Кіріспе

Чуаш ақыны (1890–1915)

Константин Васильевич Иванов (27 мамыр 1890 [е.с. 15 мамыр 1890] – 26 наурыз 1915 [е.с. 13 наурыз 1915]) – чуаш ақыны және чуаш әдебиетінің көрнекті өкілі.

Өмірбаян

Константин Васильевич Иванов шаруа чуваш отбасында дүниеге келген. Оның көптеген туыстары білімді болғандықтан, сол кездегідей сауатты еді, бұл осы заманға ерекшелік еді. Ивановтың әкесі ауылдағы ең бай адамдардың бірі болды және агрономия мен экономика білімін пайдаланып табысты шаруашылық жүргізді. Иванов сегіз жасында ауылдық бастауыш мектепке қабылданды. 1902 жылы бітіріп, оқуын жалғастыру үшін Белебей қалалық мектебіне ауысты, онда Симбирск чуваш мұғалімдер мектебінде дайындық курсын оқыды. Екі жылдан кейін, 15 жасында Чуваш білім беру орталығына түсті. Дәл сол жерде ол әдебиетке қызығушылық танытып, орыс және еуропа мәдениеттері туралы көптеген романдар оқыды, сондай-ақ сурет салу және мүсіндемемен ынтамен айналысты. Демалыс күндері үйге келгенде, ол халық ауыз әңгімелерін, жергілікті тарихты, құпия теориялары бар мәтіндерді және халық дұғаларын жазып алатын. Бұл оның ұлттық санасын және өнерге деген құрметін арттырды. Сурет салуға деген қызығушылығы артып, Иванов Өнер академиясына оқуға түсті. Ол кәсіби фотосуретшілік дағдыларын жетілдіріп, Симбирсктен көптеген көріністерді суретке түсірді. 1905-1907 жылдардағы оқиғалардан кейін ол «Чуваш Марсельезасын» («Тұрыңдар, чуваштар!») жариялады. Кейін Иванов Михаил Лермонтовтың «Тұтқын», «Толқындар мен халық», «Жеңіс, шың, жартас», «Өмір кубогы» өлеңдерін және көп еңбектенгеннен кейін «Саудагер Калашниковтың әнін» чуваш тіліне аударды. 1914 жылдың күзінде Иванов туберкулезге шалдықты. 1915 жылдың 13 наурызында 24 жасында қайтыс болды.