Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стефан Войслав (; 1034–1043 ж.ө.) – 1018 жылдан 1043 жылға дейін Дукля князі. 1018 жылдан бастап ол Византияның басшысы ретінде қызмет етті, 1034 жылы сәтсіз көтеріліс бастағандықтан Константинопольде түрмеге қамалды. Ол қашып құтылып, үйіне оралды, осы жолы мемлекетінің тәуелсіздігін жеңіп алып, Оңтүстік Далмация және оның ішкі аймақтарына билігін кеңейтті. Ол Войслављевич әулетінің құрылтайшысы.
Stefan Vojislav (; ; 1034–d. 1043) was the Prince of Duklja from 1018 to 1043. Beginning in the year 1018, he served as a Byzantine governor, until 1034 when he led an unsuccessful revolt that landed him in a prison at Constantinople. He managed to escape and returned home, this time successfully gaining the independence of his statelet and expanding his rule over southern Dalmatia and its hinterland. He is the eponymous founder of the Vojislavljević dynasty.
Туған жері және ерте өмір
Қазіргі византиялық жазушылар оны серб немесе дуклян (Βοϊσθλάβος ὁ Διοκλητιανός) деп атайды, бірақ оның әулетін атамайды, ал Дукляның діни қызметкерінің шежіресі, кейінірек, сенімсіз дереккөз, оны бұрынғы билеуші Иован Владимирдің (990–1016 жылдары билеген) туысы деп көрсетеді. Император Василий II-нің ұзақ билігі кезінде өркендеген Византия империясы 1025 жылы оның қайтысынан кейін тұрақты құлдырауға ұшырады. Бұл Балқанда ерекше байқалды, онда болгарлардың мәңгілік қаупінің жойылуы және жауапсыз салық саясаты азаттық қозғалыстарын ынталандыруға көмектесті. Воислав Дуклян архон титулын және Далмация кастралары Зета мен Стонның топархы болды <blockquote>(ἦν δὲ εἰς τὰ κάστρα Δαλματίας εἰς τὴν Ζένταν καὶ εἰς τὴν Στάμνον τοπάρχης Βοϊσθλάβος ὁ Διοκλητιανός)</blockquote>. Воислав Рагузаның стратегі Катакалон Клазомениттермен (Катакалон) үнемі кездесіп, бірде оны және оның серіктерін ұрлап әкетті, себебі Воислав оның ұлы Катакалонның шомылу рәсімінде куәгері болғанын қалады. Ал оның мемлекеті стратегиялық Теофил Эротикосқа бағындырылды. 1037 жылдың соңында немесе 1038 жылдың басында ол түрмеден қашып, Дукльяға оралды, онда жаңа көтеріліс ұйымдастырды, сонымен қатар көршілес аймақтардағы императордың серб одақтастарын да нысанаға алды. Партизандық тактика және басқа көтерілістердің алаңдатушылық әсері арқылы ол бірнеше жазалау экспедицияларын тойтарды және Травуния мен Захумлье княздықтарын ішінара бақылауға алды. Осылайша, 1040 жылға қарай оның мемлекеті солтүстіктегі Стоннан бастап, Skadar көлінің оңтүстік жағалауында орналасқан Skadar астанасына дейін созылды, ал басқа да резиденциялар Требинье, Котор және Бар қалаларында құрылды.
The contemporary Byzantine writers call him either a Serb or a Dukljan (Βοϊσθλάβος ὁ Διοκλητιανός), but do not mention his genealogy, while the Chronicle of the Priest of Duklja, a posterior, more dubious source, calls him a cousin to previous ruler Jovan Vladimir (r. 990–1016). Having reached its pinnacle during the long reign of emperor Basil II, the Byzantine empire entered a steady decline following his death in 1025. This was particularly evident in the Balkans, where the elimination of the perennial Bulgarian threat combined with an insensitive taxation policy helped spur liberation movements. Vojislav the Dukljan held the title of archon, and toparch of the Dalmatian kastra of Zeta and Ston <blockquote>(ἦν δὲ εἰς τὰ κάστρα Δαλματίας εἰς τὴν Ζένταν καὶ εἰς τὴν Στάμνον τοπάρχης Βοϊσθλάβος ὁ Διοκλητιανός). Vojislav had regular meetings with Katakalon Klazomenites (Catacalon), the strategos of Ragusa, and at one occasion, kidnapped him and his party because Vojislav wanted him to be the godfather to his son Katakalon at his baptism. while his realm was put under the control of the strategos Theophilos Erotikos. In late 1037 or early 1038, he managed to break out of the prison and returned to Duklja, where he organized a new rebellion, also targeting the Serb allies of the Emperor in the neighbouring regions. By means of guerilla tactics and the distracting effects of other uprisings, he staved off several punitive expeditions and asserted partial control over the principalities of Travunija and Zahumlje. Thus, by 1040 his state stretched in the coastal region from Ston in the north, down to his capital, Skadar, set up along the southern banks of the Skadar Lake, with other courts set up in Trebinje, Kotor and Bar.
103942
1039 жылы Византия императоры Михаил IV Пафлагондық Салоникада Оңтүстік Италия провинцияларынан келетін 10 кентанар алтынның (7200 алтын номизмата) жетуін күтіп отырды. Бірақ жүк кемесі (галея) қысқы дауыл салдарынан Доклеан жағалауында сүзіліп кетті, ал тауарды Воислав алып кетті және Михаилдың талаптарына қарамастан оны қайтарудан бас тартты. Шайқас 1042 жылдың 7 қазанында, түн ортасынан кейін Бар мен Црмница арасындағы таулы аймақта болды. Шайқасқа дейін бір адам византиялық лагерьке кіріп, жаудың үлкен әскері туралы жалған ақпарат таратып, византиялықтар арасында үрей тудырды. Стефан Воислав үш ұлымен бірге дукляндарды шайқасқа бастап шықты. Олар дөңгелектерден ақырын төмен түсіп, дауыс көтеріп, мүйіздер мен трубалар тартты, осылайша өздерін үлкен көрсетуге тырысты. Дукляндар жолды кесіп, византиялықтарды таулы аймақта қоршап алды. Олар византиялықтарды дайындықсыз ұстап алып, олардың қатарында хаос туғызып, қызу шайқастан кейін қалған византиялық күштерді жеңді. Кейбір тарихи жазбалар византиялық әскердің үштен екісі қаза тапқанын көрсетеді. Византия тарихшысы Иоанн Скилиц (1040–1101) шайқасқа 60 000 византиялық қатысқанын айтты, бірақ бұл мәліметтер дәл емес деп есептеледі. Көптеген тарихшылар византиялықтардың шамамен 40 000 болғанына келіседі. Серб әскерінің саны белгісіз, бірақ византиялықтардан кем болған деп саналады. Воислав 50 византиялық тұтқынды үлкен жеңіс туралы хабар тарату үшін жіберді.
In 1039, the Byzantine Emperor Michael IV the Paphlagonian was waiting in Thessalonica for a shipment of 10 kentenars of gold (7,200 gold nomismata) coming from his provinces in Southern Italy, but the cargo ship (galley) was wrecked off the Doclean coast due to stormy weather in the winter and the goods were taken by Vojislav, who refused to return it upon Michael's requests. The battle took place in the mountainous area between Bar and Crmnica after midnight on October 7, 1042. Prior to the battle a man entered the Byzantine camp and spread false information about a huge enemy army, causing panic among the Byzantines. Stefan Vojislav, along with three of his sons, led the Dukljans into battle. They slowly moved down the hills along with shouting and blowing horns and trumpets so it would exaggerate their appearance. The Byzantines were trapped in the mountainous area, as the Dukljans blocked the passage. They caught the Byzantines unprepared and managed to cause chaos among their ranks and after heavy fighting routed the remaining Byzantine forces. Some historical records claim that two thirds of the Byzantine army had been killed. Byzantine historian John Skylitzes (1040–1101) claimed that 60,000 Byzantines participated in the battle, but these records are considered inaccurate. Most historians agree that there were about 40,000 Byzantines. Numbers of the Serb army are unknown, but are considered to be largely inferior to the Byzantines. Voislav dispatched 50 Byzantine captives to tell the rest about the huge victory.
1043 - ші
1042 жылы Рашканың жупаны (Византия билігін көрсететін жаңартылған бағынышты лауазым), Босния бані және Хум князі Льютовид, Воиславты құлатуға қолдау көрсеткені үшін императорлық алтын мен күміспен көп сома алды. 1043 жылы Льютовид Дукляға қарсы әскер басқарды, бірақ оның әскері Конавлидегі Клобук төбесінде (сол кезде Травунияның бір бөлігі болған) Воиславтың шабуылына ұшырап, жеңілді.
In 1042, the župan of Raška (a renewed subordinate title, showing Byzantine overlordship), Ban of Bosnia and Prince of Hum Ljutovid, received a large sum of imperial gold and silver for their support to overthrow Vojislav. Ljutovid led the army against Duklja in 1043 but his army was ambushed at the Klobuk hill of Konavli (then part of Travunia), by Vojislav, and defeated.
Соңғы жылдар
Войслав өзінің билігінің қалған бөлігін бейбітшілікте өткізіп, 1043 жылы қайтыс болды. Оның орнын жесірі мен бес ұлы – Гойислав, Предимир, Михайло, Саганек және Радослав иеленді. Ол Бар мен Ульцинь қалалары арасындағы Прапратнадағы Әулие Андрей шіркеуіне жерленді. Дукля серб мемлекетінің орталығы болып қала берді, басшылық тұрғысынан ішкі аймақтарды (Сербияның Ұлы княздығы, яғни Рашканы) ығыстырды; ол бірнеше онжылдық бойы осы мәртебені сақтап тұрды, оның ұлы Михайло I Дукляда билік еткен кезде, ал қалған аймақтар кейін Сербияның Вукан I басшылығымен біріктірілді.
Vojislav spent the rest of his rule in peace and died in 1043. He was succeeded by his widow and their five sons Gojislav, Predimir, Mihailo, Saganek and Radoslav. He was buried in the Church of St. Andrew in Prapratna, a town between Bar and Ulcinj. Duklja remained the center of the Serbian state, replacing (in terms of leadership) the inner regions (Grand Principality of Serbia i. e. Raška); it held this position for a few decades, under the rule of his son Mihailo I in Duklja while the other regions were later united under Vukan I of Serbia.
Атаулары
"Зета және Стоунның далматин кастраларының архонты мен топархы", – оның Византиялық атағы, Кекауменнің «Стратегикон» еңбегінде (1075–78 жж.) көрсетілгендей. Георгий Кедреносқа (шамамен 1050 жылдар) сәйкес, "Сербия князі".
"archon, and toparch of the Dalmatian kastra of Zeta and Ston", his Byzantine title, according to the Strategikon of Kekaumenos (1075–78). "Prince of Serbia", according to George Kedrenos (fl. 1050s).