Папа Григорий I-нің «Пастырлық Ереже кітабы»

Кіріспе

Папа Григорий I кітабы, жалпы атау

«Пасторалды ереже кітабы» (лат. *Liber Regulae Pastoralis*, *Regula Pastoralis* немесе *Cura Pastoralis* – кейде ағылшын тілінде «Пасторалды күтім» деп аударылады) – Папа Григорий I-нің 590 жыл шамасында, папалыққа тағайындалғаннан кейін жазған, дін қызметкерлерінің міндеттері туралы трактаты. Бұл еңбек осы тақырып бойынша жазылған ең ықпалды туындылардың біріне айналды. Григорий бұл атауды Севильялық Леандер деген досына кітапты жібергенде қолданған. Мәтін Равенна епископы Иоаннға, оның сұрауына жауап ретінде жолданған. Григорий кейіннен мәтінді біршама өңдеген.

Сипаттама

Григорийдің жеке, интеллектуалдық және моральдық талаптары, дін қызметкерлеріне ие болуға бұйырғанмен, абыройлы болса да, кейбір жағдайларда 6 ғасырдың шындықтарымен шектелгендіктен, орындалуы қиын деп есептелді. Мысалы, Картахена епископының бір хаты (Григорийдің жинақталған хаттары, II кітап, 54-хат) кітапты мақтайды, бірақ оның қалыпты мүмкіндіктерден асып түсуі мүмкін екеніне күдік білдіреді. Дегенмен, кітаптың ықпалы зор болды. «Регулаларды» оқығаннан кейін Византия императоры Мориций оны империядағы барлық епископқа аударылып, таратылуын бұйырды (Демакопулос). Шындығында, патристикалық дәуірдегі латын авторларының барлық еңбектерінің ішінде Григорийдің еңбектері ғана оның өмірлік кезеңінде грек тіліне аударылды. Батыста да кітап маңыздылығын сақтап, кеңінен тарады. Кітапты 597 жылы Кент Корольдығына Григорий жіберген Кентерберилік Августин Англияға алып келгені, 9 ғасырдың соңында Англосаксон Англиясында білімді жақсарту мақсатында оны көне ағылшын тіліне аударған Ұлы Альфредтің кіріспесінде айтылған. Аударма әдістемесінің егжей-тегжейлерімен қатар, кеңейтілген кіріспе жобаның себептері мен мақсаттарын сипаттайды: жүздеген жылдар өткен соң да бұл еңбек пасторлар үшін ең қажетті нұсқаулық ретінде қарастырылды, және Альфред өзінің корольдығындағы әрбір епископтың білімсіз дін қызметкерлерінің игілігі үшін бір данасын иеленуін қалады. Ұлы Альфредтің аудармасы Оксфордтағы Бодлеан кітапханасында сақталады және ол ағылшын тілінде жазылған ең көне сақталған кітап болып табылады. 2011 жылдың мамыр айында ол ЮНЕСКО-ның Ұлыбританияның «Әлемдік естелік тізіміне» енгізілді. Англиядан тыс, Григорийдің «Регулалары» 813 жылы өткен бірқатар кеңестерде Карл Ұлының епископтарына ұсынылды, ал Реймстің архиепискобы Гинкмардың 845-882 жылдарға арналған хатында оның бір данасы, «Канондар кітабымен» бірге, епископтардың тағайындалуы кезінде алтарының алдында берілгені айтылады (Шафф). Осы кеңінен оқылған «Регулалардың» көптеген қолжазбаларының арасында ең көнесі, мүмкін, Трой қаласындағы Bibliothèque Municipale, MS 504; ол 7 ғасырдың басындағы қолжазба, сөздердің арасында бөліністерсіз, және Римде жасалған болуы мүмкін. Бір бетке шамамен жиырма бес жол сыяды. Қолжазбадағы жалғыз әшекейлік элементтер – қызыл, жасыл және сары түсті қаламмен салынған әріптер (жоғарыда). Онда толыққанды қайта қарастырылған мәтін бар.

The personal, intellectual and moral standards Gregory enjoined parish priests to possess, though noble, were considered in certain quarters to be unrealistic given the limitations imposed by 6th century realities. For example, one letter from the Bishop of Cartagena (Book II, letter 54 in Gregory's collected correspondence) praises the book, but expresses a reserve that it might prove beyond ordinary capacities. The influence of the book, however, was vast. After reading the Regulae, the Byzantine Emperor Maurice directed that it be translated and distributed to every bishop within the empire (Demacopoulos). Indeed, among the works of all the Latin authors in the patristic period, Gregory's alone were translated into Greek during his own lifetime. In the West, the book also retained its significance and broad dissemination. That the book had been taken to England by Augustine of Canterbury— who was sent to the Kingdom of Kent by Gregory in 597— was noted in the preface to it written by Alfred the Great, who in the late 9th century translated it into Old English as part of a project to improve education in Anglo Saxon England. In addition to details of his translation methodology, the extensive preface describes the rationale and intentions behind the project: even hundreds of years after it was written, the work was still seen as the most essential guide for pastors, and Alfred wished every bishop in his kingdom to have a copy for the benefit of the less educated clergy. Alfred the Great's translation is kept at the Bodleian Library, Oxford, and is the oldest surviving book written in English. In May 2011, it was inscribed in UNESCO's UK Memory of the World Register. Beyond England, Gregory's Regulae was recommended to Charlemagne's bishops at a series of councils held in 813, and a letter of Hincmar, Archbishop of Rheims 845–882, notes that a copy of it, together with the Book of Canons, was given into the hands of bishops before the altar at their consecration (Schaff). Among the numerous manuscripts of these widely read Regulae, perhaps the oldest is Troyes, Bibliothèque Municipale, MS 504; it is an early seventh century manuscript in an uncial script without divisions between words, probably originating in Rome. There are about twenty five long lines per page. The only ornamentation in the manuscript consists of penwork initials in red, green and yellow (above). It contains the full revised text.