Кіріспе

Мысыр перғауыны Usermaatre Setepenamun Takelot III Si Ese (б.з.д. 774–759 жылдары билік құрған) – Осоркон III-нің үлкен ұлы және мұрагері. Такелот III билігінің алғашқы бес жылын әкесімен бірге биледі, бұл туралы Нил кюі мәтіні №13 (Осоркон III-нің 28-ші жылы Такелот III-нің 5-ші жылымен сәйкес келеді) куәландырады, ал келесі жылы әкесінен патшалықты мұраға алды. Бұрын ол Фивадағы Амонның бас жұбысы қызметін атқарған. 2005 жылы Дахла оазисіндегі Ахмеидадан табылған стеладан оның билігінің 13-ші жылы анықталғанға дейін, ол Мысырды тек 7 жыл билеген деп есептелген.

Билік ету ұзақтығы

Такелот бірнеше құжаттармен расталған: Гуробтан келген сый-сыяпат стеласы оны "Амун Ренің бірінші пайғамбары, генерал және қолбасшы Такелот" деп атайды, Гераклеопольден алынған тас блок оны "Пи Сехемхеперренің басшысы" және Тентсайдан патшаның ұлы деп атайды, жоғарыда айтылғандай No13 тексте және No4 тексте оның 6 жылы жазылған. Олардың осы даталанған құжатты талдаулары патшаның Такелот III екендігін анық көрсетті. Бұл құжат "ұзындығы 42–48 см, биіктігі 47–51 см, қалыңдығы 10–16 см" болып табылады. Ол JEOL 39 (2006) журналында доктор Олаф Капер мен Роберт Демарее жариялады. Олардың мақаласының қысқаша мазмұнының бір бөлігі төменде берілген: Стелла үшінші аралық кезеңдегі [Дахла оазисінің батыс бөлігіндегі] Тот құдайдың ғибадатханасын куәландыратын табылғандардың тобына жатады. Бір ғибадатхананың әшекейленген бір блогы Петубастис (І) патшаның атына жазылған екен. Стелланың негізгі мәтіні бес жолдан тұрады, онда стеланың күні Такелот III-нің 13-ші жылы (б.з.д. 740 ж.) деп көрсетілген, сондай-ақ жергілікті құдайдың, SA wHAt Тот құдайының аты айтылған. Стеллада жергілікті губернатордың, ливиялық тайпаның басшысының ғибадатханаға жер сыйлағаны жазылған, ал ол осы сыйлықтың иелері болып табылатын он бір діни қызметкердің тізімімен аяқталады. Мұнда аталған губернатор – Нес Джехути немесе Эсдути, ол жоғарыда аталған 13 жыл Такелот III стеласында да, Кіші Дахла стеласында да Шамин либиялықтарының басшысы ретінде көрінеді. Шағын Дакла стеласы Нубия патшасы Пиедің 24-ші жылынан басталады. Бұл Такелот III пен Пие олардың билік ету кезінде жақын замандас болған дегенді білдіреді. Ол Wadi Gasus-тағы маңызды графитоның Құдай әйелі Аменирдис I (осыдан Шабака) 19-шы жылының Құдай әйелі Шепенупетке байланысты екендігін білдірді. Бұл Нубия билеушісі мен Жоғарғы Мысыр Ливия патшасының арасындағы синхрондық, осылайша Шабаканың 12-ші жылы Такелот III-ге теңеледі (қысқа өмір сүрген Рудамун емес). Бұл графито Пиедің Мысырды Нубияның 20-шы жылы жаулап алуынан бұрын оюланған болуы мүмкін, бұл кезде Такелот III және Рудамун қайтыс болған. Алайда, 2006 жылы Клаус Юрман жариялаған Wadi Gasus граффитосындағы жаңа дәлелдер кескіндемені 23 династиялық Ливия дәуірінен гөрі, 25-ші династиялық Нубия кезеңіне – Шабаканың 12-ші жылы мен Тахарканың 19-шы жылына қайталады. Бұл олардың Аменирдис I және Шепенупет II-ге тиесілі екенін көрсетеді. Құдай әйелі Шепенупет II Пие қызы және Тахарканың әпкесі болды. Юрман Карнактағы Озирис Хекаджет шіркеуінің ең ішкі киелі үйінен Шепэнупет I-нің Пие қызы Аменирдис I-мен байланыста болғанын көрсететін дәлел жоқ екенін атап өтті. Wadi Gasus графитиі екі түрлі қолжазбамен жазылған, ал "12" және "19" жыл формулалары да әртүрлі жазылған, бұл олардың бір уақытта жазылғандығы екіталай. Бұл сонымен қатар П. Берлин 3048 Такелот III-ге тиесілі екендігін әлдеқайда ықтимал етеді, өйткені Хор Египеттегі Нубия әулетінің басталуына дейін бірнеше жыл бұрын ғана визирь болып қызмет еткен болар еді. Ал, Такелот II Пие 20-шы жылы Мысырды жаулап алғанға дейін көп уақыт бұрын қайтыс болды. Соңында автор Афенмут II-нің ұлы, патшаның қазынашысы Дjedмонтуйуфанк өзінің отбасылық шежіресін папирустің екінші жағында жазғанын атап өтті. (Payraudeau: 84–85) Оның туыс ағашының нақты тізімі берілген: Харсиес→Бакенхонсу→Харсиес→Аафенмут I→Мерхонсу→Харсиес→(аты жоғалды)→Харсиес→Аафенмут II→Дjedмонтуйуфанк→Харсиес. Бас қазынашының жазушысы Афенмут I Осорконның тұсында жерленген (оның мумиясындағы білезіктерде осы патшаның аты жазылған). Фредерик бұл адамның Дjedмонтуйуфанктың ата-бабаларының бірімен сәйкестендірілуі анық екенін атап өтті, өйткені бұл адам "Қасжының хатшысы" ретінде қызмет атқарды, бұл мемлекеттік кеңсе Дjedмонтуйуфанк отбасымен тығыз байланысты болды. Алайда, бұл Афенмут, мүмкін, Афенмут I емес, Афенмут II, Дjedмонтуйуфанк әкесі, өйткені бұл адамның ұлы үш отбасыдан артық өмір сүрмеген (Такелот I, Осоркон II және Бас діни қызметкер Нимлот C) Осоркон I билігінен бастап Такелот II-нің 14-ші жылына дейін, автор атап өткендей. Пайродо сондай-ақ, Рамсеумда табылған Мерхонсу ұлы Харсидің жерлеу стеласының бар екендігіне назар аударды. Бұл стела стилистикалық тұрғыдан б.з.б. 9 ғасырға жатады. Нил кеуінің No45 мәтіні, Джерард Брукманның JEA 88 ((2002 жылы) жазған мәліметтері бойынша, Шошенк III-ден кейін билік еткен жасырын Теба патшасының 17, 18 немесе 25-ші жылы болуы мүмкін. Такелот III-нің 13 жылы қазір расталғандықтан, бұл құжаттағы 14 жыл да Такелот II емес, оның билігіне тиесілі болуы мүмкін. Алайда, Пайродо осы уақыттан бері өзінің көзқарасын өзгертті және оның орнына осы папи...

Орынбасары

Такелот III Иртиубасттың күйеуі болды, олардың ұлы Осоркон G-нің табытында ол «патша қызы» деп аталған. Тағы бір Иртиубаст («Б») патшаның қызы болған сияқты. Бірақ, одан кейін билікке оның кіші інісі Рудамун келді, ол Осоркон III-нің тағы бір ұлы еді, ал оның 3 белгілі ұлы болды: князь/жоғары жұбыншы Осоркон F, князь Ихтесамун, ол Кройдон орталық кітапханасындағы немересі Анхфенмуттың стеласынан белгілі, сондай-ақ Амонның екінші пайғамбары Дедптахефанх D, ол Тюбингендегі 1734 нөміріндегі мүсінде және оның шөбересі Нахтбастерудың CG 41006 стеласында кездеседі. Бұл жағдай Такелот III барлық ұлдарынан ұзақ жасаған болуы керек екенін көрсетеді, себебі патшаның тірі ұлы болғанда, оның інісінің таққа отыруы қалыпты жағдай емес еді. Ежелгі Мысыр дәстүрі бойынша, патшаның ұлы әкесінен кейін тікелей мұрагер болуға тиіс еді.