоп және Дамаск раушаны жатады. Жерорта теңізінің өзгертілген микроклиматы, Грекия мен Солтүстік Македониядан Ниш және Лесковац алабы арқылы Оңтүстік Морава аңғарына таралады, бұл шөптерге қолайлы жағдай жасайды, сондай-ақ pH-нейтралды әк тасты жер бедері мен биіктігі де маңызды. Көптеген экологиялық шаруашылықтар мен май құю зауыттары салынды. 2020 жылға қарай аймақ "Сербияның Провансы" деп танылды. Бұл аймақ ұзақ уақыт бойы ескере алмаған жүзімдіктерімен танымал болды, бірақ 2020 жылдары олар қайтадан дами бастады. Жеміс бақшаларын да кеңейту жалғасты. Аймақтың кейбір бөліктерінде лимон мен банан ағаштары отырғызылған. Бұл аймақ бұрын сирене өндірісімен де танымал болған. Сврлиг қойларының саны, бұрын кең таралған, азайды.
The gorge is located between Bela Palanka and Niška Banja. The gorge is long, and deep. The gorge is a composite one, which means in consists of several gorges and widenings, like the Prosečka gorge, Ostrovička basin or Gradištanski canyon. In some parts canyon like structures (like inverse valley slopes at Gradištanski canyon) were formed by the river. The gorge itself carved through the Kunovica plateau between the southern slopes of the Mountains of Svrljig and the mountain of Suva Planina, and the surrounding areas are known for their high quality vineyards. On the southern side of the river, on the Suva Planina, there is a Pešturina cave, nicknamed the "Serbian Atapuerca". Artifacts from the Middle and Upper Paleolithic were discovered since the archaeological excavations began in 2006. The remains, identified as the Mousterian culture, were dated from 102,000 BP+ 5,000 to 39,000 BP + 3,000, which makes Pešturina one of the latest surviving Neanderthal habitats. In April 2019 it was announced that the remains of the Neanderthal man have been discovered. It is the first discovery of Neanderthal remains in Serbia. All Paleolithic sites in the Central Balkans, including discoveries in the Nišava valley, have the noticeable absence of the Aurignacian layers. That points to the theory that the expansion of the early modern humans into Europe occurred via the Danube corridor, which allowed for the small Neanderthal communities to survive beyond 40,000 BP in some isolated pockets. The Celts called it a Fairy river. The valley of the river is rich in Byzantine artefacts, and many monasteries, active, or in ruins. Nishava Cove in Rugged Island in the South Shetland Islands, Antarctica is named after Nišava. In 2008, cultivation of various aromatic and medicinal herbs began in the Serbian section of the Nišava watershed and the valleys of its tributaries. In time, lavender became the major crop, spreading on numerous hills and mountain slopes. Other herbs include Roman chamomile, dwarf everlast, lemon balm, hyssop and Damask rose. Modified Mediterranean micro climate in the valley, spreading from Greece and North Macedonia through the Niš and Leskovac basins in the South Morava valley, suits the herbs, so as the ph neutral limestone terrain and altitude from Numerous eco plantations and oil distilleries were built. By 2020, the region became known as Serbian Provence. The region was famous for its vineyards, which were neglected for a long time, but by the 2020s they also experienced new boom. Planting of orchards also expanded. In some parts of the valley, lemon and banana trees are planted. The area used to be known for sirene production, too. Number of once popular breed of Svrljig sheep dwindled.