Мысырдың XXIII әулетінің соңғы фараоны Рудамун

Кіріспе

Мысырдың жиырма үшінші династиясының соңғы перғауыны Рудамун болды. Оның титулы Usermaatre Setepenamun, Rudamun Meryamun деп ғана көрсетілген, әкесі мен бауыры қолданған Si Ese немесе Netjer Heqawaset сипаттамаларында болмайды.

Өмірбаян

Ол Осоркон III-нің кіші ұлы және Такелот III-нің інісі болды. Кеннет Китченнің айтуынша, ол осы әулеттің жеткілікті куәландырылмаған фараоны, оған қазіргі заманғы аз ғана құжаттарға сүйене отырып, шамамен екі-үш жылдық қысқа билік тіркелген. Оларға Озирис Хекаджет храмында жасалған шағын декоративтік жұмыстар, Мединет Хабудан табылған бірнеше тас блоктар және ваза кіреді. Соңғы жылдары Гермопольден Рудамун аты жазылған екі фаянс мүсін фрагменттері табылды. Бұл жаңа жаңалық Радамунның өзінің әкесі билік еткен қысқа мерзім ішінде Жоғарғы Египетте, кем дегенде Гераклеополь Магнадан Тебаға дейінгі аумақтағы кең патшалығының бірлігін сақтап қалуға тырысқанын көрсетеді. Кейбір египтологтар, мысалы Дэвид Астон, Рудамунның Вади Гасуста куәландырылған 19 жылдық аты-жөні белгісіз патша екенін айтады. Алайда, 2006 жылы Клаус Юрман жариялаған Вади Гасус граффитосының жаңа мәліметтері граффитоны 25-ші династиялық нубиялық кезеңге (ливиялық кезеңге емес) қайта жатқызып, оның Карнақтағы палеографиялық және басқа да дәлелдерге сүйене отырып, Аменупет I және Шэпенупет II-ге қатысты екенін көрсетті, ал емес Ливиялық Шэпенупет I және нубиялық Аменупет I-ге. Юрман Озирис Хекаджет храмынан немесе Карнакттан Шэпенупет I-дің Пийе қызы Аменупет I-мен байланысты бейнеленген монументальдық дәлелдерінің жоқтығын атап өтеді. Вади Гасус билеушісінің 19 жылдық есімі белгілі бір Шошенк VII, жаңа, бұрын белгісіз патша болды деген тағы бір болжамды Г. Брукман Нил деңгейі мәтіні №3 негізінде жазылған мақаласында ұсынды, ол Осоркон III-тен кейін билік құрған Теба патшасының 5-ші жылында жазылған. Алайда, ғалымдардың арасында Нил деңгейі мәтіні №3-те Шошенк есімі жазылған, әлде Такелот есімі жазылған деген күмәнді пікірлер бар. Карнак кеме жағалау мәтіндерін зерттеуге алғашқы мүмкіндік алған Жорж Легрен 1898 жылы жариялаған кеме жағалау мәтіндерінде тас қатты тозуға ұшырағандықтан, бұл жазуда ешқандай патшалық есімді оқымады. 1953 жылы фон Беккерат құжатты тексергенде тас одан да нашар күйде болған болар, және мәтін №3-тегі сақталған іздер Шошенк патшаға, емес Такелотқа қатысты деп болжады. Рудамунның өлімінен кейін көп ұзамай оның патшалығы бірнеше шағын қала-мемлекеттерге бөлініп, оларды түрлі жергілікті патшалар басқарды, мысалы, Гераклеополь Магнадағы Пефтжаубаст, Гермопольдегі Нимлот және Фивадағы Ини. Пефтжаубаст Рудамунның қызы Ирбастуджанфуға үйленді, сондықтан ол Рудамунның күйеу баласы болды. Рудамунның соңғы жерленген орны туралы ештеңе белгісіз. Оның билік ету кезеңіне қатысты сақталған мәліметтер оның өте қысқа болғанын көрсетеді.

He was the younger son of Osorkon III, and the brother of Takelot III. He is a poorly attested pharaoh of this dynasty according to Kenneth Kitchen, who credits him with a brief reign of about two to three years due to the few contemporary documents known for him. These include a small amount of decorative work done on the Temple of Osiris Heqadjet, several stone blocks from Medinet Habu, and a vase. In recent years, two fragments of a faience statuette bearing Rudamun's name from Hermopolis have been discovered. This recent discovery suggests that Radamun managed to preserve the unity of his father's large kingdom in Upper Egypt ranging from at least Herakleopolis Magna to Thebes during his brief reign. Some Egyptologists such as David Aston have argued that Rudamun was the anonymous Year 19 king attested at Wadi Gasus. However, new evidence on the Wadi Gasus graffito published by Claus Jurman in 2006 has now redated the graffito to the 25th dynastic Nubian period entirely (rather than to the Libyan era) and demonstrates that they pertain to Amenirdis I and Shepenupet II based on paleographic and other evidence at Karnak rather than the Libyan Shepenupet I and the Nubian Amenirdis I. Jurman notes that no monumental evidence from the Temple of Osiris Heqadjet or Karnak depict Shepenupet I associated with Piye's daughter, Amenirdis I. Another alternative that the Year 19 Wadi Gasus ruler was a certain Shoshenq VII, a new unknown ruler, was proposed by G. Broekman in a paper based on Nile Level Text No. 3 which is dated to Year 5 of a Theban king who ruled after Osorkon III. However, there are serious doubts among scholars as to whether Nile Level Text No. 3 contained the nomen Shoshenq rather than Takelot. Georges Legrain, who had the first opportunity to survey the Karnak Quay Texts, did not, in his 1898 publication of the Quay Texts, read any royal nomen in this inscription since the stone had already been badly eroded. The stone would have been in even worse condition when Von Beckerath inspected the document in 1953 and assumed the surviving traces on the Text No. 3 referred to a king Shoshenq, rather than a Takelot. Soon after Rudamun's death, his kingdom quickly fragmented into several minor city states under the control of various local kings such as Peftjaubast of Herakleopolis Magna, Nimlot at Hermopolis, and Ini at Thebes. Peftjaubast married Irbastudjanefu, Rudamun's daughter, and was, therefore, Rudamun's son in law. Nothing is known about Rudamun's final burial place. The surviving contemporary information from his reign suggests that it was quite brief.