Көлік жүргізгенде ұялы телефон қолдану және қауіпсіздік

Кіріспе

Автокөлікті жүргізу кезінде ұялы телефонды қолдану және оның қауіпсіздігі

Автокөлікті жүргізу кезінде ұялы телефонды қолдану жиі кездеседі, бірақ ол назарды аударуды бұзуға және одан кейін апаттарға әкелу мүмкіндігі болғандықтан қауіпті. Телефонмен сөйлесу және жүргізу кезінде хабарлама жіберу салдарынан болатын апаттардың санына байланысты, кейбір мемлекеттерде автокөлікті жүргізу кезінде телефонмен сөйлесуді заңсыз деп жариялады, бұл тәжірибені шектеу үшін жасалған, бірақ нәтижелері әртүрлі. Көптеген мемлекеттерде қолға ұсталатын ұялы телефонды қолдануға тыйым салатын заңдар қабылданды. Көптеген мемлекеттерде қол еркін ұстау құрылғысын пайдалануға рұқсат беріледі. Бірақ кейбір зерттеулер көрсеткендей, қол еркін ұстау құрылғысын пайдаланып жүргізу, телефонды қолға ұстап сөйлесуге қарағанда аз пайда немесе еш пайда бермейді. Дөңгелек артында отырған жүргізушілердің хабарлама жіберген кезде автомобиль апатына ұшырау ықтималдығы 23 есе артады. АҚШ-та болатын әр төрт автомобиль апатының бірі жүргізушінің жүргізу кезінде хабарлама жіберуінен туындайды.

Ауру таралуы

Квебектегі автокөліктерді сақтандыру қоғамы (Société de l'assurance automobile du Québec) 2003 жылы жүргізу және ұялы телефон қолдану мәселесі бойынша зерттеу жүргізді. 175 000 жүргізушіге сауалнама жіберілді, оның 36 078-і жауап берді. Сауалнамада жүргізу әдеттері, тәуекелге ұшырау жағдайлары, соңғы 24 айдағы жол-апат жағдайлары, әлеуметтік-демографиялық мәліметтер және ұялы телефонды пайдалану туралы сұрақтар қойылды. Сауалнамалар ұялы телефон компанияларының деректерімен және полиция тіркеген жол-апат жазбаларымен толықтырылды. Зерттеу нәтижесінде ұялы телефонды пайдаланбаған жүргізушілермен салыстырғанда ұялы телефонды пайдаланушылардың жол-апатқа ұшырау қаупінің (RR) барлық топтар бойынша орташа көрсеткіші 1,38 құрағаны анықталды. Жылдық жүріп өткен қашықтық және басқа да жол-апат тәуекеліне ұшырау факторларын ескергенде, ерлер үшін RR 1,11, ал әйелдер үшін 1,21 болды. Сондай-ақ, ұялы телефонды жиі пайдаланудың жол-апат қаупінің артуымен байланысты екені анықталды. Деректерді Байес әдісімен қайта талдағанда, күніне 1-ден аз қоңырау шалғандар үшін RR 0,78, ал күніне 7-ден көп қоңырау шалғандар үшін 2,27 көрсеткіші когорттық талдау нәтижелерімен сәйкес келді. Деректерді жағдайлардың өзара ауысуы арқылы талдағанда RR көрсеткіші 5,13-тен әлдеқайда жоғары болды. Авторлар телефон қоңыраулары мен ұялы телефонды пайдалануды дұрыс жіктеудегі қиындықтардың, жол-апат уақытын дәл есептеудегі қателіктердің осы мәселенің барлық жағдайларын өзара ауыстыру талдауындағы маңызды бұрмалаушылық факторы болып табылатынына алаңдаушылық білдірді. 2011 жылдың наурыз айында АҚШ-тың сақтандыру компаниясы State Farm Insurance жүргізушілердің 19%-ы жүргізу кезінде смартфон арқылы интернетке кіретінін көрсеткен зерттеу нәтижелерін жариялады. 2010 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың Ұлттық жол қауіпсіздігі басқармасы (NHTSA) 2009 жылғы жол-апаттан қаза тапқандар туралы есеп жариялады. NHTSA жол жүргізу кезіндегі алаңдатуды автомобильдегі басқа жолаушылар, тамақтану, ішу, темекі шегу, радионы реттеу, микроклиматты басқару, көліктегі заттарға жету және ұялы телефонды пайдалану сияқты факторлардың жиынтығы деп қарастырады. 2009 жылы АҚШ-та жол-апаттан 5 474 адам қаза тапты. Олардың 995-і ұялы телефонды пайдалану салдарынан алаңдаған жүргізушілердің кесірінен қаза тапты. Есепте жүргізушілер арасында ұялы телефонды пайдалану деңгейін дұрыс көрсететіні не жоқ екені, сондай-ақ себеп-салдарлық байланыс бар-жоғы туралы мәлімет жоқ. 2003 жылы АҚШ-та жүргізілген жол-апат деректерін зерттеуде жүргізушінің назарының ауысуы полицияға хабарланған барлық жол-апаттың 25%-дан 50%-ына дейін себеп болатыны анықталды. Назардың ауысуының кіші түрі – жүргізушінің алаңдауы барлық жол-апаттың 8%-дан 13%-ына дейін себеп болатын фактор деп бағаланды. Алаңдатумен байланысты жол-апаттарының 1,5%-дан 5%-ы ұялы телефонды пайдаланудан туындаған. Дегенмен, әр санаттағы үлкен белгісіздіктер осы бағалаулардың дәлдігін төмендетуі мүмкін. 2001 жылы Америка Автомобиль қауымдастығы ұйымдастырған зерттеуде жол-апаттарының 41,5%-ында "Белгісіз жүргізушінің назар жағдайы", ал 8,6%-ында "Белгісіз алаңдату" тіркелді. NHTSA мәлімдемесінде "Жол-апаттары туралы жеткіліксіз хабарламалар бар" делінген. Қазіргі уақытта "сыртқы адам, зат, оқиға" (әдетте "көзілдіріп қарау" деп аталады) алаңдатумен байланысты жол-апаттарының ең көп кездесетін себебі болып табылады, одан кейін "радио/кассета/CD-ді реттеу" келеді. "Ұялы телефонды пайдалану/қоңырау шалу" сегізінші орында тұр. Юта университетінің психология факультеті 2003 жылы жүргізген зерттеуде бақылау тобының, заңды шектегі алкоголь концентрациясы (БАК) 0,08% құрайтын жүргізушілердің және ұялы телефонмен сөйлескен жүргізушілердің реакция уақыты, арақашықтығы және жүргізу жылдамдығы өлшенді. Зерттеуде былай делінген: "Бұл ұялы телефонды пайдаланудың жүргізуге тигізетін әсерін бағалау бойынша жүргізілген зерттеулер сериясының үшіншісі (Strayer & Drews, 2004; және Strayer және басқалар, 2003-ті де қараңыз). Осы үш зерттеуге 120 қатысушы қатысты, олар бастапқы және ұялы телефонмен сөйлескен жағдайларда жұмыс істеді. Біздің зерттеуге қатысқан екеуі бастапқы жағдайда жол-апатқа ұшырады, ал 10 қатысушы ұялы телефонмен сөйлескен кезде жол-апатқа ұшырады". Алайда, ешбір мас жүргізуші ең бір сынақта жол-апатқа ұшырамады. Жүргізудің қиындығы мен уақытты ескергеннен кейін, зерттеуде ұялы телефонмен сөйлескен жүргізушілердің мас жүргізушілерге қарағанда көбірек зардап шегетіні анықталды.

The Société de l'assurance automobile du Québec (SAAQ), the provincial automobile insurance association in Quebec, conducted a study on driving and cellphones in 2003. Questionnaires were sent to 175,000 drivers and analysis was done on the 36,078 who responded. The questionnaire asked about driving habits, risk exposure, collisions over the past 24 months, socio demographic information, and cell phone use. Questionnaires were supported with data from cell phone companies and crash records held by police. The study found that the overall relative risk (RR) of having a crash for cell phone users when compared to non cell phone users averaged 1.38 across all groups. When adjusted for distance driven per year and other crash risk exposures, RR was 1.11 for men and 1.21 for women. They also found that increased cell phone use correlated with an increase in RR. When the same data were reanalyzed using a Bayesian approach, the calculated RR of 0.78 for those making less than 1 call/day and 2.27 for those with more than 7 calls/day was similar to cohort analysis. When the data were reanalyzed using case crossover analysis, RR was calculated at a much higher 5.13. The authors expressed concern that misclassification of phone call and cell phone usage due to reporting errors of the exact time of the collisions was a major source of bias with all case crossover analysis of this issue. In March 2011, the US insurance company State Farm Insurance announced the results of a study which showed 19% of drivers surveyed accessed the Internet on a smart phone while driving. In September 2010, the US National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) released a report on distracted driving fatalities for 2009. The NHTSA considers distracted driving to include some of the following as distractions: other occupants in the car, eating, drinking, smoking, adjusting radio, adjusting environmental control, reaching for object in car, and cell phone use. In 2009 in the US, there was a reported 5,474 people killed by distracted drivers. Of those, 995 were considered to be killed by drivers distracted by cell phones. The report does not state whether this under or overrepresents the level of cell phone use amongst drivers, and whether there is a causal relationship. A 2003 study of US crash data states that driver inattention is estimated to be a factor in 25% to 50% of all police reported crashes. Driver distraction, a sub category of inattention, has been estimated to be a contributing factor in 8% to 13% of all crashes. Of distraction related crashes, cell phone use may range from 1.5 to 5% of contributing factors. However, large unknowns in each category may increase the inaccuracy of these estimates. A 2001 study sponsored by the American Automobile Association recorded "Unknown Driver Attention Status" for 41.5% of crashes, and "Unknown Distraction" in 8.6% of all distraction related crashes. According to NHTSA, "There is clearly inadequate reporting of crashes". Currently, being distracted by an "outside person, object, event" (commonly known as "rubbernecking") is the most reported cause of distraction related crashes, followed by "adjusting radio/cassette/CD". "Using/dialing cell phone" is eighth. A 2003 study by the University of Utah psychology department measured response time, following distance, and driving speed of a control group, subjects at the legal blood alcohol content (BAC) limit of 0.08%, and subjects involved in cell phone conversations. As the study notes; " this is the third in a series of studies that we have conducted evaluating the effects of cell phone use on driving using the car following procedure (see also Strayer & Drews, 2004; and Strayer et al., 2003). Across these three studies, 120 participants performed in both baseline and cell phone conditions. Two of the participants in our studies were involved in a crash in baseline conditions, whereas 10 participants were involved in a crash when they were conversing on a cell phone." However, no drunk driver had a crash in any test. After controlling for driving difficulty and time on task, the study concluded that cell phone drivers exhibited greater impairment than drunk drivers.

Мета-талдаулар

Гавайи штатының Өкілдер палатасы 2005 жылы жариялаған "Ұялы телефонды қолдану және көлік құралдарының соқтығысуы: Зерттеулерге шолу" атты еңбекте ұялы телефон мен көлік апаттары арасындағы себеп-салдар байланысын зерттеген зерттеулерге талдау жасалған. Басты тұжырым: "Көлік құралын басқару кезінде ұялы телефонды қолдану мен көлік апаттары арасындағы себептік байланыстың бар-жоқтығын тікелей қарастырып, шешетін ешқандай зерттеу табылмады". Канада Автомобиль қауымдастығы мен Иллинойс университеті жүргізген мета-талдау көрсеткендей, екі қолды бос ұстап немесе қолмен ұстап телефонды қолданған кезде реакция уақыты қалыпты жүргізуге қарағанда шамамен 0,5 стандарттық ауытқуға жоғары болады (яғни, орташа жүргізуші ұялы телефонмен сөйлескенде, реакция уақыты шамамен 40-шы пайыздық көрсеткішпен салыстырылады).

Мобильді байланыс абоненттерінің санының өсуі

АҚШ-та 1985-2008 жылдар аралығында ұялы телефон абоненттерінің саны 1 262,4%-ға өсті. Шамамен осы кезеңде апаттар саны 0,9%-ға (1995-2009) және қазааткерге әкеп соққан апаттар саны 6,2%-ға азайды. Бұл статистикалар ұялы телефонды қолдану жүргізуді нашарлатады деген мәлімдемелерге қарсы келеді. Сол сияқты, 2010 жылғы ақпанда жарияланған Highway Loss Data Institute-тің 2010 жылғы зерттеуі, көлік жүргізу кезінде ұялы телефонға тыйым салуға дейін және кейін Вашингтон (Округ Колумбиясымен бірге) және үш маңызды штаттағы автокөлік талаптарын қарастырды. Зерттеу нәтижесінде тыйым күшіне енгеннен кейін ұялы телефонды жүргізу кезінде пайдалану 41%-дан 76%-ға дейін төмендесе де, апаттар санының азайғаны байқалмады.

Қолдары бос құрылғы

Қолдан ерікті ұялы телефонды пайдалану, қолмен ұстап сөйлесуден қауіпсіз емес, кейс кроссовер зерттеулері осыны көрсеткен. Мысалы, Карнеги Меллон университетінің зерттеуі бойынша, телефон арқылы сөйлеген адамды тыңдау ғана, кеңістіктік тапсырмаларды басқаратын париеталды бөлімнің активтілігін 37%-ға төмендетіп жібереді.

Біріккен Корольдік

Ұлыбританияда 2003 жылдан бері көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды қолдану заңсыз, егер ол қол еркін пайдалану құрылғысында болмаса. Бастапқыда айыппұл 30 фунт стерлинг (40 доллар) болды, кейін 2006 жылы 60 фунт (80 доллар) және 3 айыппұл ұпайы, ал 2013 жылы 100 фунт (134 доллар) және 3 айыппұл ұпайына дейін өсті. 2013 жылғы айыппұлдың өсуі көлік жүргізушілерін жүргізу кезінде телефон қолданудан тоқтатуда тиімді болмады. Жолда телефон қолданатынын мойындаған жүргізушілердің үлесі 2014 жылы 8%-дан 2016 жылы 31%-ға дейін өсті, яғни екі жыл ішінде 23%-ға артты. Сол жылы статистика көрсеткендей, бұл құқық бұзу үшін тек 30 мың жүргізушіге ғана айыппұл салынды, ал 2011 жылы бұл көрсеткіш 123 мыңды құрады. Телефон қолданушылардың үлесінің өсуіне смартфондардың қолжетімділігінің артуы себеп болуы мүмкін. Смартфондардың сатылымының өсуі және тәртіп сақтау шараларының жеткіліксіздігі салдарынан, 13 жылдан астам уақыттан бері заңсыз болғанына қарамастан, жүргізу кезінде телефон қолдану қалыпты жағдайға айналды. 2017 жылы Көлік министрлігі (DfT) жүргізу кезінде телефон қолданудың кең таралғандығына байланысты айыппұлды 200 фунт стерлингке (268 доллар) дейін және 6 айыппұл ұпайымен арттыруға шешім қабылдады. Бұл, егер жүргізушінің жүргізу куәлігінде бұдан бұрын 6 айыппұл ұпайы болса, құқық бұзушылық жасаған жағдайда 6 айға көлік жүргізу құқығынан айырылатынын білдіреді. Ең көп зиян жаңадан жүргізуші куәлігін алғандарға тиеді, олардың жүргізуші куәлігін алғанына екі жылдан аспауы керек. Жаңа жүргізушілердің куәлігінде екі жыл бойына талаптар болады, ең маңыздысы – егер олар куәлігінде 6 айыппұл ұпайы жинаса, жүргізуші куәлігін алу емтиханын толық қайта тапсыруы керек. Екі жылдан кейін куәлігі бар жүргізушілер көбінесе куәлігінен айырылмастан, 12 айыппұл ұпайына дейін жинауы мүмкін. Айыппұлды 4 немесе 5 емес, 6 ұпайға көтеру туралы шешім, жас және жаңа жүргізушілерді жүргізу кезінде телефон қолданудан тоқтату мақсатымен қабылданған болуы мүмкін, өйткені олардың арасында құқық бұзушылық жасаушылардың саны ең көп болды. Заң күшіне енгеннен кейін бір жыл өткен соң, жүргізушілердің 23%-ы жүргізу кезінде телефон қолданғанын мойындады, бұл екі жыл бұрынғы көрсеткіштен 8%-ға төмендеді. Зерттеулер жүргізушілер арасында бұл әдеттің бұрынғысынша сақталып қалғандығын бақылауды жалғастырады, ал британ үкіметі телефонды көтеріп алуды мас күйде көлік жүргізу сияқты қоғамдық жағынан жағымсыз әрекетке айналдыруды мақсат етеді.

In the UK using a mobile phone while driving has been illegal since 2003, unless it is in a handsfree kit. The penalty originally started with a £30 ($40) fine which later became a fine of £60 ($80) plus 3 penalty points in 2006, then £100 ($134) and 3 points in 2013. The 2013 fine increase proved ineffective at stopping motorists from using their phones while driving. The percentage of drivers admitting to using their phones while on the road increased from 8% in 2014 to 31% in 2016, an increase of 23% in two years. In the same year statistics revealed that only 30,000 drivers were given a Fixed penalty notice (FPN) for the offence, compared to 123,000 in 2011. The increased percentage of people using their phones can be attributed in part to the growing affordability of smartphones. Increased smartphone sales and lack of enforcement created a situation where it began to be considered acceptable to use a phone while driving, even though it had been illegal for over 13 years. In 2017 the Department of transport (DfT) decided to increase the penalties to a £200 ($268) fine with 6 penalty points as a result of the growing acceptance of phone use while driving. This would mean that motorists who perhaps already had 6 points on their driving licence, would be disqualified from driving for 6 months if caught. The biggest detriment would be for newly qualified drivers who have passed their driving tests within the last two years. New drivers have conditions on their licence for two years after passing their test in the UK, with the most significant being that if they gain 6 penalty points on their licence they have to fully retake their driving test. Licence holders after 2 years have 12 points until licence disqualification in most circumstances rather than a ban/retest. The decision to make the penalty 6 points rather than 4 or 5 was likely made to deter young/new drivers from using their phones while driving, as they were observed to be one of the largest age groups committing the offence. A year after the stricter law came in, a smaller 23% of motorists had admitted to using a phone while driving, an 8% reduction compared to 2 years ago. Studies will continue to monitor whether or not this habit persist among motorists as it has done throughout the past, while the British government aims to make picking up your phone as socially unacceptable as drink driving.

Жолаушылардың әңгімелерімен салыстыру

Ғылыми әдебиеттерде ұялы телефонмен сөйлесудің қауіптілігі және жолаушымен сөйлесудің қауіптілігі туралы әртүрлі пікірлер бар. Барыш-келіс бойынша, жолаушылар қауіптілік деңгейіне қарай әңгімені жақсырақ реттей алады, сондықтан бұл қауіп мардымсыз. Оңтүстік Каролина университетінің психолог-зерттеушісінің, «Эксперименталды психология» журналында жарияланған зерттеуі, сөйлеуді жоспарлау мен сөйлеудің мидың тыңдауға қарағанда әлдеқайда көп ресурстарын қажет ететінін көрсетті. Назар деңгейін өлшеу нәтижесінде, қатысушылардың сөйлеуге дайындалғанда немесе сөйлегенде тыңдаған кездегіден төрт есе көп алаңдағаны анықталды. Ноттингем университетінің Апатты зерттеу бөлімі, түрлі жағдайларда жүргізу кезінде, көздері байланған және байланбаған жолаушылармен салыстырғанда, ұялы телефонмен сөйлескендердің әңгіме саны көбінесе жоғары екенін анықтады. Ұялы телефон арқылы сөйлесу кезінде қойылған сұрақтардың саны орташа есеппен сәл көп болды, бірақ нәтижелер жол түрлеріне қарай өзгерді және қалалық жолдардағы көптеген сұрақтарға байланысты болды. 2004 жылғы модельдеу зерттеуі, жолаушымен және ұялы телефонмен сөйлесуді салыстырып, жүргізушінің жолаушымен сөйлескенде жақсырақ жұмыс істейтінін көрсетті, себебі жол қозғалысы мен жүргізу міндеті әңгіменің бір бөлігіне айналады. Ұялы телефонмен сөйлесетін жүргізушілердің магистральдық жолдан шығу ықтималдығы жолаушыларымен сөйлескендерге қарағанда төрт есе жоғары болды, ал жолаушылармен сөйлесетін жүргізушілер симулятордағы жалғыз жүргізушілерден ешқандай статистикалық айырмашылық танытпады. Транспорттық зерттеулер зертханасында Эндрю Паркс басқарған, сондай-ақ жүргізуші симуляторымен жүргізілген зерттеу, қолсыз телефон арқылы сөйлесудің жүргізушінің жұмысын, жолаушылармен әңгімелесу сияқты көліктегі басқа да жиі кездесетін алаңдатушы факторлардан гөрі нашарлататынын көрсетті. Дегенмен, кейбір мамандар ұялы телефонды пайдаланудың қаупін бағалау үшін симуляциялық зерттеулерді сынап бағалады, себебі зерттеулерге Хоторн эффектінің әсері тиюі мүмкін. Иллинойс университетінің мета-талдауы жолаушылармен сөйлесудің жүргізуге тигізетін әсері ұялы телефонмен сөйлесумен бірдей екенін көрсетті.

The scientific literature is mixed on the dangers of talking on a cell phone versus those of talking with a passenger. The common conception is that passengers are able to better regulate conversation based on the perceived level of danger, therefore the risk is negligible. A study by a University of South Carolina psychology researcher featured in the journal, Experimental Psychology, found that planning to speak and speaking put far more demands on the brain's resources than listening. Measurement of attention levels showed that subjects were four times more distracted while preparing to speak or speaking than when they were listening. The Accident Research Unit at the University of Nottingham found that the number of utterances was usually higher for mobile calls when compared to blindfolded and non blindfolded passengers across various driving conditions. The number of questions asked averaged slightly higher for mobile phone conversations, although results were not constant across road types and largely influenced by a large number of questions on the urban roads. A 2004 simulation study that compared passenger and cell phone conversations concluded that the driver performs better when conversing with a passenger because the traffic and driving task become part of the conversation. Drivers holding conversations on cell phones were four times more likely to miss the highway exit than those with passengers, and drivers conversing with passengers showed no statistically significant difference from lone drivers in the simulator. A study led by Andrew Parkes at the Transport Research Laboratory, also with a driving simulator, concluded that hands free phone conversations impair driving performance more than other common in vehicle distractions such as passenger conversations. However, some have criticized the use of simulation studies to measure the risk of cell phone use while driving since the studies may be impacted by the Hawthorne effect. In contrast, the University of Illinois meta analysis concluded that passenger conversations were just as costly to driving performance as cell phone ones.

СМС- хабарлар

Жүргізуші ұялы телефонмен SMS жіберіп, көлік айдап жүргенде туындайтын қауіптің ғылыми тұрғыда зерттелген әдебиеттері шектеулі. Монаш университетінің Апатты зерттеу орталығында жүргізілген модельдеу зерттеулері мәтіндік хабарламаларды алудың және, әсіресе, жіберудің жүргізушіге қатысты маңызды тапсырмалардың орындалуына зиян келтіретінін нақтылады. Атап айтқанда, жол белгілерін дұрыс анықтау және оларға тиісті жауап беру, қауіпті жағдайларды байқау, көзді жолдан аластатуға кеткен уақыт және (тек мәтіндік хабарлама жіберу кезінде) көліктің жол бойындағы орналасуына теріс әсер ететіні анықталды. Күтпегенінен, орташа жылдамдық, жылдамдық өзгеруі, мәтіндік хабарлама алған кездегі көліктің жол бойындағы орналасуы және арақашықтық өзгермеді. Ғылыми зерттеулердің аздығы, ұялы телефонмен сөйлесу қауіпті арттырса, SMS жазу да қауіптілікті арттырады, тіпті одан да көп деген жалпы пікірдің болуымен байланысты болуы мүмкін. Pinger компаниясы жүргізген нарықтық зерттеуге сәйкес, АҚШ ересек азаматтарының 89% көлік айдап келе жатқанда SMS жіберудің "ақылды адамды алаңдатуы, қауіпті және оған тыйым салу керек" деп санайды. AAA Foundation for Traffic Safety 2009 жылы жариялаған сауалнама нәтижелері бойынша, халықтың 87% көлік айдап келе жатқанда SMS және электрондық хаттар жіберуді "өте қауіпті" деп санайды, бұл көрсеткіш мас күйде көлік айдаудың қауіптілігі деп санайтындардың 90% көрсеткішіне жуық. Жүргізушілердің шамамен жартысы, яғни 16-24 жас аралығындағылар, көлік айдап келе жатқанда SMS жібергенін мойындайды, ал 35-44 жас аралығындағы жүргізушілердің 22% осыған дейін мұндай хабарламалар жібергенін айтады. Көлік айдап келе жатқанда SMS жіберу 2000-шы жылдардың соңында көбейді, бұл жіберілген SMS хабарламаларының санының артуымен сәйкес келеді. Жыл сайын шамамен 2000 жасөспірім көлік айдап келе жатқанда SMS жіберу салдарынан қаза табады. 2008 жылы болған Чатсворттағы пойыз апатында 25 жолаушының өмірін қиған себеп – SMS хабарламалар болды. Тергеу барысында сол пойыздың жүргізушісі басқару пультінде тұрып 45 SMS жібергені анықталды. 2011 жылғы зерттеуде колледж студенттерінің 90% астамы көлік айдап келе жатқанда SMS (жазу, жауап беру немесе оқу) жібергені анықталды. 2009 жылдың 27 шілдесінде Вирджиния Техникалық институтының Көлік институты коммерциялық көліктердегі жүргізушілердің назарының ауысуына қатысты зерттеулерінің алдын ала қорытындыларын жариялады. Екі зерттеуде, 3 миллион шақырымнан астам жол жүрген 200-ге жуық ұзақ қашықтыққа жүретін жүк көліктерінің жүргізушілері мен жол жағдайы бейнекамералар арқылы бақыланды. Зерттеушілер "4,452 қауіпсіздікке қатысты жағдайды анықтады, олар апаттар, апатқа жақын жағдайлар, апатқа себеп болуы мүмкін қақтығыстар және жолдан кетулерді қамтиды". Қауіпсіздікке қатысты жағдайлардың 81% жүргізушінің назарының ауысуымен байланысты болды. SMS хабарламалар ең жоғары тәуекел факторы болып табылды, себебі жүргізушілер SMS жіберген кезде қауіпсіздікке қатысты жағдайға тап болу ықтималдығы 23 есе артады. Зерттеу сонымен қатар жүргізушілер SMS жіберген кезде алдына қарап тұрған жолдан орта есеппен алты секундтың төртеуі үшін көздерін алатынын, ал қауіпсіздікке қатысты жағдайлар туған кезде алты секундтың 4,6-сы үшін көздерін алатынын көрсетті.

The scientific literature on the dangers of driving while sending a text message from a mobile phone, or texting while driving, is limited. A simulation study at the Monash University Accident Research Centre has provided strong evidence that both retrieving and, in particular, sending text messages has a detrimental effect on a number of critical driving tasks. Specifically, negative effects were seen in detecting and responding correctly to road signs, detecting hazards, time spent with eyes off the road, and (only for sending text messages) lateral position. Surprisingly, mean speed, speed variability, lateral position when receiving text messages, and following distance showed no difference. The low number of scientific studies may be indicative of a general assumption that if talking on a mobile phone increases risk, then texting also increases risk, and probably more so. Market research by Pinger, a company selling a voice based alternative to texting reported that 89% of US adults think that text messaging while driving is "distracting, dangerous and should be outlawed." The AAA Foundation for Traffic Safety released polling data in 2009 that showed 87% of people consider texting and e mailing while driving a "very serious" safety threat, almost equivalent to the 90% of those polled who consider drunk driving a threat. Despite the acknowledgement of the dangers of texting behind the wheel, about half of drivers 16 to 24 say they have texted while driving, compared with 22% of drivers 35 to 44. Texting while driving received greater attention in the late 2000s, corresponding to a rise in the number of text messages being sent. Over a year approximately 2,000 teens die from texting while driving. Texting was blamed in the 2008 Chatsworth train collision which killed 25 passengers. Investigations revealed that the driver of that train had sent 45 text messages while at the controls. In a 2011 study it was reported that over 90% of college students surveyed text (initiate, reply or read) while driving. On July 27, 2009, the Virginia Tech Transportation Institute released preliminary findings of their study of driver distraction in commercial vehicles. Two studies, comprising about 200 long haul trucks driving 3 million combined miles, used video cameras to observe the drivers and road; researchers observed "4,452 safety critical events, which includes crashes, near crashes, crash relevant conflicts, and unintended lane deviations." 81% of the safety critical events had some type of driver distraction. Text messaging had the greatest relative risk, with drivers being 23 times more likely to experience a safety critical event when texting. The study also found that drivers typically take their eyes off the forward roadway for an average of four out of six seconds when texting, and an average of 4.6 out of the six seconds surrounding safety critical events.

Қатысу

Вена университетінің жоспарланған мінез-құлық теориясын пайдалана отырып жүргізген зерттеуі, ұялы телефонды көп пайдаланудың екі маңызды факторын анықтады. Ол екі фактор – субъективті норма (яғни, қабылданатын әлеуметтік нормалар) және жеке өзіндік сана (яғни, адамдар ұялы телефонды өздерінің бір бөлігі деп санау дәрежесі) – ұялы телефонды тиімсіз және проблемалық түрде пайдалануды, мысалы, жүргізіп бара жатқанда телефон қолдануды азайтуға бағытталған ықпалдастыру стратегиялары мен басқа да шараларды әзірлеу үшін пайдалы мақсаттар болуы мүмкін.

Әлеуметтік-экономикалық шығындар

Көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды пайдалану экономикалық салдарға ие. Көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды пайдалану, телефонды пайдаланатын жүргізушіге экономикалық шығын әкелуі мүмкін (мысалы, соқтығысудан туындаған шығындарды төлеу, көлік жүргізушінің жұмыстан кешігуінен туындаған жалақының жоғалуы және т.б.). Бірақ, көлік жүргізушінің ұялы телефонды пайдалануы басқа жүргізушілердің қауіпсіздігіне де, олардың мүліктік жағдайларына да сыртқы әсер ете алады. Атап айтқанда, көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды пайдалану теріс тұтыну сыртқы факторларын тудырады, онда тұтынушының (жүргізушінің) телефонды пайдалануы, тұтынушы төлемейтін басқа адамдардың (яғни нарықтық механизмнен тыс) әл-ауқатын төмендетуі мүмкін. Ұялы телефонды пайдалану жүргізушілердің назарын жолдан, ойын жолдан, ал қолын рульден ауыстыруына себеп болуы мүмкін. Мұндай тұтынушылардың алаңдауы басқаларға түрлі жолдармен кері әсер етеді, мысалы, тұтынушының алаңдауынан туындаған соқтығысу немесе тіпті қаза болуы, көп тапсырмалылықтан туындаған жылдамдық азайғандықтан жол қабылдауы, және басқалардың алаңдаған жүргізуінен зардап шеккендердің кешігуі. Көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды пайдаланудан туындаған теріс тұтыну сыртқы факторлары жолдағы басқа адамдарға ғана емес, экономикалық тиімсіздікке де әкеледі. Сыртқы факторлар – нарықтың жетіспеушілігінің бір түрі, ол өзінің мәні бойынша нарықтың тиімді нәтижеге қол жеткізе алмауы. 1-сурет осы теріс сыртқы фактордың әсерін егжей-тегжейлі көрсетеді. Бұл жағдайда нарықтағы мөлшер тым жоғары, себебі көлік жүргізу кезінде ұялы телефонды пайдаланатындардың саны артық. Әлеуметтік жағынан оптималды мөлшер (Q*) нарықтық мөлшерден (Q) төмен болуы керек. Осы тиімсіздікті жою үшін үкіметтер көбінесе араласып, бағаны немесе мөлшерді реттеуге мәжбүр болады.