Простата қатерін сатылау және диагностикалау әдістері
Prostate cancer staging
Простата рагының сатылануы – қатерлі ісіктің таралуын анықтау, емдеу жолын таңдауға көмектеседі. Клиникалық және патологиялық сатылар бар. (158 символов)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Простата қатерлі ісігінің стадиясын анықтау – дәрігерлердің қатерлі ісіктің простатадан тысқары таралу қаупін немесе хирургия немесе сәулелік терапия сияқты жергілікті емдеулермен емделу мүмкіндігін саралау процесі. Пациенттерді болжамдық санаттарға жіктегеннен кейін, бұл ақпарат емдеудің ең тиімді жолын таңдауға көмектеседі. Простата қатерлі ісігінің стадиясы клиникалық немесе патологиялық әдістермен бағалануы мүмкін. Клиникалық стадиялау әдетте алғашқы емдеуден бұрын жүргізіледі, ал ісік бейнелеу және ректальді тексеру арқылы анықталады. Патологиялық стадиялау емнен кейін, биопсия жасалғаннан немесе простата алынғаннан кейін, алынған үлгідегі жасуша түрлерін қарау арқылы жүзеге асырылады. Көптеген басқа қатерлі ісіктер сияқты, бұл да көбінесе төрт сатыға (I–IV) бөлінеді. Бұрын қолданылған тағы бір жүйе – Уитмор-Джуэтт стадиялауы, бірақ қазіргі медициналық тәжірибеде TNM стадиялауы көбірек қолданылады. Ұлыбританияда 5 деңгейлі Кембридж болжамдық тобы (CPG) қолданылады, ол простата қатерлі ісігін үш тәуекел тобына бөлген бұрынғы жүйенің орнын басады, сондай-ақ UICC 7-ші басылымы да қолданылады. І сатыдағы ауру – простата тіні басқа себептермен алынғанда, мысалы, еңкейген простата гиперплазиясы кезінде, үлгінің кішкентай бөлігінде кездейсоқ табылған қатерлі ісік, онда жасушалар қалыпты жасушаларға ұқсас және безді тексеру кезінде саусаққа қалыпты сезіледі. II сатыда простатаның көбірек бөлігі зақымдалады және бездің ішінде ісік сезіледі. III сатыда ісік простаталық капсуладан тысқары таралады және бездің бетінде ісік сезілуі мүмкін. IV сатыдағы ауруда ісік жақын жердегі тіндерге таралады немесе лимфа түйіндеріне немесе басқа органдарға қоныстанады. Глисонның жіктеу жүйесі биопсиядан алынған жасушалық құрамы мен тіндердің құрылымына негізделген, бұл аурудың жойқын әлеуетін және соңғы болжамын бағалауға мүмкіндік береді.
Prostate cancer staging is the process by which physicians categorize the risk of cancer having spread beyond the prostate, or equivalently, the probability of being cured with local therapies such as surgery or radiation. Once patients are placed in prognostic categories, this information can contribute to the selection of an optimal approach to treatment. Prostate cancer stage can be assessed by either clinical or pathological staging methods. Clinical staging usually occurs before the first treatment and tumour presence is determined through imaging and rectal examination, while pathological staging is done after treatment once a biopsy is performed or the prostate is removed by looking at the cell types within the sample. As with many other cancers, these are often grouped into four stages (I–IV). Another scheme that was used in the past was Whitmore Jewett staging, although TNM staging is more common in modern practice. In the United Kingdom the 5 tiered Cambridge Prognostic Group (CPG) is used, replacing a previous system that divided prostate cancer into three risk groups. and UICC 7th edition. Stage I disease is cancer that is found incidentally in a small part of the sample when prostate tissue was removed for other reasons, such as benign prostatic hypertrophy, and the cells closely resemble normal cells and the gland feels normal to the examining finger. In Stage II more of the prostate is involved and a lump can be felt within the gland. In Stage III, the tumor has spread through the prostatic capsule and the lump can be felt on the surface of the gland. In Stage IV disease, the tumor has invaded nearby structures, or has spread to lymph nodes or other organs. The Gleason Grading System is based on cellular content and tissue architecture from biopsies, which provides an estimate of the destructive potential and ultimate prognosis of the disease.
Гистологиялық дәрежесін бағалау ("G")
Әдетте, қатерлі ісіктің дәрежесі (тірі ұлпаның қалыпты ұлпадан қаншалықты өзгешелігі) сатыдан бөлек бағаланады. Простата қатерлі ісігінің жасушалық морфологиясы Глисон сыныптау жүйесі бойынша бағаланады. Маңыздысы, Глисон бағасы 2–4, 5–6 және 7–10 болған кезде ісіктерді "жақсы", "орташа" және "жаман" деңгейде ажыратуды қарастыратын бұл жүйе SEER және басқа да дерекқорларда сақталып келеді, бірақ қазіргі кезде көбінесе қолданылмайды. Соңғы жылдары патологтар көбінесе ісікке 3-тен төмен дәреже бере бермейді, әсіресе биопсиялық тіндерде.
Usually, the grade of the cancer (how different the tissue is from normal tissue) is evaluated separately from the stage. For prostate cancer, cell morphology is graded based on the Gleason grading system. Of note, this system of describing tumors as "well ", "moderately ", and "poorly " differentiated based on Gleason score of 2–4, 5–6, and 7–10, respectively, persists in SEER and other databases but is generally outdated. In recent years pathologists rarely assign a tumor a grade less than 3, particularly in biopsy tissue.
Уитмор-Джиуетт инсценировкасы
Әдетте қолданылмай қалған болса да, Уитмор Джуетт жүйесі (сонымен қатар ABCD рейтингісі деп те аталады) TNM жүйесіне ұқсас және шамамен бірдей сатылары бар. Бұл бұрынғы 3 тәуекел тобын (төмен, орташа және жоғары тәуекел) қолданған ескі жүйенің орнына келді. CPG баллы Грейд тобының немесе Глисон баллының, простатаға тән антиген (ПСА) деңгейінің және клиникалық ісік сатысының нәтижесінде анықталады.
Although it is no longer commonly used in practice, the Whitmore Jewett system (also known as ABCD rating) is similar to the TNM system and has approximately equivalent stages. This replaces an older system which used 3 risk groups (low, medium and high risk). The CPG score is decided by looking at the Grade Group or Gleason score, the prostate specific antigen (PSA) level, and the clinical tumor stage.
Тәуекел топтары
ТНМ сатысын анықтау маңызды болғанымен, анатомиялық ерекшеліктерге ғана негізделген жүйелер простата қатерлі ісігі бар науқасқа қай емдеудің ең тиімді екенін анықтауға жеткіліксіз, себебі сатылардың ішінде де болжамдардың айқайшылығы зор. Простатаға тән антиген мен гистологиялық сыныпты (мысалы, Глисон жүйесіндегі Глисон ұпайы) ескере отырып, дәлірек болжам жасау мүмкін. Мысалы, науқастарды осы үш фактордың (ТНМ сатысы, ПСА және Глисон ұпайы) негізінде жоғары, орташа және төмен тәуекел топтарына жіктеу жиі кездеседі. Диагноз қойылған кездегі аурудың анатомиялық кеңеюін сипаттайтын саты мен клиникалық нәтижеге әсер ететін көптеген факторларды қамтитын прогностикалық модельдер арасында айқын шекара жоқ. Егер емдеу қажет болса, төмен тәуекелді науқастар көбінесе белсенді бақылау, простатектомия немесе сәулелік терапиямен емделеді. Орташа тәуекелді науқастар простатектомия немесе сәулелік терапияға, сондай-ақ қысқа мерзімді (6 айдан кем) гормоналды абляцияға (гонадотропин босататын гормон аналогы арқылы медициналық кастрация) үміткер. Бұл науқастарда хирургиялық араласудың рөлі әлі де нақты емес болғанымен, жоғары тәуекелді науқастар көбінесе сәулелік терапиямен және ұзақ мерзімді гормоналды абляциямен емделеді. Көптеген жоғары тәуекелді науқастар бұл еммен толық жазылмайды, сондықтан осы топтағы емдеудің жақсы әдістерін табу простата қатерлі ісігін зерттеудегі аса маңызды мәселе болып табылады.
While TNM staging is important, systems based just on anatomic features are not well suited for deciding what treatment is best for a patient with prostate cancer, as there is still considerable heterogeneity of prognosis within the stage categories. A more refined prognosis can be established by consideration of prostate specific antigen, and grade (i. e. Gleason score in the Gleason grading system). For example, it is common to classify patients into high, intermediate and low risk groups on the basis of these three factors (TNM stage, PSA and Gleason score). There is no clear division between stage, which has historically described the anatomic extent of disease at diagnosis, and prognostic models that may include many features that contribute to clinical outcome. If treated, patients with low risk disease are usually treated with active surveillance, prostatectomy, or radiotherapy alone. Patients with intermediate risk disease are candidates for prostatectomy or radiotherapy and a short duration (less than 6 months) of hormonal ablation (medical castration using a gonadotropin releasing hormone analog). Although the role of surgery in these patients remains uncertain, those with high risk disease are usually treated with radiotherapy and a long duration of hormonal ablation. Many high risk patients are not cured by this treatment, and the search for better treatments in this group is a particularly pressing concern in prostate cancer research.