Кіріспе
1858 жылғы Йельдегі соғыс, Британдық Колумбия
Макгоуэн соғысы – 1858 жылдың күзінде Британдық Колумбиядағы Йель қаласында болған қан төгілмеген соғыс. Бұл қақтығыс Фрейзер каньоны алтын асығының басталған тұсында, жаңадан құрылған Британдық Колумбияның құрлықтағы британдық билігіне қауіп төндірді (бұл аймақ өткен жазда ғана отар деп жарияланған еді). Соғыс өзінің басты қарсыластарының бірі – Нед Макгоуэннің есімімен аталады. Нед Макгоуэн Фрейзер каньоны алтын асығының ең бай және алғашқы алтынға толы Хилл Бардағы байланысты кеншілер тобының мүшесі болды, онда Йельден 5 шақырым төменде шала-жанды "қала" пайда болған. Хилл Барды Макгоуэннің бұрынғы Сан-Франциско өрт сөндірушілерінен құралған тобы, «Заң мен тәртіп партиясымен» байланысты басқарды, олар «Сан-Францисконың қайықшылары» деп атаған кенінен өркендеді. Ал Йель, керісінше, күдікті қылмыскерлерді дереу жазалап, Сан-Францисконы басқарған жаман атты Сан-Францисколық бақылау комитетінің мүшелерінің ықпалына түсті. Олар «Заң мен тәртіп партиясының» және әсіресе Нед Макгоуэннің жақтастары болды. Колониялық билік үшін екі кенші қауымдастығының басшылары арасындағы қақтығысқа Нед Макгоуэннің қатысқандығы белгілі болғаннан кейін сот қателіктерінің трагедиясы үлкен мәнге ие болды. Макгоуэннің Сан-Франциско газеттеріндегі беделі Британдық Колумбияға дейін жеткен еді, сондықтан ол Викторияға алғаш келген кезде губернатор Джеймс Дуглас оны шақырды және патшайымның иелігінде лайықты мінез-құлық танытуға нұсқау берді. АҚШ кеншісі Макгоуэн мырза Калифорниядан асығыс түрде қашқан сияқты көрінеді. Филадельфиядағы құрметті заңгер және Пенсильваниядағы бұрынғы мемлекеттік саясаткер мансабынан кейін, ол кейіннен босатылған дау-жанжалмен аяқталды, Макгоуэн Калифорнияға көшіп, Барбарий сотының судьясы, Сессиялар сотының серіктесі және басқа да заңдық лауазымдарға ие болды. Бірақ сол замандағы Калифорнияда оның байланыстары құмар ойыншылар, қарақшылар және одан да жаман адамдардан құралды. Макгоуэн және оның достары «Заң мен тәртіп партиясына» араласты, ол күшті және одан да қауіпті Бақылау комитетінің ықпалына түсті.
McGowan's War was a bloodless war that took place in Yale, British Columbia in the fall of 1858. The conflict posed a threat to the newly established British authority on the British Columbia mainland (which had only just been declared a colony the previous summer), at the onset of the Fraser Canyon Gold Rush. It was called Ned McGowan's War after one of the conflict's main antagonists. Ned McGowan was one of a group of associated miners at Hill's Bar, the richest and first gold bearing bar of the Fraser Canyon Gold Rush, at which a ramshackle "town" had sprung up, 5 miles below Yale. Hill's Bar was under the control of McGowan's party of former San Franciscan firemen associated with the Law and Order Party, who had flourished from the claim they had named "The Boatmen of San Francisco". Yale, on the other hand, had fallen into the sway of members of the notorious San Francisco Vigilance Committee, which had ruled San Francisco through summary execution of suspected criminals. They were also the arch enemies of the Law and Order Party – and of Ned McGowan especially. The tragedy of judicial errors took on great importance to colonial authorities as soon as it was known that Ned McGowan was a part of the conflict between the leaders of the two mining communities. McGowan's reputation in the San Francisco papers had preceded him to British Columbia – so much so that when he first arrived in Victoria he was summoned by Governor James Douglas, who instructed him to conduct himself accordingly in the Queen's domains. It seems that Mr. McGowan, a US miner, had fled California in somewhat of a hurry. After a respectable career as Philadelphia lawyer and erstwhile state politician in Pennsylvania, which ended in a scandal from which he was later absolved, McGowan moved to California and became a judge of the Barbary Court, an Associate of the Court of Sessions, and other juridical positions. But California being the way it was in those days his associates there were gamblers, thugs and worse. McGowan and his friends became involved with the Law and Order Party and he ran afoul of the powerful and even more dangerous Vigilance Committee.
Төменгі Фрейзер өзеніндегі қақтығыстың алғышарттары
Сан-Францискода МакГоуэннің Сергек комитет мүшесімен қатыгез жеке дауы болды, бұл өрт сөндіру бекетінде, Заң және тәртіп тобының штаб-пәтерінде кездесу өткізуге себеп болды. Онда олар жаңадан ашылған Фрейзер өзеніндегі алтын кендеріне кенеттен аттануға шешім қабылдады. Олар өзенге жеткен алғашқы сан-францискалық топтардың бірі болды және Хилл Бардағы олардың алтын кені ең жоғары табыс әкелді. Бірақ, Калифорниядан Фрейзерге адамдардың көптеп қоныс аударуы Сергек комитетінің көптеген мүшелерін, соның ішінде МакГоуэннің Сан-Францискода қатыгез дау болған жеке тұлғасын (даниялық дәрігер және тіс дәрігері, доктор Фифер) әкелді. Заң және тәртіп партиясы судья Перриерді өз ықпалына алғандай, Перриер губернатор Дугластың Хилл Бардағы сотқа тағайындаған адамы болатын, ал Йельде Сергек комитеті азаматтық билікті әлсіретуге және қалашықты басқаратын сыбайлас жемқор жергілікті шенеуніктерге үстемдік етуге тырысты.
Рождестволық қақтығыстардың артында расизм жатыр
Соғысты тудырған оқиға 1858 жылы Рождестволық биде Хиллз Бардың бірі Исаак "Ики" Диксонға, Йельдің афроамерикалық шаштаразына шабуыл жасағанда болды. Кейбір американдық кеншілер Рождестволық бидің барлық нәсіл өкілдеріне ашық екеніне наразылық білдірді. Диксон сөйлеуге шебер, өткір ойлы адам болған және уақыт өте келе Британ Колумбиясы газеттерінде танымал бағана жазушысы атанды. Диксон Йельден Йельдің бейбіт судьясы Питер Брантон Вханнеллге шағым түсірді; және дереу Йельде "қорғауға алу" шарасы ретінде қамауға алынды. Осы уақытта бұл мәселені Хиллз Бардың бейбіт судьясы Джордж Перриер де тергеді. Перриер екі күдіктінің досы Нед МакГоуэннің көмегімен, соттың әділ болуы үшін, шабуыл жасағандарға қатысты шешім қабылдамас бұрын, құрбан болған Диксонның куәлігін тыңдау қажет деп ойлады. Перриер өз констеблі Генри Хиксонды Диксонды алып, Хиллз Барға қайтаруға бұйрық берді.
Дуэльдік судьялар
Осы арада судья Уханнелл, Ұқыптылық комитетінің адамдарымен бірге, Хиллз Бардағы адамды тұтқындауға ордер шығарды және оны Хиллз Барда орындауға бұйырды. Сот төрешісі Перриер бұған наразылық білдіріп, Йельде Айзек Диксонды тұтқындауға ордер берді. Констебль Хиксон Диксонға ордер тапсырғанда, Уханнеллдің сот отырысын тоқтатты. Уханнелл Хиксонның өзін жоғары лауазымды деп мойындамағаны үшін дереу тұтқындап, сотқа бағынбағаны үшін түрмеге қамады. Уханнеллдің «заң мен тәртіп» саясатының нәтижесінде Йельдегі түрме толып кетті, соның салдарынан Британдық Колумбияның алғашқы судьясы Мэтью Бегби кейіннен: «Йельдегі түрме, шектеулі аумағы болғандықтан, прокурорлар, куәгерлер және констебль – айыпталушылардан басқа барлығы да болғанда, өте ыңғайсыз жағдайда болған болар» деп түсіндірді. Ашулы Хиллз Бар кеншілері, МакГоуэн бастауымен, Хиллз Бар судьясы Перриердің ордерімен Йель судьясы Уханнеллді констебль Хиксонды түрмеге қамағаны үшін сотқа бағынбағаны үшін тұтқындауға аттанды. Хиллз Бардан жіберілген кемелер тобында американдық ту желбіреп тұрды, бұл Уханнеллдің МакГоуэн бұл мәселені ұлттық деңгейге көтеруге тырысып жатқандай көрінетінін айтты. Перриер арнайы констебль мәртебесін берген МакГоуэн түрмені ашып, барлық тұтқындарды босатып, судья Уханнеллді қайықпен Хиллз Барға әкелді. Халыққа жағымсыз Уханнелл Перриердің шешімімен сотқа бағынбағаны үшін айыпталды және 50 доллар айып төленгеннен кейін босатылды.
Вханнелл губернаторға шағымданады
Уханнелл губернатор Джеймс Дугласқа асыққан түрде хат жазып, американдықтардың ниетіне қатысты Дугластың алаңдауын ояқтырды: "Қала мен аймақ анархияның шегіне жақын. Менің және азаматтардың өміріне үлкен қауіп төніп тұр. Осы заңсыз элементтердің іс-қимылдарына дереу тойтарыс берілмесе, отардың әл-ауқаты үшін қорқамын". "Тәртіп сақтау комитетінің" хабаршылары Викторияға жеткізген мәлімет бойынша, Нед МакГоуэн жаңа отардағы британдық билікті құлатуға және алтын кендерін АҚШ-тың құрамына қосуға әрекеттенген. МакГоуэннің жаман даңқы мен екі қауымды қарулы қақтығысқа салған оқиғаның шиеленісті сипаты колониялық астана Викторияда үлкен мазасыздық тудырды.