Кіріспе

Xewkija (айтылуы және жазылуы Casal Sceuchia) – Мальтаның Гозо аралындағы әкімшілік бірлігі. 2014 жылғы наурыз айының мәліметі бойынша, Xewkija халқы 3300 адамды құрайды.

Тарих

Гейнсилем мен Викторияның арасында орналасқан Ксевкия – Гозодағы ең көне ауыл. Ол 1678 жылдың 27 қарашасында Викториядан тыс алғашқы приход болып құрылды. Оны епископ Мигель Жеронимо де Молина және Валеттадан келген Дун Грец Фарругия Матрикстен бөліп, оның алғашқы приходтық діни қызметкері етіп тағайындады. Бұл “casale” немесе ауыл деп аталған алғашқы аудандық “contrada” болды. Атауы араб тіліндегі “Шаук” сөзінен шыққан, ол “тілшік” немесе “тікен” деген мағынаны білдіреді. Ксевкия Иоанн Баптистке арналған Ксевкия Ротондасымен әйгілі шіркеуімен танымал. Бұл – Иоанн орденінің рыцарларының ордасы. Оны жергілікті тас шеберлері мен қолөнершілер мальтий тасынан салған. Гозодағы ең ірі ғимарат болып табылатын оның күмбезі ауылдың көрінісін биіктеп тұрады. Сәулетшісі – Джузе Дамато. Ол бұрынғы шіркеудің орнын басты. Иоанн Баптисттің мүсіні 1845 жылы Пьетро Паоло Аццопарди ағаштан жасалған. Қазіргі шіркеу тұрған жерде бұрын “Maqgħad ix Xiħ” деп аталатын тас болған деседі. Жанында Сан-Бартилимевке арналған Мадонна таль Хниена (Мейірімді Анамыз) деп аталатын кішкентай ежелгі шапкіш шіркеу орналасқан. Санта-Сесилия мұнарасы Ксевкия шекарасында орналасқан. Ксевкиядағы ең көне күн сағаты бар тағы бір мұнара да бар. Тинги мұнарасының қалдықтары 20 ғасырда жоғалып кетті. Бұл мұнаралар 1613 жылы салынған. 1690 жылы салынған Гургион мұнарасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде уақытша әуежай жасау үшін бұзылып, қиратылды. 1174 жылға жататын және араб жазуы бар Мажмуна тасы, мүмкін, Ксевкияда табылған. Ол Маймуна есімді араб қызының қазасын еске алады. Жазу қалың мәрмәр тақтаға ойылып жазылған, ал оның астыңғы жағында рим символы бар. Габриел Д'Алаппо бауырлас оны итальян тіліне, кейіннен мальтий тіліне аударған. 1845 жылы ол Мальтадағы қоғамдық кітапханаға жіберілді және 1960 жылы Гозо археология мұражайына жеткізілді. Банда Прекурсур (Прекурсорлар тобы) – Ксевкиядағы ең көне ұйым. Ол 1929 жылдың 13 мамырында құрылды. Оның негізін қалаушыларының арасында Лоренцо Заммит Хабер, Марселл Мерсиека, Джузеппе Буттиджиг, Джованни Хабер және Томасо Аттард болды. Лоренцо Заммит Хабер алғашқы президент және хатшы болып тағайындалды. Ксевкияның гербі – алтын түсті фондағы қалқан, оның үстінде екі тікеннің арасында қызыл көлденең жолақ орналасқан. Ксевкияның ұраны – “Nemo me impune lacessit”, яғни “Мені ешкім жазасыз қалдырмайды”. Бір кезде Мальта халықаралық әуежайы мен Ксевкия гелипорты арасында тікұшақ рейсі жүргізілген.

Мекемелер

Ауылдың шетінде Мальта университетінің (Гозо кампусы) мен Жұмыспен қамту және оқыту корпорациясының кеңселері орналасқан. Сонымен қатар, Гозо стадионы, Мемлекеттік шаруашылық, Сент-Мэри қабірстаны және Xewkija қабірстаны да бар. Жүздерген Гозолық жұмысшыны жұмыспен қамтитын өнеркәсіптік аймақ та бар. Xewkija-дағы халық санының артуына байланысты үйлер салу үшін көбірек жер қажет болды, сондықтан Tal Barmil, Ta' Ġokk және Tal Ħamrija жерлерінде тұрғын үйлер салынды. Басты жолдан ауылға кіргенде, Ұлы Мастер Рамон Переллостың және Рокафульдің кезінде салынған Tat Tmien Kantunieri жел диірменінің қираған қалдықтарын көруге болады. Бұл диірмен Гозодағы бірегей болып табылады, себебі ол сегіз басты жел бағытын көрсететін нүктелерге ие. Misraħ Imbert-те Borġ Għarib, Mġarr ix Xini, Ta' Ċenċ және Tas Salvatur жерлерінен келген арбалардың іздерін көруге болады.