Кіріспе

Адам протеині

Простаталық қышқыл фосфатазасы (PAP), сондай-ақ простатаға тән қышқыл фосфатазасы (PSAP) – простата безінің өндіретін фермент. Ол простата қатерлі ісігі немесе басқа аурулары бар ерлерде жоғары мөлшерде табылуы мүмкін. Қышқыл фосфатазаның ең жоғары деңгейі простата қатерлі ісігінің метастаздаған жағдайында кездеседі. Сүйек аурулары, мысалы, Паджет ауруы немесе гиперпаратиреоз, қан жасушалары аурулары, мысалы, серпалы жасуша ауруы немесе көп миелома, немесе лизосомалық жинақталу аурулары, мысалы, Гоше ауруы, орташа деңгейде жоғарылауды көрсетеді. Кейбір дәрі-дәрмектер қышқыл фосфатаза деңгейін уақытша көтеріп немесе төмендете алады. Простата безін массаж жасау, биопсия жасау немесе тексеру алдында ректальды тексеру жүргізу нәтижесінде деңгейінің жоғарылауы мүмкін. Оның физиологиялық функциясы сперманың сұйылу процесімен байланысты болуы мүмкін.

Серомдық маркер

ПАП простаталық қатерлі ісіктің прогрессиясын бақылау және бағалау үшін простатаға қатысты спецификалық антиген (ПСА) енгізілгенге дейін қолданылды, бірақ қазір ПСА оны көбінесе ығыстырды. Соңғы зерттеулер оның аралық және жоғары тәуекелді простата қатерлі ісігінің бағытын болжауда маңызды рөл атқаратынын көрсетті, соның нәтижесінде оған биомаркер ретінде қызығушылық жаңадан оянды.

Иммуногистохимиялық

Патологтар нашар дифференциацияланған карциномаларды ажырату үшін көбінесе ПАП иммуногистохимиялық бояуды ПСА (бояу) қатар қолданады. Мысалы, нашар дифференциацияланған простата аденокарциномы (простата қатерлі ісігі) және уротелиялық карцинома (несеп қуығының қатерлі ісігі) микроскоп астында ұқсас көріне алады, бірақ ПАП және ПСА бояуы оларды ажыратуға көмектеседі; простата аденокарциномы көбінесе ПСА және/немесе ПАП бояуымен боялады, ал уротелиялық карцинома боялмайды.

АИТВ

ПАП ВИЧ жұқтырудың таралуында маңызды рөл атқаруы мүмкін. Германиядағы Ульм университетінің зерттеушілері ПАП амилоидтан жасалған талшықтар құрайтынын анықтады. Олар бұл талшықтарды ұрықтан алынған вирустық инфекцияны күшейткіш (SEVI) деп атады және олардың ВИЧ вирустарын ұстап алып, мақсатты жасушаларға жабысуына көмектесетінін көрсетті. ПАП-тың ВИЧ-пен байланысы вирустың адам жасушаларын жұқтыру қабілетін "бірнеше рет арттыруы" мүмкін. ПАП болашақта ВИЧ инфекциясының таралуына қарсы күрес шараларының нысаны болуы мүмкін.

Ауырсынуды басу

Солтүстік Каролина университеті мен Хельсинки университетінің зерттеулері ПАП морфиннен ұзаққа созылатын, күшті антиноцицептивті, антигипералгезиялық және антиаллодиндік әсерлерге ие болуы мүмкін екенін көрсетті. ПАП-тың бір дозасы үш күнге дейін сақталады, бұл морфиннің бір дозасынан алынатын бес сағаттан әлдеқайда ұзақ. Ауырсыну сезіміне ұшырағанда, жүйке жасушалары аденозин трифосфаты (АТФ) деп аталатын химиялық затты бөліп шығарады, ол өз кезегінде ауырсыну сезімін тудырады. АТФ аденозин монофосфаты (АМФ) болып ыдырайды, ал ПАП оны аденозинге айналдырады – бұл ауырсынуды басатын молекула.

Тарих

PAP алғашқы пайдалы сарысу ісік маркері болып табылады және 1940-1950 жылдары қолданысқа енді.