Кіріспе

ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясы (ЕҚЫҰ ПА) – Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының бір институты. 323 мүшеден тұратын Ассамблеяның басты міндеті – парламентаралық диалогты жеңілдету, бұл ЕҚЫҰ аймағындағы демократияға қатысты туындаған мәселелерді шешудегі жалпы күш-жігердің маңызды бір бөлігі. Парламенттік Ассамблея Ассамблеяның Регламентіне кіріспеде белгіленген мақсаттарды іске асырады: қатысушы мемлекеттердің ЕҚЫҰ мақсаттарын іске асыруын бағалау; Министрлер Кеңесінің отырыстары мен ЕҚЫҰ Мемлекет және Үкімет басшыларының саммиттерінде талқыланған мәселелерді қарастыру; қақтығыстарды алдын алу және оларды реттеу механизмдерін әзірлеу және қолдау; ЕҚЫҰ қатысушы мемлекеттеріндегі демократиялық институттарды нығайту және дамыту; ЕҚЫҰ институционалдық құрылымдарын және ЕҚЫҰ-ның қолданыстағы институттары арасындағы қарым-қатынастар мен ынтымақтастықты жетілдіру. Осы мақсаттарға жету үшін ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясы түрлі құралдарды пайдаланады: жыл сайынғы сессияда Қорытынды Декларация және бірқатар резолюциялар мен ұсыныстар қабылданады; комитеттердің жұмысы маңызды, қазіргі заманғы халықаралық мәселелерді қарастырады; демократияны дамыту және нығайтуға бағытталған әртүрлі бағдарламалар, оның ішінде кең ауқымды Сайлауды бақылау бағдарламасы және түрлі семинарлар жүзеге асырылуда; сондай-ақ, делегациялар жасырын немесе ашық дағдарыс ошақтарына арнайы миссиялармен жіберіледі. Парламенттік Ассамблея 1990 жылғы Париж саммитінде қатысушы мемлекеттердің ұлттық парламенттерінің ЕҚЫҰ қызметіне белсенді қатысуын ынталандыру мақсатында құрылған. Резолюциялар қабылдау және ЕҚЫҰ-ның үкіметтік және парламенттік бөлімдеріне ресми ұсыныстар жіберу арқылы, Ассамблея қатысушы мемлекеттердің, соның ішінде заңнамалық жолмен, ЕҚЫҰ мақсаттарын іске асыруына көмектесуді мақсат етеді. Қазіргі таңда Ассамблеяда екі арнайы комитет жұмыс істейді: Терроризмге қарсы күрес жөніндегі арнайы комитет және Көші-қон мәселелері жөніндегі арнайы комитет.

Сайлауды бақылау

ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының Хельсинкидегі (1993) жылдық сессиясында Швецияның сыртқы істер министрі, баронша Маргарета аф Угглас парламентарийлерді сайлауды бақылау және мониторинг ісіне белсенді түрде қатысуға шақырды. Осы шақыруға жауап ретінде ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясы ЕҚЫҰ аймағындағы сайлауды бақылау бойынша аса белсенді бағдарламаны жасады. 1993 жылдан бері мыңдаған парламентарий 30-дан астам елде сайлауды бақылап келеді.

ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясының төрағасы

ЕҚЫҰ Парламенттік Ассамблеясы әр жыл сайынғы сессиясында Ассамблеяның жоғары деңгейдегі өкілі болып табылатын президентті сайлайды, маңызды мәселелер бойынша арнайы өкілдерді тағайындайды, ЕҚЫҰ ағымдағы Төрағасына сайлауды бақылау миссияларының жетекшілерін ұсынады және Ассамблея отырыстарын жүргізеді. Президент бір жылға сайланады және тағы бір жылға қайта сайлануға құқылы. Бүгінгі күнге дейін Парламенттік Ассамблеяның 19 президенті болды, соның ішінде қазіргі президент – Финляндиядан келген Пиа Каума.