Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Сассамон, сондай-ақ Уссаусмон ретінде белгілі (шамамен 1620-1675), колониялық дәуірде Жаңа Англияда өмір сүрген масачусеттік адам болды. Ол христиан дініне көшті және дұға оқитын үнділік болып, Жаңа Англия отарлаушыларына аудармашы ретінде көмектесті. 1675 жылдың қаңтар айында Сассамонға шабуыл жасалып, өлтірілді. Отарлаушылар мен үнді ақсақалдарынан құралған қосымша сотқа қатысушылар оның өліміне үш вампаноагты кінәлі деп танып, жазалады. Бұл оқиғалар «Филипп патшасының соғысы» деп белгілі қақтығыстың басталуына себеп болды, онда Жаңа Англия колониялары вампаноагтарды жеңіп, Оңтүстік-Шығыс Жаңа Англияның жергілікті американдықтарының қарулы қарсылығын тоқтатты.
John Sassamon, also known as Wussausmon (c. 1620–1675), was a Massachusett man who lived in New England during the colonial era. He converted to Christianity and became a praying Indian, helping to serve as an interpreter to New England colonists. In January 1675, Sassamon was ambushed and assassinated. A mixed jury of colonists and Indian elders convicted and executed three Wampanoag men for his murder. These events helped spark the conflict known as King Philip's War, in which the New England Colonies defeated the Wampanoag and ended armed resistance by the Native Americans of southeastern New England.
Ерте өмір және білім
Джон Сассамон Массачусет тайпасының мүшесі болды, ол Массачусет штатында, Пункапог плантациясында Пункапог ата-анасының отбасында дүниеге келді. Тарихшылар оның Ричард Калликоттың үйінде өскенін, онда ол үнді тілінің аудармашысы Коккенемен бірге шартты жұмыс істеген болуы мүмкін деп санайды. Жасөспірім шағында ол христиан дінімен танысып, ағылшын тілін үйренді. Осы кезеңде ол христиан миссионері Джон Элиотпен кездесіп, одан тәлім алған деп есептеледі және онымен 40 жылға дейін танысып, бірге жұмыс істеген болуы мүмкін. Элиот күнделігінде Сассамонның қазасы туралы айтқан. 1637 жылы Пеквот соғысы кезінде, қазіргі Коннектикут штатындағы Пеквот тайпасын басу үшін отаршылар мен Түпкілікті Америкалықтардың бірлескен күшіне Сассамон ағылшын тілін жетік меңгергендіктен, отаршылар үшін аудармашы ретінде қызмет ете алды. Ол Калликотпен бірге капитан Джон Андерхиллдің әскерінде соғысты. Соғыстан кейін Сассамон Элиотқа үнді тілін үйреткен, ал Элиот оған ағылшын тілін және христиандық өмір салтын үйреткен. 1651 жылы Элиот Натик қаласын алғашқы «Дұға қаласы» ретінде құрды. Дұға қалалары христиан дініне өткен және еуропалық үлгідегі тұрақты ауыл шаруашылығы қоныстарында өмір сүруге дайын болған Түпкілікті Америкалықтарға арналған. Элиот Сассамонды екі мектеп мұғалімінің бірі ретінде тағайындап, тұрғындарға ағылшын тілін және христиан дінін үйретуді тапсырды. Сассамонның зиялы қабілеттері мен ағылшын тілін білуінің арқасында Элиот 1653 жылы оның Гарвард колледжінде оқуын ұйымдастырды. Бұл Евангелия тарату қоғамы Гарвардпен бірлесіп, арнайы «Үнді колледжін» құрудан екі жыл бұрын болды. Сассамон Гарвардта бір жыл оқыды. Ол Инкрийс Мэзер, Сэмюэл Брэдстрит және Джон Элиот кіші сияқты жас пуритандықтармен бірге оқыған болуы мүмкін.
John Sassamon was a member of the Massachusett tribe, born at the Massachuset, Punkapoag Plantation to Punkapoag parents. Historians believe that he was then raised in the home of Richard Callicot, where he may have been indentured along with the Indian translator Cockenoe. By his early teen years, he had been introduced to Christianity and learned to speak English. He is believed to have met and been mentored by the Christian missionary John Eliot during this period, and may have known and worked with him for as long as 40 years. Eliot mentioned the death of Sassamon in his diary. By the Pequot War in 1637, a joint effort by colonists and Native American allies to suppress the Pequot in present day Connecticut, Sassamon was skilled enough with the English language to serve as an interpreter for the colonists. He fought with them alongside Callicot in the service of Captain John Underhill. Following the war, Sassamon began to teach Eliot the Indian language in exchange for learning English and the Christian way of life. In 1651, Eliot established Natick as the first praying town. Praying towns were reserved for Native Americans who had converted to Christianity and were willing to live according to European style customs in permanent agricultural settlements. Eliot recruited Sassamon as one of two schoolmasters to teach both English and Christianity to the residents. Because of Sassamon's intelligence and ability to speak English, Eliot arranged for Sassamon to take classes at Harvard College in 1653. This was two years before the Society for the Propagation of the Gospel, in partnership with Harvard, founded a special "Indian College" there. Sassamon studied at Harvard for a year. He may have studied alongside young Puritan men such as Increase Mather, Samuel Bradstreet, and John Eliot, Jr.
Өлтіру
1675 жылдың қаңтар айында Сассамон Плимут колониясының губернаторы Джозиа Уинслоуға Метакометтің (Пилип патша) жоспарлап отырған үнділіктердің шабуылы туралы ескертті. Пуритандар оның ескертуін елемеді. Біраз уақыттан кейін Сассамонның жоғалғаны хабарланды. 1675 жылдың 29 қаңтарында оның денесі Ассавомпсет көлінде табылды. Алғашқыда пуритандар оның балық аулап жүргенде жазабасқа кеткенін ойлады. Бірақ, одан әрі тексеру оның мойны сынғанын, көбінесе күшті бұрылудан болған өлтіру екенін көрсетті. Қосымша дәлел христиан дініне келген Патуксоннан түсті, ол Метакометтің үш адамының Сассамонды өлтіріп, оны мұзды көлге тастағанын көргенін куәландырды. 1675 жылдың маусым айында Массачусетс штатының Бас соты Сассамонды өлтіргені үшін үш вампаноаг үндісін – Тобиас, Вампапакуан және Матташунамоны – айыптады және сотқа берді. Бұл Плимут колониясында аралас құрамы бар алқамен қараған алғашқы сот болды. Алқа құрамында он екі отаршыл және алты үнділік ақсақал болды. Алқа үш адамды Сассамонды өлтіргені үшін кінәлі деп тапты, олар өлім жазасына кесіліп, атқыланды. Тарихшылар вампаноагтардың Сассамонды өлтіруіне қатысты түрлі себептерді ұсынды. Мүмкін, себептердің бірі – оның отаршылдарға соғыс жоспарлары туралы айтқаны үшін кек алуы, немесе оның дінге өтуіне және басқа тума тайпаларға уағыз айтуға тырысуына наразылық болған. Тарихшы Джилл Лепоре жазғандай, осы түрлі түсіндірмелердің артында Сассамонның «мәдени делдал» ретіндегі орны тұр, ол «ағылшын да, үнділік те емес, бірақ екі халықпен де келіссөз жүргізген» адам саналды.
In January 1675, Sassamon warned Josiah Winslow, the governor of the Plymouth Colony, about an impending Indian attack being planned by Metacomet (King Philip). The Puritans discounted his warning. Soon afterward, Sassamon was reported missing. On January 29, 1675, his body was discovered in Assawompset Pond. At first, the Puritans thought that he had drowned by accident while fishing. However, further examination suggested that he was murdered because his neck was broken, most likely from a violent twisting. Additional evidence came from the Christian convert Patuckson, who testified to having seen three of Metacomet's men kill Sassamon and put him in the icy pond. In June 1675, the Massachusetts General Court charged and tried three Wampanoag Indians for the murder of Sassamon: Tobias, Wampapaquan, and Mattashunnamo. This trial was the first in Plymouth to include a mixed jury. The jury consisted of twelve colonists and six Indian elders. The jury found the three men guilty of murdering Sassamon, and they were sentenced to death and executed. Historians have proposed various reasons for why the Wampanoags would have murdered Sassamon. Possible reasons include revenge for his having told the colonists about war plans or disapproval of his conversion and efforts to evangelize to other natives. Behind the varying explanations, as the historian Jill Lepore writes, is Sassamon's position as "cultural mediator", a man who was considered "neither English nor Indian, but negotiated with both peoples."
Салдары
Соттан кейін екі тарап арасындағы шиеленіс күшейді, өйткені олар бір-біріне көбірек сенімсіздікпен және ашумен қарады. Пуритандықтар Метакометтің агрессиясы мен әскери стратегияларына алаңдады. Үш ер адамның кінәсіздігін қорғаған Вампаноагтар пуритандардың оларды сотқа тартып, қудалағанына наразы болды. Метакомет, әсіресе, үндістерге қатысты заңдық мәселелерде отаршылдарға сенбеді. Әлі сот үкімі жарияланбастан бұрын, Массачусетс шығанағы колониясы және Метакомет тайпасы күштерін соғысқа дайындауды бастады. Маусым айының соңында Вампаноагтар Плимут қаласының Суонси ауылындағы отаршылдарға шабуыл жасағанда шайқас басталды.
Following the trial, tensions between both sides increased as they were becoming increasingly distrustful and frustrated with one another. The Puritans became more concerned about Metacomet's aggression and military strategies. The Wampanoags, who maintained the innocence of their three men, were outraged that the Puritans had prosecuted them. Metacomet in particular did not trust the colonists when it came to legal decisions concerning the Indians. Even before the verdict was given, both the Massachusetts Bay Colony and Metacomet's tribe were mobilizing their forces for war. Fighting broke out later in June when the Wampanoags began attacking colonists in the Plymouth town of Swansea.
Маңыздылығы
Ағылшын тілін сөйлеп, жаза білетін Массачусеттік ретінде Сассамон 17 ғасырдағы Жаңа Англия қоғамында ерекше рөл атқарды. Ол пуритандықтармен де, үндістермен де жақын қарым-қатынаста болды және екі қоғамда да элита саналды. Ол әрбір елді мекенде ықпалды болды, оның мұғалімдік қызметі жоғары бағаланды. Пуритандықтар үшін Сассамон олардың дінге өткізу және индейлерді отарлық қоғамға ассимиляциялаудағы жетістіктерін көрсететін болды. Уампаноагтар оны өзімен және пуритандықтармен байланыс құру үшін маңызды тірек ретінде қарастырды. Соңында, ол Уампаноагтар мен пуритандықтар арасындағы түбегейлі келіспеушілікті бейнеледі. Оның екі қоғамнан тыс тұрған орны екі тараптың арасындағы тепе-теңдіксіз айырмашылықтары мен сенімсіздігін аңғартатын.
As a Massachusett who could both speak and write English, Sassamon had a unique role in 17th century New England society. He had close relations with both Puritans and Indians and was considered elite in both societies. He was powerful in each settlement, where his position as a teacher was highly valued. To the Puritans, Sassamon had embodied the success of their conversion efforts and assimilation of Indians into colonial society. The Wampanoags relied on him as a crucial link between themselves and the Puritans. Ultimately, he came to embody the fundamental discord between the Wampanoags and the Puritans. His position outside each society represented the underlying irreconcilable differences and distrust between the two.