Дэвид Ноэл Фридман: Өмір және еңбек жолы

Кіріспе

Дэвид Ноэль Фридман (12 мамыр 1922 – 8 сәуір 2008) – американдық библиялық ғалым, автор, редактор, археолог және яһуди дінінен христиан дініне ауысқаннан кейін пресвитериандық пастор. Ол Өлі теңіздің құпияларын зерттеуге кіріскен алғашқы американдықтардың бірі болды. Ол жазушы Дэвид Фридманның ұлы. Ол жүрек сырқатынан қайтыс болды.

Өмір

Фридман 1922 жылғы 12 мамырда Нью-Йорк қаласында Дэвид пен Беатрис Фридманның ұлы Ноэль Фридман болып дүниеге келді. Оның әкесі 1936 жылы қайтыс болды, ал Ноэль оның құрметіне есімін қабылдады. Содан кейін ол христиан дініне өтіп, пресвитериан шіркеуінің мүшесі болды. "Нью-Йорк Таймс" газеті Дэвид Фридманның некрологында Ноэльді қыз деп жаңылыстырып жазды. Ол Нью-Йорк қалалық колледжін бітіріп, бакалавр (B.A.) дәрежесін алды, содан кейін Принстон теологиялық семинариясына түсіп, 1944 жылы теология бакалавры дәрежесін қорғалды. Одан кейін Джонс Хопкинс университетінде семит тілдері мен әдебиетін оқыды. 1947 жылы, ол аспирантурада оқып жүргенде, Өлі теңіз маңындағы үңгірлер қазба жұмыстары барысында мыңдаған мәтін фрагменттері табылды. Ол бұл мәтіндерге алғашқы американдық ғалымдардың бірі ретінде қол жеткізіп, жиырма жыл бойы Тора кітаптарының бірі – Леуіліктер кітабын зерттеп, аударды. 1948 жылы докторлық диссертациясын қорғалғаннан кейін, ол әртүрлі теологиялық институттар мен университеттерде профессорлық және әкімшілік қызметтер атқарды. Ол бірнеше көрнекті сериялардың бас редакторы болды, оның ішінде Anchor Bible Series (1956–2008), Eerdmans Critical Commentaries (2000–08) және The Bible in Its World (2000–08) сериялары кірді. Сонымен қатар, ол көптеген марапатталған томдардың редакторы және авторы болды, оның ішінде Eerdmans Dictionary of the Bible (2000) кітабы бар. Фридман үш жүзден астам ғылыми кітап жариялады. Автор ретіндегі соңғы маңызды еңбектері: "Еврей Библиясының бірлігі" (1991), "119-Забур: Тораның дәріптелуі" (1999), "Тоғыз қазына" (2000) және "Өлі теңіздің шиыршықтары: маңызы неде?" (2007). "Ленинград кодексі: факсимильді басылым" (1998) редакторы ретінде Фридман және оның әріптестері тарихта алғаш рет әлемдегі ең көне толық еврей Библиясын синагогтарға, шіркеулерге, кітапханаларға және жеке тұлғаларға жеткізді. 1995 жылы оның құрметіне Festschrift жарық көрді. "Көре білген бақыттылар: Дэвид Ноэль Фридманның 70 жылдығына арналған эсселер" кітабына Франсис Андерсен, Адель Берлин, Джозеф Бленкинсопп, Барух Халперн, Гэри Кнопперс және Чун Льонг Соу үлес қосты. Фридман 2008 жылғы 8 сәуірде қайтыс болды.

Freedman was born Noel Freedman in New York City on May 12, 1922, the son of David and Beatrice Freedman. The elder Freedman died in 1936 and Noel adopted his name as a mark of respect. Soon after, he converted to Christianity and became a member of the Presbyterian Church. The New York times misidentified Noel as a girl in David Freedman's obituary. He attended the City College of New York and he earned his B. A., after which he entered Princeton Theological Seminary, where he earned a Bachelor of Theology degree in 1944. He then went on to study Semitic Languages and Literature at The Johns Hopkins University. In 1947, while he was still a graduate student, the excavation of caves near the Dead Sea was just beginning to unearth thousands of fragments of texts. He became one of the first American scholars to get access and spent twenty years painstakingly studying and translating a scroll of Leviticus, one of the books of the Torah. After earning his doctorate in 1948, he then held a series of professorial and administrative positions at various theological institutions and universities. As the general editor of several distinguished series, including the Anchor Bible Series (1956–2008), Eerdmans Critical Commentaries (2000–08), and The Bible in Its World (2000–08), and as the editor and author of numerous other award winning volumes, including the Eerdmans Dictionary of the Bible (2000), Freedman has produced over three hundred and thirty scholarly books. Recent seminal works as an author include The Unity of the Hebrew Bible (1991), Psalm 119: The Exaltation of Torah (1999), The Nine Commandments (2000) and What Are the Dead Sea Scrolls and Why Do They Matter? (2007). As editor of the Leningrad Codex: A Facsimile Edition (1998), Freedman and his colleagues brought the world's oldest complete Hebrew Bible to synagogues, churches, libraries and individuals around the world for the first time in history. In 1995, a Festschrift was published in his honor. Fortunate the Eyes That See: Essays in Honor of David Noel Freedman in Celebration of His Seventieth Birthday included contributions from Francis Andersen, Adele Berlin, Joseph Blenkinsopp, Baruch Halpern, Gary Knoppers, and Choon Leong Seow. Freedman died on April 8, 2008.