Кіріспе

Қарын сорпасы

Pepper Pot – сиыр қарыны, көкөністер, бұрыш және басқа дәмдеуіштерден жасалған қалың сорпа. Бұл сорпа алғаш рет Батыс Африка мен Кариб аймағында дайындалып, кейін құл саудасы арқылы Солтүстік Америкаға жеткізілді. 19 ғасырдағы колониялық қара нәсілді әйелдер оны Филадельфияның ерекше тағамына айналдырды. Бұл АҚШ-тағы алғашқы көше тағамдарының бірі болды, оны «Pepper Pot әйелдері» деп аталатын сатушылар сатты және бір кезде Филадельфия қаласының символына айналды, бүгінгі сырлы бифштекс сияқты.

Шығу тегі

Pepper Pot Кариб теңізіндегі сорпалармен аттас, бірақ оның авторлары – қара нәсілді филадельфиялықтар екені айтылады. Кэтрин Клинтонның сөзіне сүйенсек, "Батыс Үндістаннан әкелінген көкөністер, ет және макасоныдан құралған, ыстық, дәмді сорпа көшеде-ақ дайындалып сатылатын". Тарихшылар бұл сорпаның шығу тегі Батыс Үндістаннан Солтүстік Американың Атлант жағалауына дейін, құл саудасының жолымен қадам басқанын жобалайды. Peppery Pot әзірлемесінің көптеген нұсқалары мен вариациялары бар, бірақ көптегендеріне қамыр-нан ұсатылған кәмпиттер (dumplings) қосылады. Филадельфиямен байланысты дәстүрлі нұсқада бірнеше ортақ ингредиенттер кездеседі: "әртүрлі бұрыштар, дәмдеуіштер, тамыр жемістер, сиыр етінің қабырғасы, шөптер және жасыл жапырақты көкөністер". Тарихшылардың айтуынша, сиыр етінің қабырғасының болуы Филадельфия Pepper Pot-ын ерекшелендіретін ең маңызды фактор. Аңыз бойынша, 1777–1778 жылдардың суық қысында Вэлли Фордж маңындағы фермерлер континенттік валютаның әлсіздігіне байланысты ағылшыздарға тамақ сатқан. Континенттік армия қабырға, көкөністер және қолдарына тиген басқа да ингредиенттерден жасалған сорпаға тірескен. Бұл оқиғаның көбінесе шындыққа сай еместігі анықталған, бірақ ол сорпаның қаланың символына айналуына көмектескен. Campbell's компаниясының өкілі оның танымалдылығының төмендеуіне себеп ретінде "тұтынушылардың талғамының өзгеруін" атады. Pepper Pot-тың жақындағы танымалдылығының куәсі – Энди Уорхолдың Campbell Soup туындыларының бірі. Уорхол 1962 жылы салған бұл картина 2006 жылы 12 миллион долларға сатылды. 1968 жылы Америка Қоғамдық қатынастар қоғамының Филадельфия бөлімшесі Pepper Pot-ты жылдық марапаттарының символы ретінде таңдады. Алайда 1990 жылдарға қарай Pepper Pot мейрамханалар мен үйлерде танымалдылығын жоғалта бастады. Campbell's сорпасы "фабрикалық өндіріске қайтып келген көше тағамының" консервіленген нұсқасы ретінде сипатталды. Бүгінде Филадельфия Pepper Pot сорпасын ұсынатын мейрамханаларды табу қиын болса да, АҚШ-та оның танымалдығын қайта жаңғыртуға тырысатын аспаздар бар. Атақты филадельфиялық шеф-аспаз Омар Тейт, қара нәсілділердің ас мәдениетіне ден қоятын, мейрамханасының мәзіріне Pepper Pot-ты қосты. Ол бұл тағамды қайтарудың қиындығын, өйткені оның дәмін еске түсіретін адамдардың өте аз екенін атап өтті.

Сленг

"Pepperpot" қайнатылған тағамды ғана емес, сонымен қатар 1992 жылғы кітапқа сәйкес, Орта Атлантика штаттарындағы арақасқандық немесе дүркі-дүркістің диалекттік синонимі болып табылады.