Кіріспе

Ас қорыту жүйесінің туа біткен бұзылысы

Панкреас дивизумы – панкреас каналдарының анатомиясындағы туа біткен аномалия, онда жалғыз панкреатикалық канал қалыптаспай, екі жеке арқалық және құрсақ каналдары түрінде қалады. Панкреас дивизумы бар адамдардың көпшілігі симптомдар мен асқынуларсыз болады. Панкреас дивизумы бар адамдардың аз бөлігіне жедел немесе созылмалы панкреатит салдарынан іш ауруы, жүрек ауруы немесе құсу пайда болуы мүмкін. Панкреас дивизумының болуы көбінесе кескіш диагностикалық зерттеулер арқылы анықталады, мысалы, эндоскопиялық ретроградты холангиопанкреатография (ERCP) немесе магниттік-резонанстық холангиопанкреатография (MRCP). Кей жағдайларда ол операция кезінде анықталуы мүмкін. Егер симптомдар мен асқынулар болмаса, емдеу қажет емес. Дегенмен, панкреатит қайталап пайда болса, кішкентай сфинктерді кесу (сфинктеротомия) қажет болуы мүмкін.

Себептер

Адам эмбрионы өмірін қос түтікшеден бастайды: ішкі және артқы түтікше. Әдетте, екі түтікше бірігіп, бір негізгі панкреатикалық түтікше құрайды; бұл эмбриондардың 90% астамында болады. Эмбриондардың шамамен 10% -ында ішкі және артқы түтікшелер біріге алмайды, нәтижесінде панкреас бөлінісі пайда болады. Жүктілік кезінде панкреастың көп бөлігі артқы түтікше арқылы дренаждалады, ол кіші он екі елі жаңқасына ашылады. Ішкі түтікше панкреастың аз бөлігін дренаждайды және он екі елі безінің негізгі папилласына ашылады. Бірақ ересектерде бұл жағдай кері болады, яғни панкреастың 70% ішкі түтікше арқылы дренаждалады. Сондықтан, панкреас бөлінісінде, түтікшелердің бірігуі болмағандықтан, панкреастың негізгі дренажы артқы түтікше арқылы жүзеге асырылады, ол кіші папиллаға ашылады.

Диагностика

Бұл аномалияны диагностикалаудың ең көп таралған және дәл әдісі ERCP және MRCP болып табылады. Бұл тест қабықша ішінде екі жеке дренаждалатын түтікше бар екенін көрсетуге мүмкіндік береді.

Панкреас дивизиумы кейбір жағдайларда созылмалы панкреатиттің себебі болуы мүмкін деп саналады. Жеке түтікшелер қабықша секрециясының нашар дренаждалуына және арқалық түтікшеде қысымның артуына алып келуі мүмкін, бұл қабыну және асқынулардың даму қаупін арттырады. Осының салдарынан, панкреас дивизиумы панкреатиті бар пациенттерде жиірек кездеседі.

Емдеу

Симптомдары жоқ адамдарда панкреас divisum емдеуді қажет етпейді. Шабуылдары жеңіл және сирек болатын жағдайларда емдеуге төмен майлы диета, ауырсынуды және асқазан-ішек жолының реакцияларын басатын дәрілер, сондай-ақ панкреатикалық ферменттерді толықтыру кіруі мүмкін. Хирургиялық және эндоскопиялық тәсілдерді салыстыратын кең ауқымды клиникалық зерттеулер жоқ.

Пайда болуы

Аутопсия және бейнелеу зерттеулері халықтың 6%-10%-ында қуысқазан безінің бөлінуі болатынын көрсетеді, бірақ көптеген жағдайларда (>95%) бұл симптомсыз өтеді. Симптомдары дамығандарда, қуысқазан безінің бөлінуі және қалыпты анатомиялық құрылымы бар панкреатитте көрінетін симптомдар бірдей: іш ауыруы жиі кездеседі, әдетте кенеттен басталып, іштің сол жақ үстіңгі бөлігінде орналасады және көбінесе жүрек айну мен құсумен бірге жүреді. Қуысқазан безінің ауыруы тұрақты, күшті, соққыдай, эпигастриялық ауыру ретінде сипатталады, көбінесе арқаға таралады және майлы тағамдардан кейін нашарлайды. Дегенмен, ауырудың әртүрлі үлгілері сипатталған, олар ауырудың болмауынан бастап, қайталамалы ауыру эпизодтары мен ауырусыз кезеңдерге дейін, сондай-ақ ауыр күшеюлермен тұрақты ауыруға дейін жетеді.