Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк математигі, өнертапқышы және электр инженері Бруно Абданк Абаканович (6 қазан 1852 – 29 тамыз 1900) – Польшалық математик, өнертапқыш және электр инженері.
Polish mathematician, inventor, and electrical engineer
Bruno Abdank Abakanowicz (6 October 1852 – 29 August 1900) was a Polish mathematician, inventor, and electrical engineer.
Өмір
Абаканович 1852 жылы Ресей империясында (қазіргі Литва) дүниеге келген. Рига техникалық университетін бітіргеннен кейін Абаканович ғылым кандидаты атағын қорғап, Львов техникалық университетінде ассистент болып жұмыс істеді. 1881 жылы ол Францияға көшіп, одан кейін швейцариялық Coradi фирмасымен өнім шығарды. Оның өзге де патенттерінің ішінде параболаграф, спирограф, пойыздарда қолданылатын электр қоңырауы және оның жеке жобалаған электр доғалы лампасы бар. Абаканович статистика, интеграторлар және интеграфы туралы сипаттаған көптеген танымал ғылыми еңбектерді жариялады. Ол сондай-ақ француз үкіметімен электрлендіру саласындағы сарапшы ретінде жұмысқа алынып, Лион қаласын электрлендіруге басшылық етті. Абакановичтің өмірінде құрылыс жұмыстары аяқталмаса да, Костарес сарайы поляк эмигранттарының мәдени орталығына айналып, көптеген көрнекті суретшілер, ғалымдар мен саясаткерлерге пана болды. Абакановичтің жиі келетін қонақтары Александр Геримский, Владислав Мицкевич, Леон Вычёлковский және Генрих Сенкевич болды. Соңғысы Абакановичтің ең жақын досы болды. Сенкевич Парк Сент-Маурдағы Абакановичтің вилласында «Тевтондық рыцарлар» және «Поланецкилер отбасы» романдарын аяқтады, ал Нобель сыйлығымен марапатталған туындыларының бірі – «Quo Vadis» романы Абакановичтің сарайында толығымен жазылды.
Abakanowicz was born in 1852 in the Russian Empire (now Lithuania). After graduating from the Riga Technical University, Abakanowicz passed his habilitation and began an assistantship at the Technical University of Lwów. In 1881, he moved to France and was henceforth produced by the Swiss firm Coradi. Among his other patents were the parabolagraph, the spirograph, the electric bell used in trains, and an electric arc lamp of his own design. Abakanowicz published several works, including works on statistics, integrators and numerous popular scientific works, such as one describing his integraph. He was also hired by the French government as an expert on electrification and was the main engineer behind the electrification of, among other places, the city of Lyon. Although the construction works were not finished in Abakanowicz's lifetime, the castle of Costaérès became a notable centre of Polish emigree culture, housing many notable artists, scientists and politicians. Among frequent guests of Abakanowicz were Aleksander Gierymski, Władysław Mickiewicz, Leon Wyczółkowski and Henryk Sienkiewicz. The latter became the closest friend of Abakanowicz. It was in Abakanowicz's villa in Parc St. Maur that he finished his The Teutonic Knights and The Polaniecki Family, while the Quo Vadis novel, one of the works for which Sienkiewicz was awarded with the Nobel Prize, was written entirely in Abakanowicz's manor.
Шығармалары
Интеграфолар. Интегральді қисық және оның қолданылуы, Париж, Готье Вилларс, 1886 жыл. Неміс тіліне аударғанда Die Integraphen. Интегральді қисық және оның қолданылуы, Лейпциг, Тейбнер, 1889 жыл.
Les intégraphes. La courbe intégrale et ses applications, Paris, Gauthier Villars, 1886. Translated into German as Die Integraphen. Die Integralkurve und ihre Anwendungen, Leipzig, Teubner, 1889.