Кіріспе
29-шы династиядағы Мысыр перғауыны Хакор немесе Хагар, сондай-ақ грекшеленген Achoris немесе Hakoris түрінде де белгілі, 29-шы династияның ежелгі Мысыр перғауыны болған. Оның билеуі осы әлсіз және қысқа ғұмырлы династияның өркендеу шегін көрсетеді, ол 13 жыл бойы билік құрған – оның барлық мерзімінің жартысынан астам уақытын қамтиды.
Hakor or Hagar, also known by the hellenized forms Achoris or Hakoris, was an ancient Egyptian pharaoh of the 29th Dynasty. His reign marks the apex of this feeble and short lived dynasty, having ruled for 13 years – more than half of its entire duration.
Кiру үшiн күрес
Хакордың билікке келуі және оның алдыңғы Неферіт I-мен арақатынасы ұзақ уақыт бойы талқыланды. Неферіт I-нің қайтысынан кейін династиялық күрес болған сияқты, және таққа екі немесе үш талапкер: Хакор, Псаммут және мүмкін Мутис деп аталатын көлеңкелі тұлға үміттенді, ол туралы Евсевийдің Манетонның "Египтика" еңбегінің тұжырымында ғана айтылған. Осының салдарынан Хакор Неферіт I-нің заңды мұрагері ме, әлде туысқан емес узурпатор ма деген мәселе даулы болды. 1986 жылы Джон Д. Рей Хакордың Неферіт I-нің мұрагері болғанын, Псаммут оны биліктен қуғанға дейін 2 жыл бойы тыныш билік жүргізгенін ұсынды. Тағы бір жыл өткен соң Хакор узурпаторды құлатып, өз тағын қайта иеленді және өзінің билігін алғашқы тәж кигізу күнінен бастап санады, бұл үзіліс болмағандай етіп көрсетті. Үшінші талапкер Мутис бұл күреске қатысқан болуы мүмкін, бірақ оның рөлі – егер ол шын мәнінде болған болса – белгісіз. Рейдің бұл гипотезасын Алан Б. Ллойд және Тоби Уилкинсон сияқты басқа египтологтар да қабылдады. Хакор қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай, келесі династияның негізін қалаушы Нектанебо I оны узурпатор деп атады. Дегенмен, Хакор мен Нектанебоның қандай да бір жақын туыс болуы мүмкін екендігі айтылды, мүмкін екеуі де Неферіт I-ге байланысты болған, бірақ бір-бірімен бәсекелесіп жүрген.
Мысырдағы қызмет
Қайта орнатылғаннан кейін Хакор өзінің заңдылығын бекіту үшін көп күш жұмсады, өзінің Нефериттерден тараған, нақты немесе ойдан тудырылған тегіне ерекше мән берді. Оның құрылыс жұмыстары айрықша болды, сонымен қатар ол өзінің бұрынғы патшаларының көптеген ескерткіштерін жаңартты. Карнақта Хакор Псаммут немесе мүмкін Неферит I бастаған бірінші пилонның жанындағы Амон Раның қасиетті барқасы үшін ғибадатхананы аяқтады; сондай-ақ ол Солтүстік Саккарада ғибадатхана кешенін салуды бастаған болуы мүмкін, ол кейін Нектанебо II тұсында одан әрі дамытылды. Оның құрылыс қызметі Жоғарғы Египеттің түрлі аймақтарында (Луксор, Мединет Хабу, Эль Каб, Эль Тод, Медамуд, Элефантина), Харга оазисіндегі Хибис ғибадатханасында, сондай-ақ Орта Египеттің басқа да жерлерінде жақсы куәландырылған.
Сыртқы қатынастар
Хакор Нефирлердің сыртқы саясатын қайтадан қолданған сияқты. Б.з.б. 388 жылы сахналанған Аристофанның «Плутус» комедиясында афинялықтар мен египеттіктер арасындағы одақ туралы айтылады, бірақ бұл көбінесе Афинаның Кипрдің Евагор I-нің көтерілісіне қолдау көрсетуіне қатысты болған. Теопомп сондай-ақ Хакор мен Писидиялықтардың одақтастығы туралы хабарлаған. Перстер мен гректер арасындағы Анталкида бейбіт шарты (б.з.б. 387 ж.) шешуші кезең болды: одан кейін, Теопомп пен Оросийдің мәлімдемесінше, Египет пен Кипр ғана ІІ Артаксеркске қарсы тұрды. Келесі жылдар тым нашар жазылған, бірақ перстер алғаш рет б.з.б. 385 жылы Египетке шабуыл жасаған, ал үш жылдық соғыстан кейін египеттіктер басқыншыларды жеңген көрінеді; афинялық риторик Исократ бұл соғысты тұспалдап, сыни тұрғысынан бағалаған. 381 жылы Хакор Евагорға көмек, ақша және 50 трирема (көрінетіндей, экипажызсыз) жіберіп, оның Ұлы патшаға қарсы күресіне үлес қосуға тырысты. Алайда, б.з.б. 380 жылы Евагор Египетке одан әрі көмек сұрағанда, Хакор оны қолдауды жалғастырудың қажеті жоқ деп шешіп, оны Кипрге тек қосымша ақшамен қайтарды. Евагор көп ұзамай Артаксеркске бағынды, бірақ Хакор Спартамен және египеттік адмирал Тамос ұлы Глоспен қысқа мерзімді одақ құрды, ол Артаксеркс II-ге қарсы жас Кирдің жақтасы болған. Хакор афинялық генерал Хабриасты өзінің қызметіне алуға ұмтылды, бірақ парсы генералы Фарнабаз II Афинадан оны елге қайтару үшін лобби жасады.
Өлім және мұрагерлік
Хакор б.з.д. 379/8 жылы қайтыс болды, тағын ұлы Неферит II-ге мирас етіп қалдырды. Бірақ, ол төрт ай ғана билей алды, содан кейін Себеннитостан шыққан Нектанебо I атты әскербасы оны тақтан түсіріп орнына өтті.