Кіріспе
Сикх дінінің сектасы – Карнатакадағы қауым. Намадхарилер (Гурмухи: ਨਾਮਧਾਰੀ; Деванагари: नामधारी; nāmadhārī, "атын ұстаушылар" деген мағынада), сондай-ақ Кука және Кукаизм (Гурмухи: ਕੂਕਾ; kūkā [жекеше]; ਕੂਕੇ; kūkē [көпше]: панжаби тілінен "қайғы" немесе "шығай" сөздерінен) – бұл сикх сектасы, ол негізгі сикхтерден бастысы Гуру Гобинд Сингхпен (1666–1708) Сикх Гуруларының әулеті аяқталмады деп сенуімен ерекшеленеді. Олар Балак Сингхты (1797–1862) Сикх дінінің 11-ші Гуруы деп мойындайды, осылайша Гуру Нанак Девтен бастап бүгінгі күнге дейін Сикх Гуруларының ізбасарлығы ғасырлар бойы жалғасуда. 12-ші Гуру – Рам Сингх (1816–1885) болды, ол сектаның орталығын Бхани Сахибке (Лудхиана) көшірді және Ұлыбритания империясына қарсы күресу үшін ынтымақтастықтан бас тарту және зорлықсыздық бойкотын қолданған алғашқы үнділік ретінде танылады.
the community in Karnataka
The Namdharis (Gurmukhi: ਨਾਮਧਾਰੀ; Devanagari: नामधारी; nāmadhārī, meaning "bearers of the name"), also known as Kuka and Kukaism (Gurmukhi: ਕੂਕਾ; kūkā [sg]; ਕੂਕੇ; kūkē [pl]: from Punjabi kuk, “scream” or “cry”), are a Sikh sect that differs from mainstream Sikhs chiefly in that it believes that the lineage of Sikh Gurus did not end with Guru Gobind Singh (1666–1708), as they recognize Balak Singh (1797–1862) as the 11th Guru of the Sikh religion, thus continuing the succession of Sikh Gurus through the centuries from Guru Nanak Dev to the present day. The 12th Guru was Ram Singh (1816–1885), who moved the sects centre to Bhaini Sahib (Ludhiana) and is regarded as the first Indian to use non cooperation and non violence boycott in order to combat the British Empire in India.
Аттар
Бұл сектаны ең көп қолданылатын атаулары - Намдари немесе Кука.
Идеология
Намдхари сикхтері сикх гуруларының ұрпағы Гуру Гобинд Сингхпен аяқталмады және ол Нандедте қайтыс болған жоқ, керісінше қашып құтыла алды деп сендіреді. Олар Балак Сингхті (1797–1862) сикх дінінің 11-ші гуруы деп мойындайды, осылайша Гуру Нанак Девтен бастап қазіргі күнге дейін сикх гуруларының дәстүрін жалғастырады. Намдхари қауымының әрбір мүшесіне жас кезінде Амрит беріледі, олар ет, алкоголь және есірткілерді тұтынбайды. 12-ші гуру Рам Сингх (1816–1885) болды, ол секта орталығын Бхани Сахибке (Лудхиана) көшірді және Ұлыбритания империясына қарсы күресу үшін ынтымақтастықтан бас тарту және зорлықсызлық бойкотын қолданған алғашқы үнділік ретінде есептеледі. Олар жалған құдайларға, қабірлерге, мазарларға, құдайларға немесе құдайыларға табынуды қабылдамайды. Намдхарилер өздерінің құрылған кезінде Ниранкарилерге қарағанда Халсаның жеке басын нығайтуға, оны қайта жаңғыртуға тырысуы, Гуру Грант Сахибтің билігіне және британдық отаршылдық билікпен болған қақтығыстарына байланысты үлкен әлеуметтік әсерге ие болды. Олар өздерінің ғибадатханаларын дхармасала деп атайды, бірақ басқа гурдвараларға да еркін барады, түрлі секталар арасында отбасылық және достық байланыстарды сақтайды. Олар Гуру Грант Сахиб пен Дасам Грантты бірдей маңызды деп санайды, ал Чанди ди Вардан шығармалар олардың күнделікті Нитнеміне кіреді. Олар үйленген кезде отты (хаванды) айналып өтеді, бірақ гимндер Ади Гранттан екенін мойындамайды.
Нәмдхари Рехатнама
Гуру Рам Сингхтің жер аударылу кезінде шығарған бұл құжат Намдхари сикхтердің сенім жүйесінің негізіне айналды. Ол әсіресе Бханиде тұратын сикхтер қауымына арналған. Онда күнделікті таң атпай ерте тұру, тазалық пен гигиенаны сақтау, сондай-ақ тістерді жуу және күнделікті бас-дене жуыну ұсынылады. Гуру Рам Сингх Гурбаниді жаттап алып, тәулігіне 24 сағат құдіретті Алла туралы ой жүгіртуге шақырды. Сенімсіз дереккөз: күні=2023 жылғы шілде. Ол бейбітшілік пен зорлық-зомбылыққа қарсы тұру, кешірімділік, қарапайымдық және төзімділікті насихаттады. "Намдхари Рехатнама" күнделікті ән шырқауды ұсынады, сондай-ақ хаван орындалғанда қандай мәтіндер оқылуы керек және аймақ қалай дайындалуы керек екенін көрсетеді, соның ішінде қандай мінез-құлықты ұстану керектігін анықтайды. Рехатнамада сикхтің качерраны қалай ауыстыруы керектігі түсіндіріледі (бір аяғы качеррада қалған күйінде, екіншісі сығарылады). Балалардың некесіне тыйым салынды, әйел бауырларынан немесе қыздарынан ақша алуға және құмар ойындарға тыйым салынды (129-бет).
Әдебиет
Намдарлар өз қолдарымен тоқылған ақ түсті тымақ киеді, оны бастарына орайды (сидхи пагри). Оларды "қуқыраушы, дауыстаушы" деген мағына беретін "Кука" деп атайды, себебі олар ән айту арқылы діни құлшылық жасағанда ықыласқа толы болады. Олар сондай-ақ, мала (тізбе) қолданып, медитация жасайды. Олар алкоголь, кофеин және темекі қолданудан бас тартады. Намдар қауымы сондай-ақ Хом (Хаван) рәсімін өткізеді, онда 7 адамнан тұратын топ адамзаттың әл-ауқаты үшін Гуру Грант Сахиб пен Дасам Гранттан Гурбани оқиды. Намдарлардың сөзіне сенсек, сик қауымындағы Хаванның қазіргі түрі Гуру Рам Сингх пен Гуру Гобинд Сингхке (2-бет) қатысты. Үйлену рәсімінде (Ананд Карадж) Намдар жұбы Хом рәсімі аяқталғаннан кейін Хомды айналып өтеді.
Пурна Сварадж
1929 жылдың 31 желтоқсанында Гуру Партап Сингх қатысты. Мыңдаған Намдхари сикхтер шеруге қатысты. Шеру үшін 100 жылқы жіберілді, Намдхари сикхтер тегін лангар ұйымдастырды және Мата Живан Каур маңызды рөл атқарды.
Гуру Нанак Сарв Сампрадая
"Гуру Нанак Серв Сампрадая" конференциясы 1934 жылы Гуру Партап Сингх тарапынан Гуру Нанак ілімдеріне сенетін немесе оның жолын ұстанған әркімді біріктіру үшін ұйымдастырылды. Осы арқылы олар түрлі қауымдар арасындағы идеологиялық келіспеушіліктерді жойып, сикхтердің топтары арасындағы байланысты нығайта алды. Сенімсіз дереккөз: күні=2023 жылдың шілдесі.
Индуистік-мусылмандық-сикхтік бірлік конференциясы
1943 жылы Гуру Партап Сингх Байни Сахибте индуист, мұсылман және сикх бірлігі конференциясын ұйымдастырды, соның ішінде тек үндістер ғана емес, барлық адамзаттың бірлігінің маңыздылығын баса көрсетті.
Сараб Дхарам Самелан
Гуру Удай Сингхтің жетекшілігімен, 2023 жылдың 9 наурызында Бани Сахиб әлемдік бейбітшілік және дінаралық келісімге арналған діни бірлік конгресіне төңкерілді, онда түрлі діни және мәдени ағымдардан келген қонақтар діни келісім, махаббат және бірлік тақырыптарында уағыз оқыды. Сенімсіз дереккөз: күні=2023 жылдың шілдесі.
Діндер арасындағы келісім - дүниежүзілік бейбітшілік үшін
2023 жылдың 23 сәуірінде Намдари сикх қауымы Австралияның Мельбурн қаласында әлемдік бейбітшілікке арналған дінаралық үйлесім конференциясын өткізді.
Шығу тегі
Намдарлар, сондай-ақ Кука сикхтері деп те аталады, сикх гуруларының тізімі Гуру Гобинд Сингхпен аяқталмады деп сендіреді, себебі олар ол Нандедте қайтыс болған жоқ, керісінше қашып, жасырын өмір сүрді деп мәлімдейді. Олардың сенімдеріне сәйкес, Гуру Гобинд Сингх 1812 жылы, Бaisақ айының ақ күнінде, Викрам Самваттың 1869 жылы (1812 ж.), 146 жасында гурулықты Балак Дас Удасиге тапсырды, Пәнджабтың Хазро қаласында. Олардың 12-ші гуруы Рам Сингх болды, ол сектаның орталығын Бхаини Сахибке (Лудхиана) көшірді. Тархан немесе Рамгария, оның ауылдық сектасы көбінесе Рамгариялар мен кедей Джат сикхтерінен құралды. Ол қатаң вегетариандық болды және сиыр союға қарсы күресті, 1872 жылы сиырды өлтірген мұсылмандарға кек қайтарды. Төрт Намдхари сикх – Бхай Лехна Сингх, Бхай Фатех Сингх, Бхай Хакам Сингх Патвари, Бхай Бихла Сингх – сиыр союға жауап ретінде мұсылмандарды өлтіруді өздеріне міндет етті. Соның салдарынан аталған Намдхарилер Амритсар қаласындағы Рам Бағда асылып өлтірілді, қазіргі уақытта олардың құрметіне Намдхари шахидтерінің ескерткіші орнатылған. Олар Ниханг Пантхты кінәлауға тырысты, оқиға орнына көк түсті Думала мен Чакрам қойып. Кейін көптеген сикхтер мен нихангтар Намдхарилерді өлтірді, соқтығыстарда 180 Намдхари мен 12 ниханг қаза тапты. 66 Намдхари сикхтен тұратын топ 1872 жылдың 17-18 қаңтарында Малеркотладағы мал сою орталығына шабуыл жасағаннан кейін оққа ұшты, алғашқы шабуылға 125 адам қатысты. 1872 жылдың 10 наурызында Рам Сингх Калькуттаға ауыстырылды. 1872 жылдың 11 наурызында ол Британдық Бирмадағы Рангунға жіберілді. Рам Сингх 1880 жылдың 18 қыркүйегіне дейін онда ұсталды, содан кейін онымен байланыс орнатуды қиындату үшін Бирмадағы Мегуиге ауыстырылды. Тіпті жер аударылған күйінде де Сатгуру Рам Сингх азаттық күресін тірі ұстау үшін үздіксіз жұмыс істеді, тіпті өзінің Субасын (лейтенантын) Бишан Сингхті Ресей патшасы Николай II-нің қолдауын алу үшін Мәскеуге жіберді, осы арқылы Үндістандағы британдық үкімді жоюға көмектесуді мақсат етті. Суба Бишан сол кезде Мәскеуде болған Махараджа Дулип Сингхпен байланысқа түсті, ол да Ресей патшасының қолдауын алып, британдықтарды Үндістаннан қуу және бір кездері гүлденген сикх империясын қайта құруды көздеді. Алайда, орыс-түрік соғысы (1877-1878) салдарынан ресейліктер британ империясына қарсы соғысқа түсуге ниет білдірген ешбір үнділік ұлтшылды қолдауға құштар болған жоқ. Британдық деректерге сәйкес, Рам Сингх 1885 жылы қайтыс болды, бірақ көптеген Намдхарилер оның тірі екеніне және қайтадан пайда болатынына сеніп келеді.
Намдарлар таныған гурулар
Гуру – санскрит тілінен алынған термин, белгілі бір салада немесе белгілі бір білімде "ментор, нұсқаушы, сарапшы немесе ұстаз" деген мағынаны білдіреді. Намдарлар келесі тұлғаларды рухани ұстаздар (гуру) деп мойындайды. Төменде негізгі сикх гуруларынан кейін Namdhari Sikhs-тері жалғастырған гурулардың есімдері тізімделген:
№ Аты Суреті Гурулық мерзімі Сілтемелер Гуру Гобинд Сингхтен кейін:
1. Гуру Балак Сингх 1812–1841
2. Гуру Рам Сингх 1841–1872
3. Гуру Хари Сингх 1872–1906
4. Гуру Партап Сингх 1906–1959
5. Гуру Джагжит Сингх 1959–2012
6. Гуру Удай Сингх 2012–қазіргі уақытқа дейін.
No. NamePortraitGuruship TermReference(s)Succeeding Guru Gobind Singh:1. Guru Balak Singh1812–18412. Guru Ram Singh 1841–18723. Guru Hari Singh1872–19064. Guru Partap Singh1906–19595. Guru Jagjit Singh1959–20126. Guru Uday Singh2012–present