Кіріспе

Гесанг Мартохартоно (1 қазан 1917 – 20 мамыр 2010) – Индонезияның Орталық Явадан шыққан әнші-әндер авторы. Ол бүкіл Индонезия, Жапония, Азияның бір бөлігі және басқа да елдерде танымал болған "Bengawan Solo" әнінің авторы. Бұл ән жавалық музыканың кронконг стилімен тығыз байланысты. Мартохартоно көбінесе Гесанг деп белгілі болды. Гесанг Индонезияның Суракарта (Соло) қаласында дүниеге келген. Оның әкесі батик матасын сатумен айналысқан, бірақ Гесанг ересек болып келе жатқанда бизнес банкротқа ұшырап, отбасын қыржынға ұшыратты. Нота жазуды білмей, өзіндік білімімен музыканы үйренген Гесанг ән жазып, тойлар мен басқа да ресми шараларда ән айту арқылы өзі мен отбасын асырады.

Мансап

1940 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыста жапондықтар Голландиялық Шығыс Индияны басып алғанға дейін, кедей 23 жасар музыкант, Ява акордымен және батыстық вокалдық стильдермен, аспаптық әрендермен және мелодиялармен біріктірілген аймақтың музыкалық дәстүрі – кронконг деп аталатын танымал қалалық стильде күй шығарды (флейта қолданып). Бұл стильдің бастауы 17 ғасырдағы португалдық әсерге барып тіреледі. Гесанг әннің сөзін жазу үшін Суракарта өзенінен шабыт алды. Бенгаван Соло өзені – Яваның ең ұзын және сауда мен ауыл шаруашылығы үшін ең маңызды су жолы. Гесангқа ол сол қиын кезеңде Ява мәдениетінің беріктігін символдайтын сияқты көрінді. Кейін Гесанг өзі: «Мен бала кезімнен бері өшпес Соло өзенін мақтауға арналған ән жазуды армандадым» деді. Гесанг «Bengawan Solo» әнін репертуарына қосты, ол көп ұзамай жергілікті Ява қоғамында кеңінен танымал болды. Ән жергілікті радиостанцияларда ойналғаннан кейін ұлттық деңгейде танылды. Ол жапондық оккупация күштерінің арасында да жақсы қабылданды, олардың кейбіреулері оны жапон тіліне аударған сөздерімен шырқады. Жапондық тұтқындар лагерьлеріндегі голланд азаматтары (негізінен) арасында да танымал болды, олардың көпшілігі индонезия тілінде сөйлейтін. Әннің қарапайым, ностальгиялық сөздері мен танымал мелодиясы, ұзақ жылдар бойы осы жерде тұрғандарға да, үйін сағынған сарбаздарға да бірдей әсер етті. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталар тұсында, жапон императорлық армиясының қайтып келген сарбаздары осы әнді Жапонияға алып келді. Жапония жеңілгеннен кейінгі қараңғы кезеңде «Bengawan Solo» халықтың көңіл-күйін сезіндірді. Оның даңқы ел бойынша кеңінен тарады, өйткені танымал әншілер, Тоши Мацуданың 1947 жылғы орындауынан бастап, ең көп сатылған жазбаларды шығарды. Ән мерзімімен танымал артистермен қайта шығарылды, көп ұзамай ол Жапонияда индонезиялық музыкамен синонимге айналды, көптеген адамдар оны ғасырлар бойы сақталған дәстүрлі ән деп есептеді. 1991 жылы жапондық соғыс ардагерлерінің тобы Гесангтың толық мөлшердегі мүсінін Суракартадағы саябақта орнатуға ұйымдастырды, бұл соғыс кезіндегі мәдени кедергілерді жеңіп өткен күйдің авторына деген құрметін білдірді. Гесанг 8 күннен кейін, 2010 жылдың 20 мамырында 92 жасында ауруханада қайтыс болды. Ол өзінің барлық капиталын (шамамен 20 миллион доллар) «Жастардағы музыка» қайырымдылық қорына сыйлады.