Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Лечхуми (грузинше: ლეჩხუმი, Lečxumi) – Грузияның солтүстік-батысындағы тарихи провинция, оның аумағы Риони және Тсхенисткали өзендерінің орта ағысы бойын, сондай-ақ Лажанури өзенінің аңғарын қамтиды. Қазір Рача-Лечхуми және Квемо Сванети аймағының бір бөлігі болып табылады, бұл Цагери ауданымен және Цқалтубо және Амбролаури аудандарының бөліктерімен шамамен сәйкес келеді. Батыстан Мингрелиямен, солтүстіктен Сванетиямен, шығыстан Рачамен және оңтүстіктен Имеретиямен шектеседі. Бұл аймақта неолит дәуірінен бері адамдар қоныстанған, кейіннен «Колхида мәдениеті» деп аталатын мәдениет басым болды. Аймақтың алғашқы жазба тарихы ерте ортағасырлық кезеңге дейін жетеді. Заманауи тарихи дереккөздерде бұл жер Таквери деп аталады, бірақ бұл атау біртіндеп Лечхуми терминімен ысталды. Прокопийдің (б.з. VI ғасыры) айтуынша, бұл аймақ Лазика патшаларының бағыныштылығы болған Скимниямен теңестіріледі. Біріккен грузин феодалдық мемлекетінің құрамында (XI-XV ғасырлар аралығында) Таквери/Лечхуми Сванетия және Рачаның герцогтарына (эристави) кезекпен бағынышты болды. Грузия патшалығының ыдырауынан кейін, 1455 жылы провинция Имеретия патшалығының құрамына кірді. Ұдайы феодалдық соғыстардың нәтижесінде Чиковани (Чиквани) әулетінің ақсүйектері жеңіске жетіп, Лечхумидің жартылай тәуелсіз билеушілері (грузинше: Леххумис Тави) ретінде орнықты. 1714 жылы Бежан Чиковани Мингрелияның князі болды және Дадиани әулетінің атағын алды. Осылайша, Батыс Грузияның осы екі саяси бірлігі Мингрелия князьдерінің билігі астында бірікті. Имеретия патшасы Сәлимен II (1792-1810) аймақты Имеретияның құрамына қайтаруға бірнеше рет әрекеттенді, бірақ сәттілікке жете алмады. Ресей империясы Мингрелия тарапына араласып, Сәлимен патшалығының құлауына және Мингрелияның Ресей империясына автономды бірлік ретінде қосылуына себеп болды. 1857 жылы Ресей билігі Мингрелия княздығын жойды, ал Лечхуми Кутаиси губерниясының құрамына енді. Қоңсы Сванетия аймағымен бірге 1867 жылдан 1930 жылға дейін Лечхуми уезі құрылды, содан кейін Цагери ауданы құрылды.
Lechkhumi (Georgian: ლეჩხუმი, Lečxumi) is a historic province in northwestern Georgia which comprises the area along the middle basin of the Rioni and Tskhenistskali and also the Lajanuri river valley. Now part of the Racha Lechkhumi and Kvemo Svaneti region, it corresponds roughly to the present day Tsageri district as well as parts of districts of Tsq'altubo and Ambrolauri. It is bordered by Mingrelia to the west, Svaneti to the north, Racha to the east, and Imereti to the south. The area has been inhabited since the Neolithic Age and was later dominated by the so called Colchian culture. The first recorded history of the area dates back to the early medieval period. The contemporary historic sources call the land Takveri, a name gradually being replaced by a term Lechkhumi. The province is usually identified with Scymnia mentioned by Procopius (sixth century AD) as a dependency of the Lazican kings Within the unified Georgian feudal state (between the eleventh and fifteenth centuries), Takveri/Lechkhumi was subordinated consecutively to the dukes (eristavi) of Svaneti and Racha. On the breakup of the Kingdom of Georgia, the province came under the Kingdom of Imereti, 1455. Through incessant feudal warfare, the nobles from the Chikovani (Chikvani) family were eventual winners and established themselves as semi independent Lords of Lechkhumi (Georgian: Lechkhumis Tavi). In 1714, Bejan Chikovani became Prince of Mingrelia and assumed the dynastic name of Dadiani. Thus, these two western Georgian polities united under the princes of Mingrelia. King Solomon II of Imereti (1792 1810) attempted on several occasions, though unsuccessfully, to bring the area back under the Imeretian rule. The Russian Empire intervened on Mingrelian side that resulted in the fall of Solomon's kingdom and incorporation of Mingrelia into the Tsarist empire as an autonomous entity. In 1857, the Russian authorities abolished the Principality of Mingrelia and Lechkhumi became a part of Kutais Guberniya. Together with the neighbouring region Svaneti, it formed the Lechkhumi uyezd from 1867 to 1930, when the Tsageri Rayon was created.