Кіріспе

Француз саясаткері, дипломат және офицер (1765–1818)

Анри Жак Гийом Кларк, 1-ші граф д’Хунебург, 1-ші герцог де Фельтр (ɑ̃ʁi ʒak ɡijom klaʁk; 17 қазан 1765 – 28 қазан 1818), ирландиялық тегі бар француз әскери офицері, дипломат және саясаткер. 1807-1814 жылдар аралығында Бірінші француз империясының соғыс министрі қызметін атқарды. 1816 жылы Франция маршалы атағын алды.

Ерте өмір және мансап

Кларк 18 қазан 1765 жылы Францияның солтүстігіндегі Ландресиде, Килкенни графтығының Лисдауни қаласынан шыққан ирландтық ата-аналардың отбасында дүниеге келді. Кларк Наполеон дәуірінде француз армиясындағы ең ықпалды және харизматикалық франко-ирландтық генералдардың бірі болды. Оның отбасы Франциядағы Ирландия бригадасымен тығыз байланыста болды. Оның әкесі Диллон полкінде, ал анасының әкесі мен бірнеше ағалары Клэр полкінде қызмет етті. 1781 жылдың қыркүйегінде Кларк Париж әскери мектебіне курсант ретінде қабылданды, ал 1782 жылдың қарашасында Бервик полкінде екінші лейтенант болып армияға қосылды. 1805 жылы Үшінші коалиция соғысы кезінде Кларк Венаның губернаторы болып тағайындалды, ал 1806 жылы Төртінші коалиция соғысы кезінде Эрфурт және Берлиннің губернаторы қызметін атқарды. 1813 жылы оған Кларктың орталықтандырылған Министрлігі қажет болғанымен, Малет ісінен кейін ол Кларкқа толық сенім артпады және 1813 жылдың қарашасында Пьер Даруды бірдей қуатты әкімші етіп тағайындады. Дару өзінің билігін құруға кірісті, ал 1814 жылы Кларк пен Дару әкімшілік жауапкершілік және билік мәселелері бойынша таласқандықтан армия қиындыққа тап болды. Одақтастар Парижге жақындағанда, Кларк өзін астананы қорғауға жауапты деп тапты, бірақ билік бөлінген еді; ол Наполеон үшін жалдамалы әскер жинаумен ғана емес, сонымен қатар халық пен азаматтық қорғаныспен де айналысты. Ол ауруханаларды ұйымдастырып, халықты жұмылдыруға кірісті. Нәтижесінде, оның қорғаныс әрекеттері сәтсіз аяқталды және ол Наполеонның тақтан басқанын қадағалаушы генералдардың бірі болды.

Бурбондық реставрация

Наполеон тақтан басқаннан кейін Кларктың орнына Дупон де Льетанг соғыс министрі болды, бірақ король Людовик XVIII оны Францияның пэрі (теңдесі) етті. Наполеон 1815 жылғы наурыз айында тағын қайтарып алу үшін ("Жүз күн") Оңтүстік Францияға келгенде, Кларк қайтадан соғыс министрі болып тағайындалды және Бурбон үкіметі қашқанға дейін қызмет етті. Король Гентке қашқанда, Кларк оның ізінен ерді. Наполеон екінші рет тақтан басқаннан кейін Кларк тағы бір рет соғыс министрі болып тағайындалды және 1817 жылға дейін қызмет етті, сосын Гувион Сент-Сир оның орнына келді. Одан кейін оған 15-ші әскери дивизияның басшылығы тапсырылды. Кларк 1816 жылғы 3 шілдеде Франция маршалы атанды. 1818 жылғы 28 қазанда Нойвильер-ла-Рош қаласында қайтыс болды.