Кіріспе

Пастордың еркін иелігі – Англия шіркеуіндегі жүйе, онда приходтың ректоры немесе викарий шіркеу, шіркеу қорытыны немесе пастор үйі сияқты игіліктерге меншік құқығын иеленеді, ал меншік оның ізбасарына өтеді. Бұл жүйе Діни лауазымдар (Қызмет мерзімі) заңына сәйкес тоқтатылатын болады.

Сипаттама

Пастордың ерікті иелігі – игілік түрі; бастапқыда ол діни қызметкердің шіркеулік қызметтерін атқарғаны үшін сыйақы ретінде белгілі бір мүліктерден түсетін табыс пен оларды пайдалану құқығын белгіледі. Бұған шіркеу үйінің (және оған қосымша ғимараттардың) иеленуі, төлемдер мен шынжырлау сыйлықтары, оннан бір бөлігінен түсетін табыс (парыз шегіндегі мүліктерге салынатын салық түрінде алынатын) және глебеден (ректордың пайдасы үшін жыртылатын жерлер) түсетін табыс кіретін. Бұл ректордың табысының негізін құрады, ол осы табыс есебінен өмір сүрді және шіркеуді күтіп ұстады. Ақшалай қайырымдастықтар кедейлердің кейбір қажеттіліктерін қанағаттандырды. Көбінесе меценат немесе басқа жер иесі шіркеуді жөндеу және кеңейту жұмыстарын бастап жүргізетін, кейде ректор немесе викарий өзі атқаратын. Заң бойынша ректор қалған мүлікті жеке тұлға ретінде иеленеді. Дегенмен, әдеттегідей мүлік иелігінен айырмашылығы, мүлік оның қайтысынан кейін мұрагеріне өтпейді. Оның орнына ол келесі лауазым иесіне беріледі.

Жою

2005 жылғы 15 ақпанда Англия шіркеуінің Бас Синоды пасторлардың еркіндік құқығы жүйесін жою туралы шешім қабылдады, оны барлық дін қызметкерлеріне бірдей қолданылатын, еркіндік құқығы бар және жоқ дін қызметкерлері арасындағы қазіргі айырмашылықты жоятын «жалпы қызмет» деп аталатын жүйемен біртіндеп алмастыруды көздеді. «Жалпы қызмет» бойынша, қазіргі ұсынысқа сәйкес, пасторлық үйлер епархияға өтеді. Бұдан әрі, мұндай дін қызметкерлері өздерінің міндеттерін лайықты орындап жатқанын қамтамасыз ету үшін бағалау рәсімдерінен өтеді, ал діншілер дін қызметкерлерін тәртіпке келтіру шарасы бойынша қолданылатын құқықтарға қосымша шағымдану құқықтарына ие болады. Егер олар қанағаттандырмайтын жағдайда, мұндай дін қызметкерлерін оңайырақ қызметтен шеттетуге болады. Дегенмен, дін қызметкерлері қызметінен айырылған жағдайда шағын өтемақы алуға және зайырлы еңбек трибуналдарына шағымдануға құқылы. Осы өзгерістерді күшіне енгізетін 2009 жылғы «Шіркеулік лауазымдар (қызмет шарттары)» заңы (No. 1) қазірде қолданыста.