Кіріспе

Британдық саясаткер Гордон Хьюарт, 1-ші виконт Хьюарт (7 қаңтар 1870 – 5 мамыр 1943) – Ұлыбританиядағы саясаткер және судья.

Өмірбаян және білім

Хьюарт Ланкаширдегі Бьюри қаласында, мата сатушы Джайлс Хьюарт пен Энни Элизабет Джонстың үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Бьюри грамматикалық мектебінде, Манчестер грамматикалық мектебінде және Оксфорд университетінде оқыды.

Саяси және заңгерлік мансап

Хьюарт манчестерлік Guardian және Morning Leader газеттерінде журналист ретінде мансап жолын бастады. 1902 жылы ол Ішкі храмда адвокаттыққа қабылданды, Солтүстік округке қосылды. 1912 жылы ол адвокаттың жоғары дәрежесіне ие болды. 1913 жылдан бастап ол Лестерден Либералдық парламент мүшесі болды, ал 1918 жылы сайлау округі бөлінгеннен кейін – Лестердің шығыс бөлігінен. Солшыл либерал болғандықтан, ол 1916 жылы генерал-солиситор болып тағайындалды, дәстүрлі рыцарьдық атағын алды және 1918 жылы Құпия кеңеске ант берді. 1919 жылдың 10 қаңтарынан 1922 жылдың 6 наурызына дейін Бас прокурор қызметін атқарды. 1921 жылы оған Кабинетке орын берілді. Қызметте болған кезінде Ирландияның бас хатшысы немесе Ішкі істер министрі болу ұсыныстарын қабылдамады; сол кезде Бас прокурордың лорд-бас судья лауазымына бірінші болып үміткер болу құқығы болды, және осы лауазым Хьюарттың арманы еді.

Бас судья

1921 жылы Рединг графының Англияның Лорд-бас судьясы лауазымынан кеткен кезде Хьюарт оның орнына тағайындалуға ниет білдірді. Алайда, Дэвид Ллойд Джордж оны қызметтен шығаруға келіспеді, соның салдарынан, 77 жастағы сэр А.Т. Лоуренс (1921 жылдың тамызынан бастап Лорд Треветин) уақытша тағайындалды; ол Ллойд Джорджқа мерзімі көрсетілмеген отставка хатын беруге міндетті болды, бұл көптеген адамдарды наразылыққа толтырды: Лорд Биркенхед мұны «заңсыз» деп есептеді, ал судьялар Лорд Редингтің қоштасу рәсіміне қатысудан бас тартты. 1922 жылдың 3 наурызында Треветин «отставкаға кетті» (бұл жаңалықты ол «Таймс» газетінен білді), ал 1922 жылдың 8 наурызында Хьюарт Англияның Лорд-бас судьясы болып тағайындалды және 1922 жылдың 24 наурызында Ланкастер графтығындағы Бьюридің бароны Хьюарт титулын алды. 1922 жылдың мамырында Хьюарт Ирландия еркін мемлекетінің Конституциясын жасауға белсенді қатысты. Ол 1922 жылдың мамырындағы жұмысында ирландиялық әріптесі Хью Кеннедимен бірге келесі айдағы сайлауға дейін мәтінді аяқтау үшін тығыз жұмыс істеді. 1929 жылы Хьюарт «Жаңа деспотизм» атты кітабын жариялады, онда ол Ұлыбританиядағы заң үстемдігінің атқарушы билік тарапынан заң шығарушы орган мен соттар есебінен бұзылып бара жатқанын мәлімдеді. Бұл кітап қатты дау тудырды және Министрлердің өкілеттіктері жөніндегі комитет құрылды, оған Донагмор графы төрағалық етті, бірақ комитеттің есебі Хьюарттың аргументтерін қабылдамады. Ол «осы немесе кез келген ғасырдағы ағылшын сот жүйесінің қатесіздігіне сенген ең белсенді және дауысты адамдардың бірі» деп сипатталды. Алайда, 1931 жылы Хьюарт заң тарихындағы маңызды оқиғаны жасады, ол (Брэнсон және Хоук мырзалармен бірге отырып) Вильям Герберт Уоллестің кісі өлтіру ісі бойынша сот шешімін, айғақтармен растауға болмайтындықтан жоққа шығарды. Яғни, қазылар алқасы қате жасады. Лорд Хьюарт «Әділдік тек орындалуы ғана емес, орындалғанын көруі де керек» деген афоризмнің авторы болып саналады. 1940 жылы Хьюартқа Даунинг-стрит 10-нан телефон арқылы отставкаға кетуі сұралып, ол 1940 жылдың 12 қазанында отставкаға кетті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін, 1940 жылдың 1 қарашасында ол Ланкастер Палатин графтығындағы Бьюри виконты Хьюарт титулын алды.

Өлім

Ол 1943 жылдың 5 мамырында Гертфордширдегі Барнет, Тоттериджде 73 жасында қайтыс болды.

Отбасы

Лорд Хьюарт екі рет үйленді; алғаш 1892 жылы Дж. Х. Райлидің қызы Сара Вуд Райлимен, екінші рет 1934 жылы Дж. Р. Стюарттың қызы Жан Стюартпен. Бірінші әйелінен оның Кэтрин атты қызы және Хью есімді ұлы мен мұрагері болды. Ол 1943 жылдың 5 мамырында Тоттердижде қайтыс болғаннан кейін, оның лауазымдары ұлы Хью Хьюартқа, 2-ші виконт Хьюартқа көшті.