Марта Коффин Райт: Американдық феминист және күлдірген қозғалысының қайраткері
Martha Coffin Wright
Марта Коффин Райт (1806-1875) – американдық феминист, аболиционист, құл азат етуші. Декларацияға қол қойған, Хариет Табменмен жақын дос. Әйелдер құқығы үшін күрескен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық феминист және аболиционист (1806–1875)
American feminist and abolitionist (1806–1875)
Марта Коффин Райт (25 желтоқсан 1806 – 1875) – американдық феминист, аболиционист және Сезімдер декларациясына қол қойған, Харриет Табманның жақын досы және серігі болған.
Martha Coffin Wright (December 25, 1806 – 1875) was an American feminist, abolitionist, and signatory of the Declaration of Sentiments who was a close friend and supporter of Harriet Tubman.
Ерте өмір
Марта Коффин 1806 жылы Рождество күні Массачусетс штатының Бостонында Анна Фолгер мен Томас Коффиннің ең кіші баласы ретінде дүниеге келді. Томас Коффин – саудагер және бұрынғы Нантакет кеме капитаны болған. Райт сегіз баланың ең кенжесі еді. Оның белгілі туыстары Сара, Лукреция, Элиза, Мэри және Томас болды. Оның барлық туыстары Нантакетте дүниеге келген. Екі жасқа толғанда отбасы Филадельфияға көшіп келді, онда Райт квакер мектептерінде білім алды. 1815 жылы оның әкесі 48 жасында тифтен қайтыс болды. Райтқа үлкен әпкелері мен анасы үлкен әсер етті. Райттың үлкен әпкесі Анна оған ерекше ықпал етті; ол 1821 жылы Райтты Весттаун мектебіне жіберді. Оның үш туысы да 10 жыл бұрын сол мектепте оқыған. Филадельфияда 15 жыл тұрғаннан кейін, 1827 жылы қарашада Райт Фингер-Лейкс аймағындағы Аврораға (Нью-Йорк штаты) көшіп барды.
Martha Coffin was born in Boston, Massachusetts on Christmas Day 1806, the youngest child of Anna Folger and Thomas Coffin, a merchant and former Nantucket ship captain. Wright was the youngest of eight children. Some of her well known siblings were Sarah, Lucretia, Eliza, Mary, and Thomas. All of her siblings were born in Nantucket. When she was two years old, the family moved to Philadelphia, where Wright was educated at Quaker schools. Her father died in 1815, at the age of 48, of typhus. Wright was influenced by her elder sisters and her mother. Wright's eldest sister Anna was a huge influence on her; she was the one who sent Wright to the Westtown School in 1821. This was the same school that three of her siblings attended 10 years earlier. After spending 15 years in Philadelphia, Wright moved to Aurora, New York, in the Finger Lakes country, in November 1827.
Сенека-Фолс конгресі
Райттың үлкен әпкесі Лукреция Коффин Мотт квакерлердің белгілі уағызшысы болды. 1848 жылдың шілдесінде ол Нью-Йорк штатындағы Оберн қаласындағы Райттың үйіне келді. Сол сапар барысында Райт пен Лукреция Джейн Ханттың үйінде Элизабет Кейди Стэнтонмен кездесіп, әйелдерге артық құқықтар қажеттігін талқылау үшін жақын орналасқан Сенека-Фолс қаласында конвенция өткізуге келісті. Сенека-Фолс конвенциясы, әйелдер құқықтары жөніндегі алғашқы конвенция, 1980 жылы Конгресс тарапынан Ұлттық парксервис басқаратын Әйелдер құқықтары ұлттық тарихи паркін құру арқылы мойындалды. Бүгінде парктің келушілер орталығында 1848 жылы әйелдер құқықтары және әйелдер сайлау құқығы үшін ұйымдастырылған қозғалысты бастаған әйелдер мен еркектерді құрметтеу үшін толық мөлшердегі қоладан жасалған мүсіндер тобы орналасқан. Оның мүсіні сол кездегідей, жүктілігін көрсетеді. 2005 жылы паркте Лукреция мен Райт арасындағы қарым-қатынас туралы көрме ұйымдастырылды. 2008 жылы паркте Райтқа арналған көрме ұйымдастырылды.
Wright's older sister, Lucretia Coffin Mott, was a prominent Quaker preacher. In July 1848, she visited Wright's home in Auburn, New York. During that visit, Wright and Lucretia met with Elizabeth Cady Stanton at Jane Hunt's house and decided to hold a convention in nearby Seneca Falls, New York, to discuss the need for greater rights for women. The importance of the Seneca Falls Convention, the first women's rights convention, was recognized by Congress in 1980 with the creation of the Women's Rights National Historical Park at the site, administered by the National Park Service. The Park's Visitor Center today features a group of life size bronze statues to honor the women and men who, in 1848, initiated the organized movement for women's rights and woman suffrage. Her statue shows her, as she was then, visibly pregnant. In 2005, the park featured a display about the relationship between Lucretia and Wright. In 2008, the park featured a display focused on Wright.
Әйелдер құқықтары мен аболиционизм
Сенека-Фоллс конвенциясынан кейін Райт бірқатар штаттық конвенцияларға және жыл сайынғы Ұлттық әйелдер құқықтары конвенцияларына түрлі рольдерде, көбінесе президент ретінде қатысты. Ол құлдыққа қарсы күрес қозғалысында белсенді болды. Әйелдер құқықтары үшін келтірілген аргументтер құлдықтан азат ету үшін келтірілген аргументтермен көп ортақ нәрсеге ие болды. 1833 жылы Райт және оның әпкесі Лукреция Филадельфияда Америка құлдыққа қарсы қоғамының құрылтай жиналысына қатысты. 1852 жылдың қыркүйегінде Райт Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласында өткен конвенцияда әйелдер құқықтары туралы алғашқы сөйлемін жасады. Осы конвенцияда ол Сьюзан Б. Энтонимен алғаш рет танысты. Райт 1862 жылға дейін, Азамат соғысы басталарға дейін көптеген конвенциялар мен лекцияларға қатысты. Ол соғысқа назар аударудың дұрыс екенін ойлады. Бірақ ол Америка құлдыққа қарсы қоғамы үшін күресін жалғастырды.
After the Seneca Falls Convention Wright Wright participated in a number of state conventions and the annual National Women's Rights Conventions in various capacities, often serving as President. She was active in the abolition movement. The arguments for women's rights had much in common with the arguments for abolition. With her sister Lucretia, Wright attended the founding meeting of the American Anti Slavery Society in Philadelphia in 1833. In September 1852, Wright attended a convention in Syracuse, New York where she gave her first speech on women's rights. This very convention was where she was first introduced to Susan B. Anthony. Wright attended many conventions and lectures all the way until 1862, when the Civil War occurred. She felt it would be best to focus on the war. She still continued her fight for the American Anti Slavery Society.
Жер асты темір жолы
Райттің Нью-Йорк штатының Оберн қаласындағы үйі Жер асты теміржолының бір бөлігі болды, онда ол қашқан құлдарды жасырды. 2007 жылы Райт Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді. 2007 жылдың 9 қазанында АҚШ Өкілдер палатасы «Марта Коффин Райттің туғанына 200 жыл толуымен және Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілуімен байланысты» деген тақырыптағы 588 нөміріндегі қаулыны қабылдады.
Wright's home in Auburn, New York, was part of the Underground Railroad where she harbored fugitive slaves. In 2007, Wright was inducted into the National Women's Hall of Fame. On October 9, 2007, House resolution 588 entitled "Recognizing Martha Coffin Wright on the 200th anniversary of her birth and her induction into the National Women's Hall of Fame" passed in the U. S. House of Representatives.