Кіріспе

Оскар Гомес ұсынған eCRM немесе электрондық клиенттермен қарым-қатынасты басқару, интранет, экстранет және интернет желілік ортасын пайдалану арқылы барлық стандартты CRM функцияларын қамтиды. Электрондық CRM – ақпараттық технологияларды (АТ) қолдану арқылы клиенттермен қарым-қатынасты басқарудың барлық түрлері. eCRM процестері деректерді жинау, деректерді біріктіру және клиенттермен өзара әрекеттесуді қамтиды. Дәстүрлі CRM-мен салыстырғанда, eCRM-дегі интеграцияланған ақпарат ұйым ішіндегі ынтымақтастықты жақсартады және клиенттермен байланыс жасауды тиімдірек етеді.

RM-ден CRM-ге ауысу

Қарым-қатынас маркетингінің (RM) тұжырымдамасын маркетинг профессоры Леонард Берри 1983 жылы қалыптастырды. Ол оны ұйымдар ішінде клиенттермен қарым-қатынасты тарту, сақтау және күшейту деп есептеді. Содан кейін компаниялар жеке тұтынушылармен мағыналы әңгімелерге көбірек тартыла бастады. Осы процесте жаңа ұйымдық құрылымдар мен технологиялар пайдаланылды, нәтижесінде бізге клиенттермен қарым-қатынасты басқару (CRM) деп таныс жүйе пайда болды. CRM және электрондық CRM (e CRM) арасындағы басты айырмашылық – біріншісі технологияны пайдалануды ескермейді, ал екіншісі RM стратегияларын іске асыру үшін ақпараттық технологияларды (АТ) қолданады.

CRM-нің мәні

CRM-нің нақты мағынасы әлі де кеңінен талқыланып жүр. Дегенмен, жалпы мақсаты – барлық клиенттермен ерекшеленген қарым-қатынастарды тиімді басқару және олармен жеке-жеке байланыс орнату болып табылады. Бұл тұжырымның негізінде компаниялар клиенттердің әртүрлі топтарының мінез-құлқы, тілектері мен маркетингке реакциясының айырмашылығын ескере отырып, үлкен пайда табуға болатынын түсінеді. Садақатты клиенттер операциялық компанияларға тұрақты кіріс әкеліп қана қоймай, сонымен қатар жаңа клиенттерді тартуға көмектеседі. Клиенттердің сенімін арттыру және қосымша клиенттер көздерін дамыту үшін компаниялар CRM-ді қарым-қатынасты сақтау құралы ретінде пайдаланады, оның негізгі екі түрі бар: B2B (бизнес-бизнес) және B2C (бизнес-клиент немесе бизнес-тұтынушы). B2B және B2C арасындағы қажеттіліктер мен мінез-құлықтың өзгешелігіне байланысты, CRM-ді енгізу тиісті көзқараспен жүзеге асырылуы керек.

Электронды емес шешім

CRM бағдарламалық қамтамасының бірнеше жиынтығы бар, олар компанияларға CRM іс-шараларын жүзеге асыруға көмектесе алады. Осы жиынтықтардың бірін таңдаудан бөлек, компаниялар өз шешімдерін жобалап, құрастыруды да таңдай алады. CRM-ді тиімді жүзеге асыру үшін келесі факторларды қарастыру қажет: Ұйымда клиентке бағытталған мәдениетті қалыптастыру. Қанағаттандыру деңгейін бағалау үшін клиенттік менеджерлерді тағайындау. Клиенттерге қызмет көрсету үшін бастапқыдан соңғыға дейінгі процестерді әзірлеу. Клиентке мәселені шешуге көмектесетін сұрақтарды ұсыну. Клиенттерге сатудың барлық жақтарын, сондай-ақ потенциалды клиенттерді бақылау. Сонымен қатар, CRM шешімдері компания қолданатын басқа да ақпараттық жүйелермен интеграцияланғанда тиімдірек болады. Мысалы, операцияларды өңдеу жүйесі (TPS) деректерді нақты уақытта өңдеуге мүмкіндік береді, одан кейін оларды сату және қаржы бөлімдеріне жіберіп, қойманы және қаржылық жағдайды жылдам және дәл қайта есептеуге болады. Бұл ақпарат CRM бағдарламалық қамтамасына қайтарылғаннан кейін, клиенттердің қоймада бар деп ойлап, іс жүзінде жоқ затқа тапсырыс беруіне жол бермеуге болады.

vCRM

Компаниялар өз клиенттерімен байланыс жасай алатын арналар күннен-күнге көбейіп келеді, нәтижесінде олардың уақыты мен назары үлкен мәселеге айналды. Электрондық CRM-нің бүгінде кең таралғанының бір себебі – цифрлық арналар клиенттер үшін тек қана операциялар емес, ерекше және жағымды жағдайларды жасауға мүмкіндік береді. Клиенттерге қызмет көрсетуді орнату мақсатымен жағдай жасаудың бір мысалы, бірақ оның танымалдығы артып келе жатқаны – «Екінші өмір» сияқты виртуалды әлемдерді пайдалану. Осы vCRM арқылы компаниялар виртуалды және нақты арналардың арасында үйлесімділікке қол жеткізіп, кең тұтынушылар базасына жете алады. Дегенмен, технологияның жаңалығына байланысты көптеген компаниялар әлі де виртуалды әлемдерге тиімді қалай кіруді анықтаумен күресіп жатыр. Компанияларға кез келген клиенттің сұранысына немесе мәселесіне тікелей жауап беруге мүмкіндік беретін оның жоғары интерактивтілігі – бұл eCRM-нің тағы бір ерекшелігі, ол компанияларға клиенттермен ұзақ мерзімді қарым-қатынас орнатуға және сақтауға көмектеседі. Сонымен қатар, ақпараттық технологиялар компанияларға клиенттерді одан да жақсырақ ажыратуға және жеке хабарлама немесе қызмет көрсетуге мүмкіндік берді. eCRM-де қолданылатын құралдардың мысалдары: Клиенттерді танитын және олардың қалауларын көрсететін жекелендірілген веб-беттер. Белгілі бір клиенттерге бейімделген өнімдер немесе қызметтер. CRM бағдарламалары бәсекелестердің ұсына алмайтын клиенттік құндылыққа бағытталған болуы керек. Алайда, дерлік барлық компаниялардың интернетке қосылған әлемде eCRM тек бәсекеге қабілеттілік емес, тіршілік үшін қажеттілікке айналды.