Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Szigetvár (Зигетвар, Inselburg, Großsiget) – Мажарстанның оңтүстігіндегі Баранья округінің қаласы. Атауы «Sziget» (Арал) және «vár» (Қала) сөздерінен құралған күрделі сөз. 2011 жылдың қазан айында қала Венгрия Парламентінен «Civitas Invicta» құрметті атағын алды. Қазіргі таңдағы халқы 12 000 адамды құрайды.
Szigetvár (; ; Zigetvar; Inselburg, Großsiget) is a town in Baranya County in southern Hungary [hu]. The name is a compound word composed of Sziget (Island) + vár (castle). In October 2011, the city received the title Civitas Invicta from the Hungarian Parliament. Today it has a population of 12,000.
Ежелгі тарих
Қала мен оның төңірегіндегі жерлер тарихқа дейінгі дәуірде қоныстанған, бұл неолит және қола дәуіріне жататын археологиялық қазбалармен (тас балталар, торының салмақтары, сүйектер) расталған. Кельттер, римдіктер және аварлардың билігінен кейін, 900 жылға дейін бұл аймақ венгрлер тарапынан бағындырылды.
The city and its vicinity were inhabited in prehistoric times, which is confirmed by the Neolithic and Bronze Age archaeological findings (stone axes, net weights, bones) found here. After Celtic, Roman, and Avar rule, the area was conquered by the Hungarians by 900 AD.
Сигетвар қаласының құрылуы
Зигет деген атпен елдімекеннің пайда болуы 1391 жылға дейін барып жетеді, осы жылы Антеми есімді бай грек отбасы жақын төбелер мен ормандарға қоныстанды, бұл шамасы 1360 жылдары Османлының Эдирне (Адрианополь) мен Пловдив арасындағы жерлерді басып алуынан кейін болған. Сзигет бекінісі 1420 жылы Озсват Антеми (Освальд Антеминус немесе Антимус) Альмас өзенінің тасқын алабындағы Лазар аралы деп аталатын төбеде алғашқы кірпіштен салынған ғимараттарды тұрғызғанда бастау алды. Кірпіштен салынған ғимараттар ауланы қоршап тұрды, кейіннен үш қабатты (14 метр биіктіктегі) дөңгелек тас мұнара салынды. Он жылдықтар бойы Озсват кірпіштен салынған ғимараттардың айналасына мықты қамалдар мен орлар салды, олар цитадельдің ішкі ядросын құрады. 1449 жылға қарай, мұнда каструм (қамал) болды, ал 1463 жылға қарай – оппидум (ауыл-қала), яғни шағын қала пайда болды. 1463 жылы Озсват қайтыс болғаннан кейін Сзигет Гарай әулетіне берілді, ал 1473 жылға қарай ол Амбрус Тёрок де Энингке тиесілі болды. Амбрус қайтыс болғаннан кейін, 1491 жылы Сзигет оның ұлы Имреге мұра болып өтті, ал 1521 жылы оны Балинт Тёрок мұрагерлік етті, ол 1530 жылға қарай оны кеңейтіп, нығайтып, нағыз бекініске айналдырды. Ішкі қамал (цитадель) бұрыштарында бастиондармен нығайтылып, кеңейтілді, ал ішкі және сыртқы цитадельдерді жалғастыратын көпір салынды. Сзигетті қоршаған батпақты жер Альмас ағысынан суды бағыттап, орлар жүйесі арқылы жасалған жасанды көлге айналдырылды. Балинт Тёроктың бекінілген аралдық иелігі әскери база ретінде ғана емес, сонымен қатар аймақтың зияткерлік ортасы ретінде де маңызды болды: 1542 жылға дейін мұнда тарихи ән жанрының венгрлік негізін қалаушы Себестен Лантос Тиноди өмір сүрді, ал алғашқы венгр ақыны Пал Истванффи поэтикалық әңгімелер авторы ретінде мұнда үй салды, ал оның ұлы Миклош Истванффи гуманистік тарихшы осы жерде өсті.
The origin of a settlement by the name “Zygeth” dates back to 1391 when a wealthy Greek family named Anthemi settled in the nearby hills and forests, probably after fleeing the Osmanlı conquest of the lands between Edirne (Adrianople) and Plovdiv in the 1360s. The fortress of Sziget had its start in 1420 when Ozsvát Anthemi (aka Oswald Antheminus or Antimus) built the first brick buildings on a hill named Lázár Island in the floodplain (marshland) of the Almás River. The brick buildings enclosed a courtyard, and later a three story (14 metres) high round stone tower was built. Over the decades, Ozsvát built strong ramparts and moats around the brick buildings which become the inner core of the Citadel. By 1449, there was a castrum (castle) and by 1463, a oppidum (field town), which was small town. In 1463, after Ozsvát’s death, Sziget was given to the Garai family and, by 1473, it was in the possession of Ambrus Török de Enying, After Ambrus' death, in 1491, Sziget was inherited by his son Imre and in 1521 inherited by Bálint Török [hu], who, by 1530, expanded it, strengthened it, and turned it into a true stronghold. The Inner Castle (Citadel) was expanded and reinfoced by bastions at the corners, and a drawbridge connected the Inner and Outer citadels. The marshland surrounding Sziget was turned into an artificial lake by the use of a moat system that channeled water from the Almás stream. Bálint Török's fortified island estate was significant not only as a military base, but also as an intellectual base for the hinterland: Sebestyén Lantos Tinódi, the Hungarian creator of the genre of historical song, lived here until 1542, and Pál Istvánffy, the first Hungarian poet, had a house here the author of a poetic short story, and his son Miklós Istvánffy, a humanist historian, grew up here.
Жақында болған оқиғалар
Қаладағы тағы бірнеше ескерткіштер Осман дәуіріне дейін салынған. Қоршаудан екі жыл өткен соң Әли паша мешіті салынды, ал 1788 жылы ол христиан шіркеуіне – Рим католик шіркеуіне айналдырылды. Екі минарет, сондай-ақ огие аркалары бар терезелер мен ойыстар оның бастапқы мақсатын көрсетеді. Бастыя көшесіндегі қызыл шикі кірпіш қабырғалары мен өрілген темір торлы терезелері бар түрік үйі бастапқыда керуенсарай ретінде салынбақ болған. Францискан шіркеуінің екі қасиетті су алаңы түрік қол жуатын ыдыстарынан жасалған. Барокко стиліндегі шіркеудің өрнекті бас алтары да көруге тұрарлық. 1966 жылы, қоршаудың 400 жылдығына орай, Сигетвар бұрынғы қала мәртебесін қайта алды. Даму қарқыны арта бастады. 1994 жылы Мажар-Түрік достық паркі (Magyar Török Barátság Park) қоғамдық парк ретінде құрылып, Сигетвар шайқасына арналды. 2016 жылы басталған Печ университетінің археологиялық қазбалары жақын маңдағы қираған Турбек елді мекенінде Сұлтан Сүлейманның қабірін тапты. Сигетвардың 19 және 20 ғасырлардағы тарихы туралы толық ақпарат алу үшін Венгриялық Уикипедиядағы Сигетвар туралы мақаланы қараңыз.
Some other monuments in the town date back to Ottoman times. Two years after the siege, the mosque of Ali Pasha was built, later – in 1788 – to be transformed into a Christian church: the Roman Catholic parish church. The two minarets, as well as the windows and niches with ogee arches indicate its original function. The Turkish House of red raw brick walls and interlaced steel window grills in Bástya Street was originally destined to be a caravanserai. The two holy water basins of the Franciscan Church were made of Turkish washbasins. The carved main altar of the Baroque Church is another sight to see. In 1966, on the 400th anniversary of the siege, Szigetvár regained its old rank of a chartered ancient city. Development began to gather speed. In 1994, the Hungarian Turkish Friendship Park (Magyar Török Barátság Park) was established as a public park, dedicated in memorial to the Battle of Szigetvár. Archaeological digs conducted by the University of Pécs starting in 2016 revealed the tomb of Sultan Suleiman the Magnificent in the nearby destroyed settlement of Turbék. For more about the history of Szigetvar in the 19th and 20th centuries, see the Hungarian Wikipedia article on Szigetvar.