Кіріспе

Химиялық қосылыс

Элемицин – фенилпропен, табиғи органикалық қосылыс, және бірнеше өсімдік түрлерінің эфир майларының құрамына кіретін зат. Элемицин мұскат жаңғағы мен маце дәмдеуіштерінің майларында да кездеседі, олардың тиісінше 2,4% және 10,5% құрамын құрайды. Құрылымы тұрғысынан элемицин миристицинге ұқсас, айырмашылығы – миристициннің метил тобы, ол оның диоксиметил тобын құрайтын екі оттек атомын байланыстырады. Екі компонент те мұскат жаңғағы мен мацеде табылған.

Оқшаулау

Элемицин алғаш рет элеми майынан вакуумдық дистилляция әдісімен бөліп алынды. Атап айтқанда, зат 10 торр азайтылған қысымда 162–165 °C аралығында жиналды.

Дайындық

Элемицин сиринголь мен аллильбромидтен Уильямсон эфир синтезі және Клайзен қайта реттеуі арқылы синтезделді. Электрофильді ароматтық алмасу пара позицияға енуі екіншілік Коп қайта орналасуының нәтижесінде мүмкін болды. Бұл сирингольдің аллильді ароматты эфирінің екі орто позициясында эфирлермен бұғатталған болуына байланысты. Бұғатталған кезде аллиль тобы пара позицияға миграциялайды, осы жағдайда 85%-дан жоғары өнімділікке қол жеткізіледі.

Қолданылуы

Элемицин мескалин протоалкалоидын синтездеуге қолданылды.

Фармакология

Шикі мускат жаңғағы антихолинергиялық сияқты әсерлерге себеп болады, бұл элемицин мен миристицинге байланысты. Элемицин метаболикалық белсендіру арқылы Stearoyl CoA Desaturase 1 (SCD1) ферментін тежеуге қатысады. Элемицин хош иісті тағамдардың негізгі компоненттерінің бірі болып табылады және антимикробтық, антиоксиданттық және вирустыққа қарсы белсенділіктері бар. Элемицин генотоксикалық және канцерогендік қасиеттерге ие. Шикі мускат жаңғағын артық мөлшерде тұтыну сананың шатыруына және бағдарсыздыққа әкеледі. Элемициннің психоактивтілігі әлі зерттелуде, бірақ кейбір зерттеулер оның көптеген психоделиктер сияқты 5 HT2A рецепторларының агонисті ретінде әрекет етуі мүмкін екенін ұсынады. Дегенмен, бұл даулы, себебі элемициннің және мускат жаңғағы сияқты оның құрамында кездесетін өсімдіктердің психоактивтік әсері психоделикалық емес, көбінесе сананың шатыруына ұқсас әсерлерді тудырады.