Кіріспе
Париж қалалық көлігінің жол төлем картасы
Navigo картасы – Париж және Île de France аймағындағы қалалық көліктерде төлем жасауға арналған, жанасу арқылы қолданылатын смарт-карталар жинағы. Ол алғаш рет 2001 жылдың 1 қазанында пайдалануға енгізілді. Карталар Calypso стандартындағы жанасу арқылы қолданылатын ақылды карталар ретінде іске асырылған, бастапқыда радиожиіліктік идентификация (RFID) технологиясы, кейіннен 2013 жылдың 9 желтоқсанынан бастап жақын қашықтықтағы байланыс (NFC) технологиясы қолданылады. Бұл картаны электрондық оқырманға тигізу арқылы турникеттерде қолдануға рұқсат береді. Карталар билеттермен және абонементтермен кассаларда және билет сату автоматтарында толтырылады. 2018 жылдың шілдесінен бастап оларды смартфон арқылы тікелей зарядтау мүмкіндігі де бар. Белгілі бір Android смартфондарын Île de France Mobilités қосымшасын пайдаланып Navigo картасының орнына қолдануға болады, NFC мүмкіндігі арқылы Navigo карта оқырмандарынан тексеруге рұқсат етіледі.
Жүйе
Navigo картасының үш түрі бар.
Кеме қатынасы
Navigo картасы Иль-де-Франс аймағында тұратын немесе жұмыс істейтін адамдарға қолжетімді. Картаның иесінің аты-жөні және суреті картаға басылады. Ол тегін беріледі. Картаға күнделікті, апталық, айлық және жылдық жол билеттерін салуға болады. Бұл карта Vélib' велосипед жалға беру жүйесінде жеке куәлігі ретінде де қолданылады.
Navigo Liberté+ (Барлық еркіндік)
Navigo картасын Navigo Liberté+ қызметіне қосуға болады, бұл пайдаланушыларға жеке сапарларды икемді түрде жасауға мүмкіндік береді, олар әр айдың соңында пайдаланушының банк шотынан есептеліп алынады. Сапарлар 1,73 евроға жеңілдікпен төленеді (Navigo Easy картасына жүктелгенде карнет құнының оннан бір бөлігіне тең), күндік төлемнің максималды сомасы 8,65 евроны құрайды (бір күндік билет бағасы). t+ билетінен өзгеше, пайдаланушылар 90 минут ішінде метро/RER-ден автобус/трамвай желісіне (немесе керісінше) қосымша ақы төлемей көше алады. Бұл қызмет Париж қаласының шегінен тыс жерлердегі пойыз желісін пайдалануға мүмкіндік бермейді (1-аймақ).
Navigation Discovery (Қараңғылық)
Navigo Découverte картасы барлық адамдарға, Франция мен Парижден тыс жерден келген туристерге де қолжетімді. Картаны (саяхат мүмкіндігі жоқ) бір реттік 5 евро төлеммен билет кассаларынан сатып алуға болады, ол картон қаптамамен және пластик ұстағышымен бірге сатылады. Пайдаланушы өз атын картон қаптамаға жазып, 3 см x 2,5 см өлшемді (беті, шашы және басы сурет шегіне тимеуі керек) фотосуретті жабыстыруы тиіс. Navigo Découverte картасына бір апталық (Navigo Semaine, 30,75 евро) немесе айлық (Navigo Mois, 86,40 евро) саяхат қосуға болады. Апталық билет жексенбі күні түнгі сағат 00:00-де басталып, келесі жексенбі күні түнгі сағат 00:00-ге дейін жарамды. Айлық билет бір күнтізбелік айдың бірінші күнінен соңғы күніне дейін қолданылады. Navigo Découverte жеке сапарларға, бір күндік немесе жылдық билеттерге қолдау көрсетпейді. Navigo Découverte пайдаланушыға Париж аймағындағы метро, трамвай, қалалық RER пойыздары және автобустармен жүруге мүмкіндік береді.
Оңай жүретін
Navigo Easy картасы барлық адамдарға билет кассаларында және таңдалған билет сату автоматтарында 2 евроға сатылады. Оны аты-жөнімен немесе суретімен жекелендірудің қажеті жоқ. Оған жеке сапарларға арналған t+ билеттерін, күнделікті билеттерді, сондай-ақ Roissybus және Orlybus әуежайлық шаттлдарына билеттерді салуға болады. Ұзақ мерзімді билеттер, Париж қаласының шегінен тыс теміржол сапарларына арналған билеттер (billet origine destination) және Paris Visite туристік билеттерін Navigo Easy картасына жүктеуге болмайды.
Тарих
2001 жылы жүйе енгізілген кезде ол тек Carte Intégrale жылдық абонемент иелеріне қолжетімді болды. 2003 жылы Carte Imagine'R студенттік абонементін пайдаланушылар қатарына қосылды. 2004 жылдың соңынан бастап Navigo картасы Париж көлік аймағының бірінші және екінші аймақтарында Carte orange апталық және айлық абонементтерімен саяхаттауға мүмкіндік берді, ал 2005 жылдың қаңтарынан 2006 жылдың қаңтарына дейін барлық автобустар мен трамвайларда қолданылды. 2006 жылдың 20 мамырынан бастап картаны барлық көлік түрлерінде және Île de France аймағының барлық бөліктерінде пайдалануға болады, бұл 2009 жылдың ақпанында тоқтатылған дәстүрлі Carte orange картасының магниттік қағаз билеттерін алмастырды. 2007 жылдың шілдесінде Navigo картасы Париж қаласының велосипед бөлісу жүйесі Vélib'пен үйлесімді болды. 2011 жылдан бастап картаны Autolib электрлік автомобиль бөлісу қызметімен де пайдалануға болады, бірақ ол 2018 жылы қызметін тоқтатып, Mobilib' жүйесімен алмастырылды. 2007 жылдың 1 қыркүйегінде Carte Navigo Découverte картасы Île de France аймағында тұрмайтын туристерге, сондай-ақ тіркеусіз кез келген адамға орнында берілетін бұрынғы Carte Orange картасының балама нұсқасын алмастырды. 2013 жылдың 9 желтоқсанында Navigo картасын Филипп Старк жаңа дизайнмен жасап, RFID орнына NFC технологиясын енгізді. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап қағаз түрінде Mobilis деп аталған күндізгі билеттерді Navigo картасына жүктеуге болады. Navigo Easy 2019 жылдың 12 маусымында, ал Navigo Liberté+ абоненттік қызметі 2019 жылдың 13 қарашасында ұсынылды. 2018 жылдың шілдесінде басталған сынақтардың нәтижесінде (алғашқыда Orange операторының Samsung Galaxy телефондарымен 8000 пайдаланушыға шектелген), 2019 жылдың 25 қыркүйегінен бастап смартфондардағы NFC мүмкіндігін пайдаланып Navigo картасына билеттерді төлеуге және жүктеуге болады. Сонымен қатар, Android смартфондарын турникеттерде билетті тікелей растау үшін пайдалануға болады.