Кіріспе

Израильдік саясаттанушы және оқытушы (1946 жылы туған)

Эхуд "Уди" Адив (21 маусым 1946 жылы туған) – израильдік саясаттанушы, бұрын Израильдің Ашық университетінде оқытушы болып жұмыс істеген. Жастық шағында ол солшыл, сионизмге қарсы белсенді болды, нәтижесінде мемлекетке опасыздық жасады және жау ұйымының құрамында болды деген айып тағылып, он жылдан астам түрмеде жазасын өтеді.

Өмірбаян

Ехуд "Уди" Адив Ган Шмуэль кибуцында туып өсті. Оның ата-анасы екеуі де сабралар, яғни сол кездегі Британдық мандаттық Палестинада туған яһудилер, ал әкесі де Ган Шмуэльде кибуцтің негізін қалаушылардың бірі болып дүниеге келген. Адив солшыл саяси ортада өсті. Ол Израиль қорғаныс күштеріне шақырылып, парашютшілер бригадасында қызмет етті. Ол Алты күндік соғыста қатысты. Иерусалим үшін болған шайқаста соғысқан жауынгерлердің бірі болды. Соғыс кезіндегі тәжірибесі оны көңілі қалып, саяси радикализмге жетеледі. Әскери қызметтен босатылғаннан кейін Адив Тель-Авив университетінде философия және Таяу Шығысты зерттеу мамандықтары бойынша білім алды. 1970 жылдардың басында ол өте солшыл ағымға қосылып, Израильдің социалистік ұйымы "Мацпен" конференцияларында сионистерге қарсы белсенділікке қатысты. 1971 жылы Хайфа университетінде оқып жүргенде, ол "Революциялық коммунистер альянсы – Қызыл майдан" деп аталатын марксистік-лениндік ұйымға қосылды. Адив сириялық барлау қызметімен байланыс орнатып, Афинада Хабиб Кавахжимен кездесті. Кавахжи бұрын Израиль азаматы болған, Израильге қарсы ұлтшылдық қызметі үшін түрмеде отырғаннан кейін эмиграциялаған және араб барлау қызметі үшін жұмыс істейтін болған. Оның көмегімен Адив сириялық барлау қызметімен байланыс орнатып, Джордж Хоури есімімен Сирия паспорты алып Дамаскқа жіберілді. Ол сириялық барлау агенттерімен кездесіп, оларға Израиль қоғамы, әскери базалар және жұмылдыру кодтары туралы ақпарат бергені айыпталды, сондай-ақ Израилге қайтқанға дейін саботажға қатысқан деген күдік туды. "Қызыл майданның" басқа мүшелері, олардың кейбіреулерін Адив өзі тартқан, бұл жоспарға да қатысты. Израильдің ішкі қауіпсіздік қызметі "Шин Бет" бұл туралы біліп, ұяшықтың мүшелерін, соның ішінде Адивті 1972 жылдың желтоқсан айында тұтқындады. 1973 жылы ұяшықтың мүшелері сотталып, айыпты деп танылып, түрлі мерзімге сотталды. Адив өзінің іс-әрекеттеріне өкінгенін білдірмегендіктен 17 жылға бас бостандығынан айырылды. Оның өтініші бойынша ол палестиналық қауіпсіздік тұтқындары ұсталатын түрменің бір бөліміне орналастырылды. 1975 жылы әлі түрмеде отырғанда Адив Маркус Клинбергтің қызы Сильвия Клинбергке үйленді. Кейіннен Маркус Клинберг Израильдің биологиялық қарулар туралы құпияларын Кеңес Одағына өткізгені үшін тұтқындалып, сотталды. Той рәсімі Айалон түрмесінде өтті. Олар үш жылдан кейін ажырасып кетті. 1981 жылы ол тұтқындалғанға дейін сүйіктісі болған Леяға үйленуге рұқсат беруді сұрады, сондай-ақ бала сүю үшін оларға бірге болуға рұқсат сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбады. Президентке кешірім сұраған өтініші де қабылданбады. 1985 жылдың мамыр айында он екі жылдан астам түрмеде отырғаннан кейін Адив "Джибрил келісімі" аясында шектеулі шарттармен босатылды. 1985 жылдың тамызында ол Леяға үйленді. Олар балалы болуға жасы келгендіктен, бала асырап алуға рұқсат сұрады. Әлеуметтік қызметкерлер бастапқыда олардың өтінішін қабылдамады, бірақ кейін шарттар қойып қабылдады. Бостандыққа шыққаннан кейін Адив саясаттануды оқуға кірісті. Бостандыққа шыққаннан кейін үш жыл өткен соң, ол Лондон университетінде (Сами Зубайданың жетекшілігімен) "Саясат және жекелік: Израиль тарихнамасы мен саяси ой-пікірінің сыни талдауы" атты докторлық диссертациясын қорғады. Бұл диссертациясы сионистік тарихнамаға, әсіресе 1948 жылғы тарихнамаға арналған еді. Содан кейін ол Израильдің Ашық университетінде саяси ғылымдар оқытушысы болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол Назареттегі Араб Палестиналық кино мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді.

Дау

1973 жылдың ақпан айында Дауд Түркі, Уди Адив және Дан Вередтің сотына қатысты дау туындады. Сотта куәлік бергендерге сәйкес, Адив Афина арқылы Дамаскқа Палестина Азаттық Ұйымының (ПАҰ) қарсылық күштерінің басшыларымен кездесу үшін жасырын түрде сапар шеккен. Израильдік баспасөз бұл істі "Сириялық тыңшылар ісі" деп атады. Уди Адив пен Дауд Түркі он жеті жылға бас бостандығынан айырылды. 1974 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясында Ясир Арафат "Тапанша мен зәйтүн бұтағы" сөйлесінде Адивті атап өтті. Арафат былай деді: "Израильдік әскери сотта тұрған еврей революционері Эхуд Адив: "Мен террорист емеспін, мен осы жерде демократиялық мемлекет болуы керек деп сенемін". Адив қазір өз сеніміндегілермен бірге сионистік түрмеде отыр. Оған және оның әріптестеріне шын жүректен тілектестігімді білдіремін". Адив өзінің басынан өткендері туралы былай деді: "Мен үшін де, көптеген жастар үшін де 1967 жылғы соғыс және оның салдары нағыз дүрбелең тудырды. Мен Мапамның екіжүзділігін, оның ұлтшылдығын және палестиналықтармен кез келген ынтымақтастықтан бас тартуын көрдім. Студент кезімде олармен тікелей байланыс орнатуға тырыстым. Содан кейін бірнеше құпия кездесуден кейін, ақымақтықпен Дамаскқа келдім. Әрине, мен сириялықтарға ешқандай ақпарат берген жоқпын".