Палестина Тәуелсіздік Партиясының Тарихы (Palestina Täuelsіzdіk Partіyasynyn Tarіhy)
Independence Party (Mandatory Palestine)
Палестина Тәуелсіздік партиясы (1932) – Палестина ұлттық қозғалысындағы маңызды күш. Негізгі қайраткерлері, мақсаты мен шариптік үкіметпен байланысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Палестинаның Тәуелсіздік партиясы (Хизб әл Истиқлал) – британдық мандат кезінде Палестинада 1932 жылдың 13 тамызында құрылған араб ұлтшыл саяси партиясы. Партияны Мұхаммед Иззат Дарваза құрды, ал партияның басқа негізін қалаушылары – Фахми әл-Аббуши, Мү’ин әл-Мади, Акрам Зу’айтир, ‘Ажадж Нувайхид, Рашид әл-Хадж Ибрахим, Субхи әл-Хадра және Салим Салама. Партия кең мүшелікке қол жеткізе алмады, бірақ Әуни Абд әл Хади 1918-1920 жылдар аралығында Дамаскідегі Әмір Фейсалдың жеке хатшысы ретінде араб әлеміндегі көптеген жоғары лауазымды тұлғалармен жақсы қарым-қатынаста болды. Оның бастауы Дамаскідегі Шариф үкіметінің қысқа ғұмырлы болуымен байланысты Истиқлал қозғалысында жатыр. Партияның құрылуына әл-Хусейни мен Нашашиби арасындағы бәсекелестік түрткіс болды, бұл палестиналық ұлттық қозғалысты дерлік тоқтатты. Оның негізін қалаушыларының көпшілігі Наблус аймағынан шыққан, саяси әрекеттердің жаңа әдістерін қабылдауға шақырды, оның ішінде британдық мандат билігімен ынтымақтастық жасамау және салық төлемеу. Партия сондай-ақ арабтардың толық тәуелсіздігіне, жалпы араб бірлігіне, Мандат пен Балфур декларациясының жойылуына және Палестинада араб парламенттік билігін орнатуға шақырды. Партия сионистік жобаға және оның Палестинадағы британтық демеушісіне қарсы жаппай қарсылық көрсетуге шақырды. 1936-1939 жылдардағы араб көтерілісі кезінде партия Үндістан Ұлттық Конгресі партиясы сияқты британдықтарға бойкот жариялауды талап етті. Партияның ықпалы ең жоғары деңгейге, әсіресе жастар мен білімділер арасында, 1933 жылдың бірінші жартысында жетті, содан кейін өте тез төмендеді. Оның құлдырауына себеп болған факторлардың бірі – Хусейни лагерінің белсенді қарсылығы, қаржылық ресурстардың жетіспеуі болды. Партияның ерекшелігі – британдық империализм палестиналықтардың басты жауы деген идеяны қолдауы; сондықтан партия оларды өз күресін сионизмге ғана емес, британдық отаршылдығына да бағыттауға шақырды. Истиқлал 1937 жылдың сәуір айында құрылған бірінші Араб Жоғары Комитетіне өкілдік етті, оның басшысы Әуни Абд әл Хади АЖК-нің бас хатшысы болды. Ұдайы болатын тәртіпсіздіктерден кейін және 1937 жылдың 26 қыркүйегінде Галилеядағы британдық округтік комиссарының міндетін атқарушының қазасынан кейін, АЖК және басқа да саяси партиялар, соның ішінде Истиқлал, 1937 жылдың қазан айында британдық әкімшілікпен заңсыз деп жарияланды. Ол кезде елден тыс болған Әл-Хадиге елге оралуға рұқсат берілмеді. Алайда ол 1939 жылғы Лондон конференциясына қатысқан Палестина араб делегациясының мүшесі болды.
The Independence Party of Palestine (Hizb al Istiqlal) was an Arab nationalist political party established on 13 August 1932 in Palestine during the British Mandate. The party was founded by Muhammad Izzat Darwaza, and the other founders of the party were Fahmi al Abboushi, Mu'in al Madi, Akram Zu'aytir, ‘Ajaj Nuwayhid, Rashid al Hajj Ibrahim, Subhi al Khadra, and Salim Salamah. The party did not achieve a large membership but Awni Abd al Hadi, through his role as private secretary to Amir Feisal in Damascus between 1918 1920, had good relations with many senior leaders across the Arab World. Its origins lay in the Istiqlal movement associated with the short lived Sharifian government in Damascus. The party's creation was spurred by the al Husayni Nashashibi rivalry, which had almost paralyzed the Palestinian national movement. Its founders, most of whom hailed from the Nablus area, called for the adoption of new methods of political action, including noncooperation with the British Mandate authorities and nonpayment of taxes. The party also called for total Arab independence, pan Arab unity, the abrogation of the Mandate and the Balfour Declaration, and the establishment of Arab parliamentary rule in Palestine. The party called for mass resistance to the Zionist project and its British patron in Palestine. During the 1936–39 Arab revolt the party called for an Indian Congress Party style boycott of the British. The party reached its maximum influence, especially among the young and the educated, in the first half of 1933, and then declined very rapidly. Among the factors responsible for its decline were the active hostility of the Husayni camp, the lack of financial resources. A distinctive mark of the party was its espousal of the idea that British imperialism was the principal enemy of the Palestinians; thus the party urged them to focus their struggle not simply on Zionism, but on British colonialism as well. Istiqlal was represented on the first Arab Higher Committee formed in April 1937, with its leader, Awni Abd al Hadi, being general secretary of the AHC. Following the continuing disturbances, and the assassination on 26 September 1937 of the Acting British District Commissioner of Galilee, the AHC and other political parties, including Istiqlal, were outlawed by the British administration in October 1937. Al Hadi, who was out of the country at the time, was not allowed to return. However, he was a member of the Palestinian Arab delegation that attended the 1939 London Conference.